با نزدیک شدن به سالروز شهادت امام رضا(ع) و اوجگیری سفرهای زیارتی به مشهد مقدس، بازار بلیت هواپیما در مسیر تهران-مشهد به صحنهای از آشفتگی قیمتی تبدیل شده است؛ بهگونهای که نرخ بلیتها در فاصله کوتاه ۴۸ ساعت دستخوش تغییراتی تا مرز ۱۰۰ درصد میشود و این بار نه زائر، بلکه واسطهها و دلالان از تلاطم بازار سود میبرند.
از ۱۰ میلیون تا ۵ میلیون تومان در دو روز
بر اساس بررسیهای انجامشده، قیمت بلیت یکطرفه تهران-مشهد در روزهای دوشنبه و سهشنبه در کلاس اکونومی به مرز ۱۰ میلیون تومان میرسد؛ اما تنها دو روز بعد، همین نرخها به ۵ میلیون تومان تنزل پیدا میکند. چنین جهش و سقوطی در یک بازه زمانی کوتاه، نشان میدهد نه سیاست قیمتگذاری متوازنی در کار است و نه نظارت مؤثری بر نحوه عرضه بلیت اعمال میشود.
در همین حال، نرخ بلیت کلاس بیزینس نیز تا ۱۹ میلیون تومان افزایش یافته است. ترکیب این ارقام با نوسان شدید کلاس اکونومی، تصویری از بازاری ترسیم میکند که بیش از آنکه تابع قاعدههای سازمان هواپیمایی باشد، از هیجان تقاضا و سودجویی واسطهها پیروی میکند.
قربانیان اصلی؛ زائرانی که زودتر بلیت خریدهاند
پیامد مستقیم این بیقاعدگی، ضرر مالی زائرانی است که بلیت خود را در روزهای ابتدایی هفته و با نرخهای اوج خریداری کردهاند؛ همان مسافرانی که تنها چند روز بعد شاهد نصف شدن قیمت بلیت همان مسیر هستند. در مقابل، دلالان بلیت که معمولاً بخش قابل توجهی از ظرفیت پروازها را در اختیار میگیرند، از همین نوسانها بیشترین بهره را میبرند.
سکوت معنادار نهادهای ناظر
پرسش اصلی این است که در این میان، متولیان بازار بلیت چه نقشی ایفا کردهاند؟ به نظر میرسد تعلل وزارت راه و شهرسازی در تدوین سازوکار نظارتی سختگیرانه، زمینه هرجومرج قیمتی را فراهم کرده است. سازمان هواپیمایی کشوری نیز که مأموریت اصلی آن صیانت از حقوق مسافران و نظارت بر نرخهای عادلانه است، در برابر این نوسانهای نجومی سکوت معناداری اختیار کرده است.
این بیمیلی به نظارت و کوتاهی در برخورد با تخلفات قیمتی، این برداشت را تقویت میکند که سازمان هواپیمایی عملاً کنترل خود را بر بازار بلیت از دست داده و اجازه داده است «قانون جنگل» جایگزین «قانون نظارتی» شود. وقتی در یک مسیر مشخص و قابل پیشبینی، قیمتها در عرض ۴۸ ساعت تقریباً نصف شوند، یعنی هیچ سامانه منصفانهای برای مدیریت ظرفیت و قیمتگذاری وجود ندارد و وزارت راه در برابر فشار واسطهها و شرکتهای هواپیمایی نقش تماشاگر را بازی میکند.
مسیر پیش رو
تا زمانی که وزارت راه از بیتوجهی به نظارتهای میدانی دست برندارد و سازمان هواپیمایی سازوکارهای بازدارنده برای مهار نوسانهای کاذب طراحی نکند، زائران همچنان قربانی تلاطم بازار و بینظمی نهادهای مسئول خواهند بود. زائرانی که برای ادای احترام به ساحت امام رضا(ع) راهی مشهد میشوند، سزاوار بازاری شفاف، پایدار و قابل اتکا هستند، نه بازاری که قیمت بلیتش در هر لحظه ممکن است دو برابر یا نصف شود.
نظرات (0)