دغدغه‌های زیست‌محیطی درباره سرنوشت پساب تصفیه‌خانه شرق صدرا بار دیگر در کانون توجه شورای شهر شیراز قرار گرفت. در تازه‌ترین نشست کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری این شورا، اعضا با بررسی نتایج بازدید میدانی از مسیر انتقال پساب، نسبت به پیامدهای رهاسازی آن در محدوده شهری و کشاورزی هشدار جدی دادند.

بازدید میدانی و آزمایش‌های تازه

مسعود زارعی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز، در دویست و شصت و سومین جلسه این کمیسیون که با سه دستور کار برگزار شد، از انجام بازدید میدانی از مسیر انتقال پساب تصفیه‌خانه شرق صدرا به سمت محدوده شهر شیراز خبر داد. به گفته او، این بازدید با حضور مسئولان و نمایندگان تام‌الاختیار دستگاه‌های متولی انجام شده و وضعیت انتقال و رهاسازی پساب در طول مسیر به دقت بررسی شده است.

زارعی با اشاره به ارائه مستندات آزمایش‌های انجام‌شده بر روی پساب تصفیه‌خانه و خروجی‌ها از سوی مجموعه محیط زیست گفت: آخرین آزمایش نیز در روزهای اخیر انجام شده و نتیجه نهایی آن طی روزهای آینده به اطلاع شهروندان شیراز خواهد رسید.

کیفیت نامناسب پساب برای کشاورزی

بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده در این جلسه، کیفیت پساب ورودی به محدوده شهر شیراز در سطحی قرار دارد که استفاده از آن برای تمامی مصارف کشاورزی قابل قبول نیست و باید مطابق ضوابط و آیین‌نامه‌های مربوطه با آن برخورد شود. این موضوع این پرسش را مطرح می‌کند که در صورت غیرقابل استفاده بودن پساب برای کشاورزی، چه راهکار اصولی‌ای برای دفع و انتقال آن باید در نظر گرفته شود.

به گفته رئیس کمیسیون، یکی از راهکارهای مطرح‌شده انتقال پساب به حوزه‌های زیرسطحی از طریق چاه‌های جذبی است، اما اجرای این روش با توجه به هزینه‌ها و ملاحظات فنی با دشواری‌های جدی روبه‌روست. راهکار دیگر، انتقال پساب به نهر اعظم به عنوان مسیر رودخانه‌ای موجود در این محدوده است که آن نیز نیازمند بررسی دقیق شرایط و رفع مشکلات طول مسیر خواهد بود.

نگرانی از آلودگی قنوات و اراضی کشاورزی

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مطرح‌شده در این پرونده، احتمال آلودگی قنوات در محدوده قره‌پیری تا نهر اعظم است. مسیر انتقال پساب از ابتدا تا انتها مورد بازدید قرار گرفته و در بخش‌هایی از آن مشکلاتی مشاهده شده که نیازمند بررسی و تعیین تکلیف است.

زارعی با اشاره به تلاقی احتمالی پساب با مسیر قنواتی که از مبدأ تا محل ظهور قن ادامه پیدا می‌کنند، تأکید کرد که چنین تلاقی‌هایی می‌تواند بر کیفیت آب قنوات تأثیر مستقیم بگذارد و نمی‌توان از کنار آن به سادگی عبور کرد. در برخی مقاطع نیز پساب ممکن است وارد محیط‌های کشاورزی شود؛ مسئله‌ای که از نظر سلامت، کیفیت محصولات و وضعیت اراضی کشاورزی بسیار جدی ارزیابی می‌شود.

علاوه بر این، در محدوده باغات واقع در شهر شیراز نیز مشکلاتی شناسایی شده و محل ورود پساب به نهر اعظم نیز نیازمند تعیین تکلیف و بررسی دقیق شرایط است.

تفکیک مسئولیت‌ها میان صدرا و شیراز

در این جلسه مقرر شد موضوع در صورت‌جلسه به تفکیک سه محدوده ثبت شود:

  • محدوده شهر صدرا
  • محدوده حدفاصل شهر صدرا و شهر شیراز
  • محدوده داخل شهر شیراز

به این ترتیب، برای دستگاه‌های مرتبط در هر بخش تکالیف مشخصی تعیین خواهد شد. زارعی بر اهمیت این صورت‌جلسه تأکید کرد و گفت که برای اطلاع و پیگیری باید در اختیار استانداری، دستگاه‌های ذی‌ربط و به‌ویژه دستگاه قضایی به عنوان مدعی‌العموم قرار گیرد.

ضرورت تسریع در اقدامات

رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز با اشاره به اقدامات گذشته و برنامه‌های در دست اجرا، از کند بودن آهنگ حرکت در این زمینه انتقاد کرد و گفت: اهداف مورد نظر هنوز به شکل مطلوب محقق نشده است و برای حل این مسئله باید تلاش مضاعفی صورت گیرد.

او تأکید کرد که این موضوع صرفاً انتقال یک پساب از یک نقطه به نقطه دیگر نیست؛ بلکه مسئله سلامت مردم، حفاظت از منابع آب، جلوگیری از آلودگی قنوات، صیانت از اراضی کشاورزی و باغات و پیشگیری از تبعات زیست‌محیطی در محدوده شهر شیراز است و باید با همین نگاه جامع درباره آن تصمیم‌گیری شود. امید می‌رود با مشخص شدن مسئولیت هر یک از دستگاه‌های متولی و پیگیری جدی مصوبات، روند تعیین تکلیف پساب تصفیه‌خانه شرق صدرا سرعت گرفته و از تداوم مشکلات موجود در محدوده قره‌پیری تا نهر اعظم جلوگیری شود.