همه چیز از دوران کرونا آغاز شد؛ ترس از بیماری، در خانهها را به روی رفتوآمدهای خانوادگی بست و پس از آن، گرانی و شرایط دشوار اقتصادی مزید بر علت شد تا این دوریها طولانیتر شود. اما آنچه این سالها صلهرحم را بیش از هر چیز تهدید کرده، نه کرونا و نه تورم، بلکه الگوریتمهای اینستاگرام و سبک زندگی بلاگرهاست که فرهنگی وارداتی و مسموم را مدام در برابر چشم ما قرار دادهاند: این باور که مهمانی دادن یعنی پختن چند نوع غذای گرانقیمت، دسرهای عجیب و میزهایی شاهانه.
کمالگرایی اجتماعی؛ عامل اصلی انزوای انسان مدرن
این القائات رسانهای چنان فشاری به ذهنها وارد کرده که بسیاری از ترس شرمنده شدن و نرسیدن به این استانداردهای دروغین، به کلی دور مهمانی دادن را خط کشیدهاند. روانشناسان خانواده معتقدند پدیدهای به نام «کمالگرایی اجتماعی» که شبکههای اجتماعی آن را تشدید میکنند، عامل اصلی انزوای انسان امروز است. وقتی افراد استاندارد پذیرایی را بر نقطه بینقص و گرانقیمت تنظیم میکنند، ترس از قضاوت شدن موجب فلج روانی آنها میشود و رفتوآمدها قطع میگردد؛ اتفاقی که به مرور افسردگی پنهان را در جامعه رواج میدهد.
مهمان در نگاه اسلام؛ فرستادهای الهی
در نقطه مقابل این تله روانی، مکتب اسلام نگاهی کاملاً درمانگر به مقوله مهمان دارد. در روایات، مهمان نه یک بار مالی، بلکه فرستادهای الهی معرفی شده است که رزقش را با خود میآورد و هنگام رفتن، بلاها و گناهان اهل خانه را با خود میبرد. در روزهایی که مصادف با شهادت کریم اهلبیت، امام حسن مجتبی (ع) است، مرور سیره سفرهداری ایشان بهترین پادزهر برای درد امروز ماست؛ در خانه آن حضرت همیشه به روی مردم باز بود و با روی خوش و هر آنچه در توان داشتند، از مهمان پذیرایی میکردند.
در فرهنگ اسلامی، ارج نهادن به مهمان و ارائه بهترین داشتهها یک اصل است، اما هرگز به معنای به زحمت انداختن خود و زیر بار قرض رفتن نیست. پیامبر اکرم (ص) مرز این تعادل را چنین ترسیم کردهاند: «هیچکس نباید بیش از توانش، خود را برای میهمان به زحمت اندازد.» (کنزالعمال) پذیرایی عالی در گشادهرویی و صمیمیت است، نه در تجملات سفره.
سه قانون برای احیای صلهرحم در فشارهای اقتصادی
برای اینکه در اوج فشارهای اقتصادی، چراغ رفتوآمدها روشن بماند و باطلالسحر این طلسم اینستاگرامی شوید، میتوانید از همین هفته سه قانون ساده را اجرا کنید:
- تابوی غذاهای مجلسی پرهزینه را بشکنید: در شبهای کوتاه تابستان و با توجه به ترافیک سنگین که مهمانان خسته میرسند، تلفن را بردارید و با لحنی صمیمی به برادر، خواهر یا دوستتان بگویید امشب برای یک ماکارونی خوشمزه، آش رشته یا کوکوسبزی به خانه شما بیاید. این دعوت شفاف، خیال مهمان را راحت میکند که قرار نیست شرمنده زحمت سنگین شما شود.
- ورودی مغزتان را کنترل کنید: صفحات اینستاگرامی که کارشان چیدن میزهای لاکچری و القای حس ناکافی بودن به شماست را فوراً آنفالو کنید؛ بهتر آن است که به کلی اینستاگرام و فضاهای مشابه را کنار بگذارید، چراکه واقعیت زندگی مردم اصیل آن چیزی نیست که در الگوریتمهای مجازی میبینید.
- مهمانیهای دونگی یا مشارکتی برگزار کنید: توافق کنید هر بار که دور هم جمع میشوید، یک نفر فقط برنج را بپزد، دیگری خورش را بیاورد و نفر بعدی سالاد را آماده کند. این کار نهتنها فشار اقتصادی و خستگی جسمی میزبان را به صفر میرساند، بلکه صمیمیت و همدلی فامیل را به اوج میرساند.
آزادی از قید رسمهای غلط فضای مجازی
لذت بزرگی در این استقلال فکری نهفته است؛ اینکه بدانیم قربانی رسمورسوم غلط فضای مجازی نیستیم. وقتی با ارادهای محکم یک مهمانی بیتکلف برگزار میکنیم، نهتنها روان و اقتصاد خانواده را از فشار نجات دادهایم، بلکه به دیگران نیز جرئت میدهیم درهای خانهشان را بدون استرس به روی دیگران باز کنند. عبور از خطای کمالگرایی در پذیرایی، از ما انسانی مقتدر، محبوب و ریشهدوست میسازد که با تأسی از سیره اهلبیت (ع)، با یک قابلمه غذای ساده و یک دنیا لبخند، گرمترین آغوش امن را برای عزیزانش فراهم میکند و برکت را به خانهاش سرازیر میسازد.
نظرات (0)