جبهه مردمی برای آزادی فلسطین روز پنج‌شنبه (اول مرداد ۱۴۰۵) از درگذشت کوزو اوکاموتو، مبارز بین‌المللی ژاپنی که با نام «احمد ژاپنی» شهرت داشت، خبر داد. او که پس از تحمل سال‌ها بیماری در بیروت بستری بود، در ۷۸ سالگی دار فانی را وداع گفت.

از کوماموتو تا قلب مقاومت

کوزو اوکاموتو در ۷ دسامبر ۱۹۴۷ در شهر کوماموتو در جنوب ژاپن و در خانواده‌ای متوسط با شش فرزند چشم به جهان گشود. او که در رشته گیاه‌شناسی تحصیل کرده بود، استعداد زبانی خارق‌العاده‌ای داشت و علاوه بر ژاپنی، به زبان‌های انگلیسی، عبری، عربی، چینی و روسی نیز مسلط شد.

او از جوانی به جریان‌های چپ‌گرا و ضد امپریالیستی گرایش پیدا کرد و در سال ۱۹۶۶ به سازمان «ارتش سرخ ژاپن» پیوست. این سازمان که توسط فوساکو شیگنوبو رهبری می‌شد، شاخه‌ای ویژه برای حمایت از آرمان فلسطین داشت و از طریق ودیع حداد و غسان کنفانی با جبهه مردمی برای آزادی فلسطین ارتباط برقرار کرده بود. در فوریه ۱۹۷۱، اوکاموتو به همراه شماری از همرزمانش ناچار به ترک ژاپن شد و راهی لبنان گردید.

عملیات فرودگاه اللد؛ نقطه عطفی در زندگی اوکاموتو

نام اوکاموتو بیش از هر رویداد دیگری با عملیات فرودگاه اللد (بن‌گوریون) در ۳۰ مه ۱۹۷۲ گره خورده است. او در این عملیات که به صورت مشترک میان ارتش سرخ ژاپن و جبهه مردمی برای آزادی فلسطین طراحی شده بود، همراه با یاسویوکی یاسودا و تسویوشی اوکودایرا شرکت کرد.

این سه نفر با پرواز خطوط هوایی فرانسه از رم وارد فرودگاه تل‌آویو شدند و پس از دریافت چمدان‌های خود، سلاح‌های خودکاری را که در داخل آن‌ها جاسازی کرده بودند، بیرون آورده و به سوی افراد حاضر در سالن بارانداز آتش گشودند. در این حمله ۲۶ نفر کشته و ۷۱ نفر زخمی شدند. از جمله کشته‌شدگان، آهارون کاتسیر، دانشمند برجسته اسرائیلی و رئیس بخش پلیمرهای مؤسسه علوم وایزمن و برادر کوچک افرایم کاتسیر، رئیس‌جمهور اسبق اسرائیل، بود.

در جریان این عملیات، یاسودا پس از اتمام مهمات کشته شد و اوکودایرا نیز با نارنجک دستی جان خود را گرفت. اوکاموتو زخمی شد و هنگام تلاش برای فرار بازداشت گردید. او در دادگاهی در اسرائیل محاکمه و به سه حبس ابد محکوم شد.

۱۳ سال اسارت در زندان الرمله

اوکاموتو حدود ۱۳ سال را در بند موسوم به «ایکس» در زندان الرمله سپری کرد. دوران حبس او با شرایط دشوار زندان و حبس انفرادی طولانی همراه بود که بر سلامت جسمی و روحی او تأثیر عمیقی گذاشت. با این حال، او هرگز از آرمان خود دست نکشید.

سرانجام در سال ۱۹۸۵، در چارچوب تبادل گسترده اسرا میان اسرائیل و جبهه مردمی برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل، معروف به «عملیات الجلیل» یا «توافق جبریل»، اوکاموتو آزاد شد. او پس از آزادی ابتدا به لیبی، سپس سوریه و در نهایت به لبنان رفت و به دیگر اعضای ارتش سرخ ژاپن پیوست. او بعدها با می شیگنوبو، دختر رهبر ارتش سرخ ژاپن، ازدواج کرد.

سال‌های پایانی در ضاحیه بیروت

در سال ۱۹۹۷، مقامات لبنان اوکاموتو را به اتهام ورود غیرقانونی و استفاده از مدارک جعلی بازداشت کردند و او به سه سال زندان محکوم شد. این پرونده با موج گسترده‌ای از حمایت گروه‌های فلسطینی و جریان‌های مقاومت همراه شد و سرانجام در سال ۲۰۰۰، دولت لبنان به او پناهندگی سیاسی اعطا کرد؛ اقدامی که در آن زمان کم‌نظیر توصیف می‌شد.

بر اساس شرایط پناهندگی، او موظف بود از هرگونه فعالیت سیاسی و رسانه‌ای خودداری کند. از آن زمان، «احمد ژاپنی» در ضاحیه جنوبی بیروت و تحت حمایت جبهه مردمی برای آزادی فلسطین زندگی می‌کرد. او در مراسم جشن آزادسازی جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ حضور یافت و به شکلی نمادین به سید حسن نصرالله ادای احترام کرد. او در مه ۲۰۲۲ نیز در مراسم پنجاهمین سالگرد عملیات فرودگاه اللد در بیروت حاضر شد.

در مه ۲۰۲۵، وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد که برای ارائه اطلاعاتی که به دستگیری او منجر شود، تا ۵ میلیون دلار جایزه پرداخت می‌کند. با این حال، او هرگز دستگیر نشد و تا پایان عمر در لبنان به زندگی خود ادامه داد.

واکنش حزب‌الله به درگذشت «مبارز فراملی»

حزب‌الله لبنان نیز با انتشار بیانیه‌ای درگذشت اوکاموتو را تسلیت گفت و او را «مبارز فراملی» خواند که «در مسیر مبارزه برای آرمان اول بشریت یعنی آرمان فلسطین، از مرزهای هویت، تعلقات نژادی و جغرافیا فراتر رفت». در این بیانیه تأکید شد که اوکاموتو جوانی خود را وقف آرمان فلسطین کرد و فداکاری‌های شگرفی از خود نشان داد.

بدین ترتیب، پروندة یکی از بحث‌برانگیزترین چهره‌های مبارزات بین‌المللی در خاورمیانه بسته شد؛ مردی که از یک شهر کوچک در جنوب ژاپن راهی میدان نبرد با رژیم اسرائیل شد و تا پایان عمر بر سر آرمان خود ماند.