آمار تازه‌ای که از مجموعه حفاظتی توران در استان سمنان منتشر شده، امیدها را برای آینده یوزپلنگ آسیایی در ایران زنده کرده است. بر اساس اعلام مدیرکل حفاظت محیط‌زیست سمنان، در تازه‌ترین پایش‌ها ۲۷ قلاده یوزپلنگ آسیایی در این منطقه و زیستگاه‌های پیرامون آن شناسایی شده‌اند.

افزایش شمار یوزها نسبت به زمستان گذشته

سعید یوسف‌پور که در نشست روز خبرنگار سخن می‌گفت، با اشاره به اینکه در زمستان ۱۴۰۳ تنها ۱۷ یوز در این محدوده ثبت شده بود، گفت آمار جدید از افزایش قابل توجه تعداد یوزهای شناسایی‌شده حکایت دارد. به گفته وی، این رشد شمارش‌ها را می‌توان نشانه‌ای از بهبود وضعیت جمعیت یوزپلنگ در توران، مهم‌ترین زیستگاه این گونه در ایران، تلقی کرد.

شاهرود؛ قاره کوچک ایران و گنجینه تنوع زیستی

یوسف‌پور در این نشست شاهرود را «قاره کوچک ایران» توصیف کرد و گفت این شهرستان به دلیل تنوع زیستی کم‌نظیر، میزبان مهم‌ترین زیستگاه‌های طبیعی کشور از جمله توران، خوش‌ییلاق، جنگل ابر و منطقه شکار ممنوع تپال است.

وی با اشاره به جایگاه ویژه این مناطق در سطح ملی و جهانی افزود:

  • شاهرود تنها منطقه‌ای در کشور است که هر هشت گونه نشخوارکننده وحشی ایران در آن زندگی می‌کنند.
  • خوش‌ییلاق از غنی‌ترین زیستگاه‌های گربه‌سانان کشور به شمار می‌رود.
  • شاهرود تنها زیستگاه زادآور یوزپلنگ آسیایی در جهان و یکی از معدود زیستگاه‌های گورخر ایرانی است.

با این حال، به گفته مدیرکل حفاظت محیط‌زیست سمنان، این مناطق ارزشمند سال‌ها با کمبود امکانات و بی‌توجهی مواجه بوده‌اند.

چالش‌های حفاظت؛ کمبود نیروی انسانی و فرسودگی ناوگان

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌هایی که در این نشست مطرح شد، کمبود شدید نیروی انسانی در اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست سمنان بود. یوسف‌پور اعلام کرد در استانی که بیشترین وسعت مناطق تحت مدیریت محیط‌زیست کشور را دارد، تنها ۹۴ محیط‌بان رسمی و پیمانی فعالیت می‌کنند و بیش از ۶۰ درصد پست‌های سازمانی خالی است.

وی فرسودگی ناوگان خودرویی، سختی کار محیط‌بانان و پایین بودن حقوق را از دیگر چالش‌های حوزه حفاظت برشمرد و تأکید کرد بسیاری از مجوزهای استخدامی نیز هنوز به مرحله اجرا نرسیده‌اند.

خوش‌ییلاق از دست نرفته است

یوسف‌پور در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت منطقه خوش‌ییلاق پرداخت و با رد برخی تصورات گفت برخلاف آنچه برخی فکر می‌کنند، این زیستگاه از دست نرفته است. به گفته وی، حضور یوزپلنگ در خوش‌ییلاق حتی در یک سال گذشته نیز ثبت شده و با برنامه‌ریزی، حمایت ملی و مشارکت جوامع محلی می‌توان ظرفیت‌های این منطقه را در چند سال آینده احیا کرد.

نقش تعیین‌کننده مردم در حفاظت از یوز

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست سمنان در پایان، نقش مردم را در حفاظت از زیستگاه‌های ارزشمند استان تعیین‌کننده دانست و تأکید کرد بدون مشارکت جوامع محلی، حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و دیگر گونه‌های در معرض خطر امکان‌پذیر نخواهد بود. او خواستار حمایت ملی بیشتر از این مناطق و توجه جدی‌تر به نیازهای محیط‌بانان شد.