روزنامه آمریکایی وال‌استریت‌ژورنال در تحلیلی جامع به بررسی توانمندی‌های موشک بالستیک خیبرشکن ایران پرداخته و آن را یکی از مهم‌ترین دارایی‌های نظامی تهران معرفی کرده است. این گزارش که مورد توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار گرفته، جزئیات تازه‌ای از قابلیت‌های این موشک و تأثیر آن بر معادلات نظامی منطقه ارائه می‌دهد.

ویژگی‌های منحصربه‌فرد خیبرشکن

موشک خیبرشکن که توسط متخصصان صنعت دفاعی ایران ساخته شده، یک موشک بالستیک با سوخت جامد است که برد آن به دست‌کم ۱۴۴۸ کیلومتر می‌رسد. آنچه این موشک را از سایر موشک‌های بالستیک متمایز می‌کند، قابلیت مانورپذیری بالای آن در مرحله پایانی پرواز است. به گفته تحلیلگران نظامی، بخش دماغه این موشک که کلاهک انفجاری را حمل می‌کند، در فاز پایانی از بدنه اصلی جدا شده و با کمک یک موتور کوچک می‌تواند مسیر خود را تنظیم کند. این ویژگی باعث می‌شود موشک هنگام نزدیک‌شدن به هدف با سرعت حدود ۹۶۵۶ کیلومتر بر ساعت، تغییر جهت دهد و از سامانه‌های پدافندی فرار کند.

تاکتیک‌های جدید ایران در حملات موشکی

به گفته مقامات آمریکایی، ایران در حملات اخیر خود از ترکیبی از مسیرهای پروازی متفاوت، مانورها و سرعت‌های متنوع برای گیج‌کردن سامانه‌های دفاعی استفاده کرده است. این تاکتیک‌ها که حاصل تجربه و یادگیری از عملیات‌های پیشین است، توانسته اثربخشی حملات موشکی ایران را افزایش دهد. خیبرشکن‌ها را می‌توان به‌سرعت در کامیون‌ها و وسایل نقلیه مختلف بارگیری کرد و به‌راحتی جابه‌جا نمود، امری که ردیابی و انهدام آنها را برای جنگنده‌های آمریکایی و اسرائیلی دشوار ساخته است.

ایران همچنین در کنار موشک‌های خیبرشکن، از پهپادهای پرسرعت و موشک‌های پیچیده دیگر نیز استفاده می‌کند و تاکتیک‌های خود را به‌طور مستمر در طول جنگ تطبیق می‌دهد. مقامات آمریکایی تأکید کرده‌اند که ایران علاوه بر هدف‌گیری پایگاه‌های نظامی، به سمت رادارهایی که ستون فقرات پدافند هوایی منطقه را تشکیل می‌دهند نیز حمله می‌کند.

ارزیابی کارشناسان از توان موشکی ایران

جوزف ووتل، ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا که فرماندهی ستاد مرکزی آمریکا (سنتکام) را بر عهده داشته، در این باره گفته است: «آنچه این نشان می‌دهد این است که ایران توجه می‌کند، یاد می‌گیرد و به دنبال راه‌هایی برای رسیدن به ما می‌گردد. این یک ارتش با توانایی پهپادی پیشرفته است و برنامه موشکی و راکتی آن برای مدت طولانی وجود داشته است.»

فابیان هینتس، کارشناس مستقل موشکی، معتقد است ایران از هر پرتاب جنگی داده‌های ارزشمندی کسب کرده و با تحلیل آنها، اثربخشی حملات خود را بهبود بخشیده است. به گفته او، ایران دریافته که چه نوع مانورهایی برای غلبه بر سامانه دفاع موشکی مؤثرتر است و این داده‌ها برای ارتقای توانمندی‌های این کشور بسیار مفید بوده است.

مزیت اقتصادی در برابر سامانه‌های گران‌قیمت

نیکول گریوسکی، کارشناس استراتژی ایران در مؤسسه علوم سیاسی پاریس، یکی از مهم‌ترین مزایای خیبرشکن را هزینه نسبتاً پایین تولید آن در مقایسه با رهگیرهای آمریکایی و اسرائیلی می‌داند. بسته به نوع سامانه، هزینه هر رهگیر بین ۲ تا ۱۵ میلیون دلار تخمین زده می‌شود، در حالی که هزینه ساخت خیبرشکن به مراتب کمتر است. این عدم تقارن اقتصادی یکی از چالش‌های اصلی پدافند هوایی ائتلاف به‌شمار می‌رود.

پیش از آغاز جنگ، برآوردهای آمریکا و اسرائیل حاکی از آن بود که ایران حدود ۲۵۰۰ فروند خیبرشکن و دیگر موشک‌های میان‌برد در اختیار دارد. اگر چه برخی تأسیسات تولیدی این موشک‌ها هدف حملات قرار گرفته است، اما کارشناسان احتمال می‌دهند ایران بتواند از قطعات ذخیره‌شده در پایگاه‌های زیرزمینی موشک‌های بیشتری مونتاژ کند.