تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در دوم مردادماه ۱۴۰۵ از تحولی قابل توجه در حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس پرده برداشته است. بر اساس این تصاویر که توسط ماهواره سنتینل-۲ اخذ شده، پایگاه هوایی الظفره در امارات متحده عربی که تا ۳۰ تیرماه میزبان چند فروند جنگنده آمریکایی بود، اکنون کاملاً از حضور هواپیماهای نظامی خالی شده است.

از استقرار تا خروج

بررسی سیر تحولات در پایگاه الظفره نشان می‌دهد تا تاریخ ۳۰ تیرماه حدود پنج فروند جنگنده آمریکایی در این پایگاه مستقر بوده‌اند. اما تنها سه روز بعد، یعنی در دوم مرداد، هیچ گونه هواپیمای نظامی در تصاویر ماهواره‌ای این پایگاه قابل مشاهده نیست. این خروج سریع در شرایطی صورت گرفته که این پایگاه در حملات موشکی و پهپادی ایران متحمل خسارات سنگینی شده است.

به گفته منابع آگاه، چهار آشیانه هواپیما و انبارهای مهمات پایگاه الظفره در این حملات منهدم شده و توان عملیاتی آن به شدت کاهش یافته است. پایگاه الظفره در ابوظبی از جمله مهم‌ترین مراکز حضور نظامی آمریکا در جنوب خلیج فارس محسوب می‌شد که در دهه‌های اخیر نقشی کلیدی در عملیات‌های منطقه‌ای واشنگتن ایفا کرده بود.

وضعیت مشابه در قطر

این روند تنها به امارات محدود نمانده است. تصاویر دریافتی از پایگاه العدید در قطر نیز نشان می‌دهد شمار هواپیماهای آمریکایی در این پایگاه از ۲۶ تیرماه به صفر رسیده است. پایگاه العدید که بزرگ‌ترین پایگاه هوایی آمریکا در منطقه به شمار می‌رود، پیش از این محل استقرار ده‌ها فروند هواپیمای نظامی و هزاران نظامی آمریکایی بود.

کاهش توان عملیاتی این دو پایگاه مهم در شرایطی رخ داده که منطقه خلیج فارس شاهد یکی از جدی‌ترین تنش‌های نظامی در دهه‌های اخیر است. حملات ایران به تأسیسات نظامی در امارات و قطر در واکنش به تجاوز نظامی اخیر صورت گرفت و منجر به تضعیف جدی توان هوایی آمریکا در این پایگاه‌ها شد.

تحلیل پیامدهای امنیتی

کارشناسان مسائل نظامی و راهبردی خروج جنگنده‌های آمریکایی از این دو پایگاه را دارای پیامدهای مهمی برای معادلات امنیتی منطقه ارزیابی می‌کنند. از یک سو، این اقدام فاصله عملیاتی هواپیماهای آمریکایی از حریم هوایی ایران را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، نشانه‌ای از تغییر محاسبات نظامی واشنگتن در برابر قدرت بازدارندگی ایران تلقی می‌شود.

پایگاه الظفره پیش از این به عنوان یکی از نقاط اصلی برای تجاوز هوایی به ایران مورد استفاده قرار گرفته بود و تخلیه آن از جنگنده‌های آمریکایی را می‌توان یکی از دستاوردهای راهبردی حملات موشکی ایران دانست. کارشناسان معتقدند این رویداد می‌تواند موازنه قدرت را در خلیج فارس به نفع محور مقاومت تغییر دهد.

هنوز واکنش رسمی از سوی مقامات آمریکایی یا کشورهای میزبان این پایگاه‌ها در خصوص خروج کامل جنگنده‌ها منتشر نشده است. با این حال، بررسی تصاویر ماهواره‌ای شواهد مستندی از این تحول میدانی ارائه می‌دهد که تحلیل‌های امنیتی درباره آینده حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس را با پرسش‌های جدیدی روبه‌رو کرده است.