برنامه «به وقت ایران» شبکه خبر در تازه‌ترین بخش خود به یک پرسش راهبردی پرداخته است: چه میزان از تولید و ذخایر نفت و گاز جهان به منطقه غرب آسیا تعلق دارد؟ پاسخ این پرسش، بار دیگر اهمیت ژئوپلیتیک انرژی خلیج فارس را در کانون توجه قرار می‌دهد.

دایره طلایی انرژی در قلب خلیج فارس

در این برنامه عنوان شد که اگر بوشهر را مرکز یک دایره با شعاع ۱۱۰۰ کیلومتر در نظر بگیریم، این دایره بخش عمده‌ای از میادین بزرگ نفت و گاز هشت کشور نفت‌خیز منطقه غرب آسیا را دربر می‌گیرد. این تمرکز کم‌نظیر، جایگاه بوشهر و خلیج فارس را در نقشه انرژی جهان برجسته می‌کند.

منطقه‌ای که در فاصله ۱۱۰۰ کیلومتری از سواحل بوشهر قرار دارد، میزبان برخی از بزرگ‌ترین میادین نفتی و گازی جهان است؛ از میادین مشترک ایران و همسایگان در خلیج فارس تا میدان‌های غول‌پیکر عربستان، عراق، کویت، امارات و قطر. به همین دلیل، این پهنه را می‌توان «قلب تپنده انرژی جهان» نامید.

سهم غرب آسیا از ذخایر جهانی نفت و گاز

بر اساس برآورد ارائه‌شده در این برنامه، از مجموع حدود ۱۸۰۲ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده نفت جهان، نزدیک به ۵۵ درصد در همین محدوده قرار دارد. به بیان دیگر، بیش از نیمی از نفت شناخته‌شده کره زمین در همسایگی خلیج فارس ذخیره شده است.

  • حدود ۵۵ درصد از ۱۸۰۲ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده نفت جهان در شعاع ۱۱۰۰ کیلومتری بوشهر
  • حدود ۴۰ درصد از ذخایر گاز جهان در همین پهنه متمرکز
  • بخشی عمده از میادین بزرگ نفت و گاز هشت کشور نفت‌خیز غرب آسیا در این دایره

این ارقام نشان می‌دهد که غرب آسیا نه‌تنها در تولید روزانه، بلکه در ذخیره‌سازی راهبردی انرژی نیز جایگاه بی‌رقیبی در سطح جهان دارد. کشورهای این منطقه در سال‌های اخیر با سرمایه‌گذاری در زنجیره پاییندستی نفت و گاز، تلاش کرده‌اند سهم خود را از ارزش‌آفرینی این ثروت خدادادی افزایش دهند.

اهمیت راهبردی این تمرکز انرژی

تمرکز بی‌سابقه ذخایر انرژی در یک پهنه جغرافیایی مشخص، پیامدهای مهمی برای بازار جهانی انرژی و معادلات سیاسی دارد. هرگونه تحول در امنیت این منطقه، می‌تواند به‌سرعت بر قیمت نفت و گاز در بازارهای جهانی اثر بگذارد و اقتصاد کشورهای مصرف‌کننده را تحت تأثیر قرار دهد.

برای ایران نیز این موقعیت، هم یک فرصت ژئواکونومیک و هم یک مسئولیت راهبردی است. قرارگیری بوشهر در مرکز این دایره انرژی و حضور پررنگ ایران در میادین مشترک نفت و گاز خلیج فارس، اهمیت توسعه و بهره‌برداری بهینه از این منابع را دوچندان می‌کند.

گزارش «به وقت ایران» تأکید می‌کند که شناخت دقیق از ابعاد این تمرکز انرژی، برای ترسیم چشم‌انداز آینده بازار نفت و گاز منطقه و جهان ضروری است.