از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، روایتهای رسانهای مختلفی درباره این جنگ شکل گرفته است؛ روایتهایی که هر یک گوشهای از ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی درگیری را بازتاب میدهند. نکته قابل توجه آنکه بسیاری از تحلیلگران و رسانههای غربی نیز برخلاف ادعاهای اولیه، اکنون از ناکامی اهداف اعلامی عملیات، فرسایشیشدن جنگ و تحمیل بنبست راهبردی بر متجاوزان سخن میگویند. در ادامه، مهمترین بازتابهای رسانههای جهان درباره این جنگ و پیامدهای آن مرور میشود.
الجزیره: آمریکا اشتباهات جنگ عراق را تکرار میکند
شبکه الجزیره در مقالهای با اشاره به اشتباهبودن سیاستهای آمریکا در قبال ایران نوشته است که واشنگتن بار دیگر در حال تکرار اشتباهات جنگ عراق است؛ یعنی اتکا به برتری نظامی برای دستیابی سریع به اهداف سیاسی. در این تحلیل که به قلم «ایما اشفورد»، پژوهشگر مرکز استیمسون منتشر شده، آمده است: دونالد ترامپ با وجود وعده پایان دادن به «جنگهای بیپایان»، آمریکا را بار دیگر وارد یک جنگ گسترده در خاورمیانه کرده است.
به نوشته این تحلیلگر، حملات آمریکا به ایران اگرچه آسیبهای نظامی وارد کرده، اما به پیروزی راهبردی منجر نشده است؛ ساختار سیاسی ایران پابرجاست، بخشی از ذخایر مهمات آمریکا مصرف شده و توان ایران برای تهدید منافع واشنگتن در منطقه، از جمله در تنگه هرمز، افزایش یافته است. اشفورد تأکید میکند مشکل فقط ترامپ نیست، بلکه ریشه در ساختار سیاسی و راهبردی آمریکا دارد؛ ساختاری که ورود به جنگ را آسانتر از خروج از آن میکند و تعیین اهداف حداکثری نیز عقبنشینی را برای روسای جمهور دشوار میسازد.
نویسنده با اشاره به اینکه آمریکا از تجربه عراق درس کافی نگرفته، هشدار میدهد که این کشور بار دیگر در خطر تبدیل یک عملیات نظامی محدود به جنگی طولانی، فرسایشی و پرهزینه قرار دارد؛ جنگی که میتواند پیامدهای سنگینی برای قدرت آمریکا و امنیت کل منطقه داشته باشد.
المیادین: اهداف جنگ فراتر از مسئله هستهای بود
شبکه المیادین در مقالهای درباره پیامدها و اهداف پنهان جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نوشته است که این درگیری، روندی است که از جنگ ۱۲روزه ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شد و پس از شکست مذاکرات هستهای به نبرد جدیدی انجامید. به اعتقاد این رسانه، اهداف متجاوزان فراتر از مسئله هستهای است و شامل تضعیف ایران، مهار نفوذ روسیه و چین، تضعیف محور مقاومت و گسترش نفوذ اسرائیل در منطقه میشود.
المیادین یادآور میشود آمریکا و اسرائیل روی سقوط سریع ساختار سیاسی ایران حساب کرده بودند، اما این هدف محقق نشد؛ پس از شهادت رهبران و فرماندهان ارشد، ساختار سیاسی ایران بهسرعت خود را بازسازی کرد و جامعه نیز در برابر حمله خارجی انسجام بیشتری نشان داد. در عرصه داخلی نیز جنگ موجب افزایش همبستگی ملی، کاهش اعتراضات و تقویت حمایت از نظام شده است. با وجود آسیبهای اقتصادی و فشار بر معیشت، خدمات عمومی و ثبات اجتماعی تا حد زیادی حفظ شده است.
به این ترتیب، جنگ برخلاف اهداف آمریکا و اسرائیل، نه به فروپاشی ایران، بلکه به انسجام بیشتر ساختار سیاسی و جامعه و موضعی سختتر در برابر غرب منجر شده است.
رایالیوم: جغرافیا و زمان، برگهای برنده ایران
روزنامه رایالیوم در مقالهای درباره برتری ایران در جنگ با آمریکا، بر دو عامل جغرافیا و زمان تکیه کرده است؛ دو مؤلفهای که به باور نویسنده، آمریکا و رژیم صهیونیستی از آن بیبهرهاند. ایران به دلیل وسعت زیاد، جمعیت بالا و کوهستانهای زاگرس و البرز، کشوری بسیار دشوار برای اشغال زمینی است و به گفته برخی تحلیلگران نظامی، هرگونه تلاش برای اشغال آن میتواند جنگی بسیار طولانی و پرهزینه ایجاد کند.
از سوی دیگر، تنگه هرمز اهرم مهم ایران است؛ حتی بدون بستن کامل تنگه، هرگونه اختلال یا تهدید علیه کشتیرانی میتواند بازار نفت، شرکتهای بیمه و حملونقل دریایی را تحت تأثیر قرار دهد. عامل دوم، زمان است؛ ایران با فشارهای انتخاباتی کوتاهمدت آمریکا و اسرائیل مواجه نیست، در حالی که ترامپ و نتانیاهو باید هزینههای جنگ را در برابر افکار عمومی و تحولات سیاسی داخلی توجیه کنند.
نویسنده نتیجه میگیرد که ایران لزوماً برای پیروزی نظامی تلاش نمیکند؛ بلکه میکوشد دوام بیاورد و جنگ را طولانی کند تا هزینههای سیاسی و اقتصادی آن برای آمریکا و اسرائیل افزایش یابد.
راشاتودی: پیمان مکه و جاهطلبی آنکارا برای «ناتوی اسلامی»
خبرگزاری راشاتودی در گزارشی با عنوان «ترکیه برنامههای خود را برای ناتوی اسلامی دارد» به بررسی اهداف آنکارا از توافق دفاعی مکه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان پرداخته است. این توافق که در ۷ اوت در مکه میان رجب طیب اردوغان، محمد بنسلمان و شهباز شریف امضا شد، بر اصل دفاع جمعی استوار است؛ به این معنا که حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد.
از دید نویسنده این گزارش، توافق مکه برای ترکیه فراتر از یک همکاری نظامی است و میتواند ابزاری برای افزایش نفوذ آنکارا در نظم آینده خاورمیانه باشد. ترکیه در سالهای اخیر با تقویت ارتش و صنایع دفاعی خود، بهویژه در حوزه پهپاد، موشک، کشتی جنگی و تجهیزات الکترونیکی، توانایی بیشتری برای اعمال نفوذ منطقهای پیدا کرده است؛ همکاری با عربستان و پاکستان نیز میتواند توان نظامی ترکیه را با منابع مالی عربستان و تجربه و ظرفیتهای راهبردی پاکستان پیوند دهد.
بر اساس این گزارش، آنکارا قصد ندارد عضویت خود در ناتو را کنار بگذارد، بلکه میخواهد در کنار روابط با غرب، استقلال راهبردی بیشتری ایجاد کند. ترکیه همچنین میکوشد میان قدرتهای رقیب منطقهای، از جمله ایران و اسرائیل، نقش متعادلکننده داشته باشد و از گرفتارشدن در یک رویارویی مستقیم پرهیز کند. تنش فزاینده میان ترکیه و اسرائیل، بهویژه درباره آینده سوریه، از عوامل مهم در محاسبات امنیتی جدید منطقه دانسته شده است، اما تأکید میشود پیمان مکه الزاماً یک ائتلاف ضداسرائیلی یا ضدایرانی نیست.
راشاتودی در نهایت نتیجه میگیرد که هدف اصلی ترکیه ایجاد یک «ناتوی اسلامی» به معنای سنتی نیست، بلکه آنکارا تلاش دارد با ایجاد شبکهای از شرکای نظامی، اقتصادی و سیاسی، قدرت چانهزنی خود را افزایش دهد و در تعیین قواعد نظم جدید خاورمیانه نقش پررنگتری ایفا کند.
سیجیتیان: بنبست مذاکرات بر سر تنگه هرمز
شبکه خبری سیجیتیان چین در گزارشی با عنوان «ایران میگوید تنگه هرمز تا پذیرش شروط آمریکا بسته خواهد ماند» به تشدید اختلافات تهران و واشنگتن بر سر وضعیت این آبراه راهبردی پرداخته است. بر اساس این گزارش، ایران اعلام کرده تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا شروط مطرحشده از سوی تهران را نپذیرد، بازگشایی نخواهد شد. این موضع در واکنش به ادعای دونالد ترامپ مطرح شده که گفته بود واشنگتن کنترل کامل تنگه را در اختیار دارد.
فرماندهی مرکزی آمریکا نیز از ادامه اجرای محاصره دریایی ایران خبر داده و اعلام کرده این عملیات تاکنون موجب تغییر مسیر ۵۹ کشتی تجاری، از کار افتادن سه کشتی و بازرسی دو کشتی شده است. سیجیتیان میافزاید مذاکرات ایران و آمریکا همچنان به بنبست رسیده و موضوعاتی از جمله وضعیت تنگه هرمز، برنامه هستهای ایران، پرداخت غرامت جنگ و آزادسازی داراییهای ایران مورد اختلاف است. تهران خواستار دریافت غرامت از آمریکا شده، در حالی که ترامپ نیز متقابلاً ایران را به پرداخت غرامت بابت کشتهشدن نیروهای آمریکایی فراخوانده است.
در همین حال، سازمان ملل خواستار گفتوگو و مذاکره برای دستیابی به توافقی پایدار شده و تأکید کرده است که حلوفصل بحران باید ضمن بازگرداندن ثبات منطقه، آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و دریای سرخ را تضمین کند.
نظرات (0)