سیاست‌های تجاری دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین و نامزد فعلی انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، همچنان آثار خود را بر اقتصاد جهانی و تجارت بین‌المللی بر جای می‌گذارد. جدیدترین تحلیل منتشرشده از سوی مهرداد بذرپاش، رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران، نشان‌دهنده افزایش چشمگیر هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی در نتیجه این سیاست‌هاست.

افزایش زمان و هزینه سفرهای دریایی

بر اساس آمار ارائه‌شده، مسیر دریایی از بندر ینبع عربستان به مقصد تایوان که پیش از این ۱۹ روز طول می‌کشید، اکنون به ۴۸ روز افزایش یافته است. این افزایش ۲.۵ برابری زمان سفر، تأثیر مستقیمی بر هزینه‌های عملیاتی کشتی‌ها داشته است.

بذرپاش با اشاره به افزایش قیمت سوخت کشتی‌ها اعلام کرد: هر کشتی در این مسیر با افزایش ۱.۶۱ میلیون دلاری هزینه سوخت مواجه شده است. علاوه بر این، عوارض عبور از کانال سوئز نیز به حدود یک میلیون دلار برای هر کشتی رسیده است.

مجموع هزینه‌های اضافی

بر اساس محاسبات انجام‌شده، مجموع مازاد هزینه هر سفر کشتی در این مسیر دست‌کم ۲.۶۱ میلیون دلار برآورد شده است. این رقم بدون در نظر گرفتن افزایش هزینه‌های بیمه و کرایه نفتکش‌ها محاسبه شده که در صورت اضافه شدن، رقم بسیار بالاتری خواهد بود.

به گفته بذرپاش، «جغرافیای مقاومت زبان حسابداری خودش را دارد»؛ اشاره به این که تغییرات ژئوپلیتیکی و تنش‌های تجاری ناشی از سیاست‌های یکجانبه آمریکا، هزینه‌های ملموس و قابل‌محاسبه‌ای بر تجارت جهانی تحمیل کرده است.

تأثیر بر تجارت جهانی

سیاست‌های تجاری ترامپ از جمله اعمال تعرفه‌های سنگین بر کالاهای چینی و ایجاد تنش‌های تجاری با سایر کشورها، زنجیره تأمین جهانی را با اختلال مواجه کرده است. شرکت‌های کشتیرانی بین‌المللی ناچار به تغییر مسیرهای سنتی خود شده و هزینه‌های عملیاتی افزایش یافته است.

این افزایش هزینه‌ها در نهایت به مصرف‌کنندگان نهایی منتقل می‌شود و می‌تواند به تورم جهانی دامن بزند. کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که تداوم این سیاست‌ها می‌تواند به رکود تجارت جهانی و کاهش رشد اقتصادی در سطح بین‌المللی منجر شود.

پیامدهای منطقه‌ای

افزایش زمان سفر از ینبع به تایوان و هزینه‌های مرتبط با آن، نه تنها بر تجارت بین آسیا و خاورمیانه تأثیر گذاشته، بلکه می‌تواند بر قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی نیز اثرگذار باشد. بندر ینبع به عنوان یکی از بنادر مهم صادراتی نفت عربستان واقع در دریای سرخ، نقش کلیدی در تأمین انرژی کشورهای آسیایی ایفا می‌کند.

هرگونه افزایش هزینه حمل نفتکش‌ها در این مسیر، مستقیماً بر قیمت نفت خام و فرآورده‌های پالایشی در بازارهای آسیایی تأثیر خواهد گذاشت که این امر خود می‌تواند به نوسانات بیشتر در بازارهای انرژی دامن بزند.