دولت نروژ در تازه‌ترین موضع‌گیری خود در قبال سیاست‌های انرژی اعلام کرده است که قصد دارد توسعه میدان‌های نفتی و گازی در آب‌های قطب شمال را با جدیت ادامه دهد. این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که اتحادیه اروپا از ممنوعیت عملیات تازه حفاری در مناطق قطبی به دلایل زیست‌محیطی حمایت می‌کند.

چرخش نروژ در سیاست انرژی

ترژه آسلند، وزیر انرژی نروژ، در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز پیش از کنفرانس دوسالانه انرژی این کشور در استاوانگر تأکید کرد که ادامه فعالیت در دریای بارنتز هم به نفع نروژ و هم به نفع اروپا خواهد بود. به گفته او، نروژ دیگر خود را «باتری سبز» اروپا نمی‌داند و این برچسب را منسوخ اعلام کرده است.

این تغییر موضع پس از آن صورت می‌گیرد که نروژ از زمان آغاز درگیری‌های نظامی روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ به بزرگ‌ترین تأمین‌کننده گاز طبیعی اروپا تبدیل شده است. این کشور حدود ۳۰ درصد از تقاضای گاز اتحادیه اروپا و بریتانیا را تأمین می‌کند. تولید گاز نروژ سال گذشته به بالاترین سطح خود نزدیک شد و تولید نفت این کشور به بیشترین میزان از سال ۲۰۰۹ رسید.

پیش‌بینی کاهش تولید پس از ۲۰۳۰

با وجود این دستاوردها، پیش‌بینی‌های رسمی حاکی از آن است که تولید نروژ پس از سال ۲۰۳۰ به‌شدت کاهش خواهد یافت، مگر اینکه منابع جدیدی کشف و توسعه داده شوند. همین موضوع، انگیزه اصلی نروژ برای ادامه حفاری در دریای بارنتز را توضیح می‌دهد. وزیر انرژی نروژ همچنین اعلام کرد که این کشور قصد دارد تولید و صادرات نفت را دست‌کم تا سال ۲۰۳۵ در سطح کنونی حفظ کند و دریای بارنتز نقطه آغاز این اقدام خواهد بود.

واکنش شرکت اکوئینور

آندرس اوپدال، مدیرعامل شرکت اکوئینور به عنوان بزرگ‌ترین شرکت نفتی نروژ، هشدار داد که چنانچه اتحادیه اروپا نفت و گاز مایع‌شده از دریای بارنتز را نپذیرد، این منابع انرژی را می‌توان به هر نقطه‌ای از جهان ارسال کرد. اوپدال تأکید کرد: «این موضوع فقط به امنیت اروپا آسیب خواهد زد. ما انعطاف‌پذیری لازم را در این زمینه داریم.»

نفت قطب شمال در هر صورت به بازارهای جهانی فروخته خواهد شد و گاز این منطقه را نیز می‌توان از طریق کارخانه ال‌ان‌جی ملکویا در نزدیکی هامرفست به سراسر جهان صادر کرد.

استدلال نروژ در برابر اتحادیه اروپا

نروژ در مذاکرات با مقام‌های اتحادیه اروپا اعلام کرده است که بخش‌هایی از دریای بارنتز که برای فعالیت‌های نفتی در نظر گرفته شده‌اند، مانند دریای شمال بدون یخ هستند و کمتر در معرض نشت نفت و دیگر تأثیرات محیط زیستی قرار دارند. همچنین توسعه این منابع به حفظ مشاغل و سکونت در مناطق شمالی هم‌مرز با روسیه کمک می‌کند. وزیر انرژی نروژ باور دارد که این دلایل مورد توجه مقام‌های اتحادیه اروپا قرار خواهد گرفت.

آسلند تصریح کرد: «اگر قرار است نروژ تأمین‌کننده بلندمدت نفت و گاز برای اروپا باقی بماند، قطب شمال باید بخشی از این موضوع باشد.» او همچنین تأکید کرد که حتی اگر اتحادیه اروپا به حمایت از توقف توسعه ادامه دهد، حق حاکمیتی نروژ برای توسعه منابع دریای بارنتز محفوظ است.

حمایت رئیس آژانس بین‌المللی انرژی

فاتح بیرول، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی نیز با تأکید بر حمایت از امنیت انرژی و ضرورت استفاده از منابع جدید، از اتحادیه اروپا خواسته است تا در مخالفت خود با طرح‌های تازه توسعه نفت و گاز در قطب شمال تجدیدنظر کند. این حمایت در شرایطی مطرح می‌شود که اروپا همچنان با چالش‌های امنیت انرژی دست و پنجه نرم می‌کند.

انتقادات منتقدان

منتقدان حفاری در قطب شمال بر این باورند که بهره‌برداری از پروژه‌های تازه در این مناطق سال‌ها زمان می‌برد و کمک چندانی به چالش‌های انرژی کوتاه‌مدت اروپا نمی‌کند. از سوی دیگر، نروژ پیش از این با استفاده از شبکه‌ای گسترده از مخازن و نیروگاه‌های برق‌آبی، خود را به عنوان «باتری سبز» اروپا معرفی کرده بود، اما به گفته وزیر انرژی این کشور، این طرح دیگر منسوخ شده است. ادغام بیشتر با سیستم برق اروپا، نروژ را در برابر نوسان قیمت‌ها آسیب‌پذیرتر کرده و مخالفت‌هایی را در داخل این کشور برانگیخته است.