سکته مغزی زمانی رخ میدهد که جریان خون به بخشی از مغز قطع یا به شدت کاهش یابد و سلولهای مغزی بر اثر کمبود اکسیژن و مواد مغذی آسیب ببینند. این وضعیت اورژانسی پزشکی میتواند در عرض چند دقیقه باعث آسیب جبرانناپذیر شود، بنابراین شناخت علائم هشداردهنده آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
روش BE FAST: راهنمای ساده برای شناسایی سکته مغزی
پزشکان و متخصصان نورولوژی از روشی به نام BE FAST برای تشخیص سریع علائم سکته مغزی استفاده میکنند. این روش شامل شش علامت اصلی است که هرکدام با یک حرف انگلیسی نشان داده میشوند:
B - از دست دادن تعادل (Balance): ناگهانی احساس سرگیجه، از دست دادن تعادل یا مشکل در راه رفتن بدون دلیل مشخص از نخستین نشانههایی است که باید جدی گرفته شود. اگر فردی بدون سابقه قبلی ناگهان نمیتواند روی پاهایش بایستد یا مسیر مستقیم را طی کند، این علامتی خطرناک است.
E - اختلال ناگهانی بینایی (Eyes): تاری دید ناگهانی، دوبینی یا از دست دادن بینایی در یک یا هر دو چشم میتواند نشانه سکته مغزی باشد. برخی افراد گزارش میدهند که انگار پردهای جلوی چشمانشان کشیده شده است.
F - افتادگی صورت (Face): افتادگی یک طرف صورت، عدم تقارن لبخند یا بیحسی ناگهانی در ناحیه صورت از علائم بسیار شایع سکته مغزی است. از فرد بخواهید لبخند بزند؛ اگر یک طرف صورت حرکت نکرد، این زنگ خطر جدی است.
A - ضعف در دستها (Arms): ضعف یا بیحسی ناگهانی در یک دست که با بالا بردن هر دو دست مشخص میشود. اگر فرد نتواند هر دو دستش را بهطور همزمان و همارتفاع بالا نگه دارد یا یک دستش بیاراده پایین بیفتد، احتمال سکته مغزی وجود دارد.
S - اختلال گفتار (Speech): نامفهوم شدن یا اختلال در صحبت کردن، گیجزدن کلمات یا ناتوانی در بیان جملات ساده از نشانههای مهم سکته مغزی است. فرد ممکن است کلمات را درست تلفظ نکند یا اصلاً نتواند حرف بزند.
T - زمان (Time): این حرف یادآوری میکند که زمان را از دست ندهید! در صورت مشاهده هر یک از علائم بالا باید فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید و بیمار را به نزدیکترین مرکز درمانی مجهز برسانید.
پنجره طلایی درمان چقدر است؟
برای بسیاری از درمانهای سکته مغزی، بهویژه ترومبولیز (تزریق داروی حلکننده لخته)، پنجره طلایی حدود ۴.۵ ساعت پس از شروع علائم است. به این معنی که اگر بیمار در این بازه زمانی به مرکز درمانی برسد، احتمال نجات بافت مغز و کاهش عوارض بسیار بیشتر خواهد بود.
با این حال، حتی پس از گذشت این زمان نیز مراجعه فوری اهمیت دارد. در برخی موارد، روشهای درمانی دیگر مانند گشادکنندگی عروق (آنژیوپلاستی) تا ساعتها پس از شروع سکته قابل انجام است و میتواند جان بیمار را نجات دهد.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
- افراد بالای ۵۵ سال
- بیماران مبتلا به فشار خون بالا
- افراد مبتلا به دیابت
- بیماران قلبی و دارای سابقه سکته قلبی
- افدار سیگاری
- افراد دارای اضافه وزن و چاقی
- افراد با سابقه خانوادگی سکته مغزی
اقدامات پیشگیرانه
کنترل فشار خون، مدیریت دیابت، ترک سیگار، فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم و کاهش وزن از مهمترین اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خطر ابتلا به سکته مغزی هستند. همچنین مصرف منظم داروهای تجویز شده توسط پزشک و انجام معاینات دورهای نقش بسیار مؤثری در پیشگیری دارند.
آگاهی از علائم و دانستن روش BE FAST میتواند تفاوت بین زندگی و مرگ، یا بین بهبودی کامل و ناتوانی دائمی باشد. این دانش ساده را با خانواده و دوستان خود به اشتراک بگذارید.
نظرات (0)