قهوه یکی از محبوبترین نوشیدنیهای جهان است که طبق برخی برآوردها، حدود دو سوم بزرگسالان آمریکایی آن را هر روز مینوشند. پیش از این نیز پژوهشهای متعددی فواید سلامتی این نوشیدنگی از جمله کاهش خطر دیابت نوع ۲، بیماری آلزایمر و پارکینسون را تأیید کرده بودند. اما مطالعه جدیدی که توسط پژوهشگران دانشگاه اولوی فنلاند انجام شده، ابعاد تازهای از تأثیر قهوه بر بدن انسان را نشان میدهد: ارتباطی مستقیم با هورمونهای جنسی.
جزئیات مطالعه و یافتههای کلیدی
تیم تحقیقاتی علوم زیستپزشکی دانشگاه اولو دادههای بیش از ۲۲۰۰ فرد میانسال را تحلیل کردند تا متابولیتهای موجود در خون، شاخصهای خطر قلبی-متابولیک و سطح هورمونهای جنسی را در مصرفکنندگان قهوه بررسی کنند. نتایج این پژوهش چند نکته جالب را برجسته میسازد:
- ترکیب بدنی بهتر: افرادی که قهوه بیشتری مصرف میکردند، چربی کل و چربی احشایی کمتری داشتند و حجم توده عضلانی اسکلتی آنها بیشتر بود، در حالی که شاخص توده بدنی (BMI) تفاوت چشمگیری نشان نمیداد.
- متابولیسم فعالتر: کافئین با تحریک دستگاه عصبی سمپاتیک، میزان سوختوساز در حالت استراحت و فرآیند لیپولیز گرمازای بدن را افزایش میدهد. به زبان سادهتر، بدن با مصرف قهوه چربیها را بیشتر برای تولید گرما میسوزاند.
تأثیر قهوه بر هورمونهای جنسی در مردان
یکی از جذابترین بخشهای این تحقیق، کشف ارتباط میان مصرف قهوه و هورمونهای جنسی در مردان است. طبق یافتههای پژوهشگران:
- مردانی که قهوه بیشتری مینوشند، غلظت تستوسترون زیستفراهمپذیر بیشتری دارند.
- سطح پروتئین متصلشونده به هورمونهای جنسی (SHBG) در آنها بالاتر است.
- شاخصهای گلوکز و انسولین آنها وضعیت مطلوبتری دارد.
- در مقابل، سطح تستوسترون آزاد اندکی پایینتر گزارش شده است.
تستوسترون زیستفراهمپذیر شامل تستوسترون آزاد و تستوسترون متصل به آلبومین است و در واقع بخش قابل استفادهتر هورمون برای بدن محسوب میشود. پروتئین SHBG نیز نقش مهمی در تنظیم میزان دسترسی بافتها به هورمونهای جنسی ایفا میکند.
تأثیر قهوه در زنان
در زنان، ارتباطهای هورمونی محدودتر اما همچان قابل توجه بود. مصرف بیشتر قهوه با افزایش جزئی SHBG و کاهش شاخصهای آندروژنهای آزاد همراه بود. این نکته از آن جهت اهمیت دارد که سطح پایین SHBG در هر دو جنس با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است.
پژوهشگران معتقدند این مسیرهای هورمونی ممکن است بخشی از توضیح رابطه میان مصرف قهوه و کاهش خطر دیابت در هر دو جنس باشند.
محدودیتهای مطالعه
پژوهشگران تأکید کردهاند که این یافتهها هنوز به معنای اثبات رابطه مستقیم علت و معلولی نیست. از آنجا که این مطالعه از نوع مشاهدهای است، نمیتوان بر اساس آن قاطعانه اعلام کرد که قهوه باعث تغییرات هورمونی میشود. با این حال، یافتههای به دست آمده مسیرهای تحقیقاتی امیدوارکنندهای را برای درک بهتر تأثیرات قهوه بر سلامت متابولیک و هورمونی فراهم میکند.
در نهایت، همانطور که خود پژوهشگران نیز اشاره کردهاند، بعید است کسی صرفاً به خاطر این یافتهها فنجان قهوه صبحگاهیاش را کنار بگذارد؛ اما این تحقیق نشان میدهد که نوشیدن قهوه فراتر از یک عادت ساده، اثرات عمیقی بر فیزیولوژی بدن دارد.
نظرات (0)