حدود یک سال تا برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه باقی مانده و تب و تاب رقابت‌های سیاسی در این کشور به شدت بالا گرفته است. بر اساس آخرین نظرسنجی‌ها، «ژان‌لوک ملانشون» رهبر جریان چپ افراطی فرانسه به عنوان رقیب محتمل «مارین لوپن» نامزد راست افراطی مطرح شده است؛ موضوعی که بازتاب‌دهنده تعمیق شکاف دوقطبی در عرصه سیاسی فرانسه در آستانه پایان دوران ریاست‌جمهوری امانوئل مکرون است.

پایان دوران مکرون و خلأ میانه‌روها

امانوئل مکرون پس از دو دوره متوالی ریاست‌جمهوری، دیگر اجازه نامزدی مجدد در انتخابات ۲۰۲۷ را نخواهد داشت. جریان سیاسی میانه‌رویی که مکرون در سال ۲۰۱۷ با شکستن دوقلویی سنتی چپ و راست پاریس پایه‌گذاری کرد، اکنون با بحرانی جدی مواجه است. پایگاه رأی این جریان به‌شدت تضعیف شده و به نظر می‌رسد بخش قابل توجهی از حامیان آن به سمت جریان‌های تندرو کشیده شده‌اند.

این وضعیت در شرایطی شکل گرفته که فرانسه طی سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی از جمله بحران هزینه زندگی، اصلاحات بازنشستگی و ناآرامی‌های اجتماعی مواجه بوده است. ناکارآمدی دولت مکرون در مدیریت این بحران‌ها، فضا را برای تقویت جریان‌های اپوزیسیون فراهم کرده است.

ملانشون؛ مدعی چپ افراطی

ژان‌لوک ملانشون که رهبری حزب «فرانسه تسلیم نمی‌شود» (La France Insoumise) را بر عهده دارد، در انتخابات ۲۰۲۲ توانست در دور نخست به دور دوم راه یابد و عملکرد قابل توجهی از خود بر جای بگذارد. حالا نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد محبوبیت وی در میان رأی‌دهندگان فرانسوی افزایش یافته و او را به یکی از جدی‌ترین مدعیان پیروزی در انتخابات پیش رو تبدیل کرده است.

ملانشون با وعده‌هایی در زمینه تقویت خدمات عمومی، افزایش حداقل دستمزد و بازنگری در سیاست‌های اقتصادی نئولیبرالی، توانسته بخشی از ناراضیان طبقه متوسط و کارگران فرانسه را به سوی خود جذب کند.

لوپن؛ بازگشت پس از ممنوعیت

مارین لوپن، رهبر حزب «اجتماع ملی» (Rassemblement National) پیش از این سه بار در عرصه انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه حضور یافته و در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۲۲ به دور دوم راه یافته، هرچند هر بار ناکام مانده است. با این حال، او همچنان یکی از اصلی‌ترین شانس‌های پیروزی در انتخابات ۲۰۲۷ به شمار می‌رود.

نکته قابل توجه این است که لوپن در سال ۲۰۲۵ به اتهام سوءاستفاده از بودجه پارلمان اروپا محکوم و از نامزدی در انتخابات منع شده بود. با این حال، دادگاه تجدیدنظر این ممنوعیت را لغو کرد و دروازه بازگشت او به میدان رقابت‌های انتخاباتی را گشود. این رأی دادگاه، رقابت میان چپ و راست افراطی را وارد فازی تازه و حساس کرده است.

دوقطبی‌شدن فرانسه؛ تهدید یا فرصت؟

تحلیلگران معتقدند تقویت همزمان چپ و راست افراطی در فرانسه، نشانه‌ای از فروپاشی ساختار سیاسی سنتی این کشور است. دوقطبی‌شدن فزاینده می‌تواند پیامدهای مهمی برای آینده سیاسی فرانسه و حتی اتحادیه اروپا به همراه داشته باشد.

با توجه به نقش محوری فرانسه در اتحادیه اروپا، نتیجه انتخابات ۲۰۲۷ می‌تواند مسیر سیاست‌های اروپایی را در حوزه‌های مهاجرت، تجارت و روابط بین‌المللی به شکل چشمگیری تغییر دهد. همین موضوع، اهمیت این رقابت را فراتر از مرزهای فرانسه و به سطح یک بحران اروپایی ارتقا می‌دهد.