مشاور عالی و جانشین وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تشریح آخرین وضعیت برنامه پزشک خانواده تاکید کرد که این طرح در حال حاضر در ۶۴ شهر کشور در حال اجراست و تا زمانی که چالشهای اجرایی آن برطرف و منابع پایدار تامین نشود، گسترشی در جغرافیای اجرا صورت نخواهد گرفت.
علی جعفریان که در حاشیه بازدید از مراکز درمانی استان سیستان و بلوچستان سخن میگفت، با اشاره به اینکه مرحله فعلی با دقت در دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور دنبال میشود، گفت هدف اصلی از ادامه اجرا در همین ۶۴ شهر، شناسایی دقیق اشکالات میدانی و محک زدن مدل اجرایی قبل از هرگونه تعمیم سراسری است.
اجرای طرح در ۶۴ شهر؛ مرحله تثبیت و ارزیابی
به گفته جانشین وزیر بهداشت، برنامهریزی اولیه برای ۶۴ شهر انجام شده و اجرای آن در دانشگاههای علوم پزشکی مختلف به صورت کامل و عملیاتی پیش میرود. این رویکرد به گفته او، فرصتی است تا ضمن رصد دقیق فرآیند ارجاع، پرونده سلامت و نحوه ارائه خدمات سطح یک، نقاط ضعف ساختاری و اجرایی آشکار شود.
جعفریان تاکید کرد: قرار نیست تا پیش از اطمینان از تامین منابع مالی، نیروی انسانی و زیرساختهای لازم، طرح وارد مرحله بعدی شود. به عبارت دیگر، وزارت بهداشت رویکردی محتاطانه و مرحلهای را در پیش گرفته تا از تحمیل بار بدون پشتوانه به نظام سلامت جلوگیری کند.
وی افزود اجرای فعلی صرفا یک پایلوت کوتاهمدت و نمایشی نیست، بلکه مرحلهای اساسی برای تکمیل و اصلاح مدل اجرایی است؛ به گونهای که پس از رفع چالشها و تثبیت شرایط، تصمیمگیری برای توسعه به سایر مناطق کشور با اطمینان بیشتری انجام گیرد.
چابهار در نقشه پزشک خانواده
جانشین وزیر بهداشت با اشاره به جایگاه استان سیستان و بلوچستان در این برنامه تصریح کرد که شهرستان چابهار نیز در فهرست ۶۴ شهر مجری قرار دارد و اجرای طرح در این منطقه نیز دقیقا در همین چارچوب و با همان ملاحظات ارزیابی دنبال میشود.
حضور چابهار در فهرست شهرهای مجری از آن جهت اهمیت دارد که این منطقه به دلیل پراکندگی جمعیت، فاصله زیاد تا مراکز مجهز و محرومیتهای تاریخی در حوزه سلامت، نیازمند الگوی دقیق ارجاع و دسترسی عادلانه به خدمات پایه است. وزارت بهداشت میکوشد با اجرای پزشک خانواده در چنین مناطقی، کارآمدی مدل را در شرایط خاص جغرافیایی و جمعیتی نیز بسنجد.
کمبود پزشک عمومی؛ گلوگاه اصلی توسعه
یکی از محورهای اصلی اظهارات جعفریان، کمبود پزشک عمومی حتی در استانی مانند سیستان و بلوچستان بود؛ مسالهای که به گفته او میتواند آغاز و گسترش پزشک خانواده را با اختلال جدی مواجه کند.
وی خاطرنشان کرد: بدون تامین کافی پزشک عمومی، امکان پوشش مطلوب جمعیت، تشکیل پرونده سلامت فعال و نظام ارجاع منسجم وجود ندارد. از این رو، تا زمانی که این کمبود به شکل پایدار جبران نشود، توسعه جغرافیایی طرح متوقف خواهد ماند.
به گفته مشاور عالی وزیر بهداشت، این چالش تنها مختص مناطق مرزی یا کمبرخوردار نیست و در مقیاس ملی نیز تامین نیروی انسانی کافی برای سطح یک خدمات، نیازمند برنامهریزی دقیق است.
راهکارهای تامین نیرو؛ از ظرفیت خصوصی تا فارغالتحصیلان تخصص
جعفریان برای عبور از تنگنای نیروی انسانی دو مسیر را مورد اشاره قرار داد. نخست، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای تامین پزشکان مورد نیاز در مناطقی که با کمبود مواجه هستند و دوم، بهرهگیری از پزشکانی که در سال جاری دورههای تخصص خود را به پایان میرسانند و امکان همکاری یا اعزام آنها به مناطق مجری وجود دارد.
وی تاکید کرد که ترکیب این دو ظرفیت میتواند به پر کردن خلأ موجود در ۶۴ شهر کمک کند، اما این اقدام نیز نیازمند سازوکارهای انگیزشی، قراردادهای مشخص و تامین مالی پایدار است تا ماندگاری پزشکان در مناطق تضمین شود.
توقف توسعه تا تثبیت منابع و زیرساخت
مشاور عالی وزیر بهداشت با جمعبندی سخنان خود تصریح کرد: هیچ برنامهای برای ورود به مرحله بعدی پزشک خانواده تا پیش از حل مسائل ۶۴ شهر فعلی وجود ندارد. به گفته او، وزارت بهداشت ترجیح میدهد با تمرکز بر همین شهرها، مدل ارجاع، نظام پرداخت، پرونده الکترونیک سلامت و شیوه همکاری بین بخش دولتی و خصوصی را به نقطه اطمینان برساند.
این رویکرد به معنای آن است که موفقیت طرح نه در سرعت گسترش، بلکه در کیفیت اجرا و پایداری منابع سنجیده میشود. ارزیابی میدانی، اصلاح دستورالعملها و تامین بودجه مطمئن، سه پیششرطی است که وزارت بهداشت برای هرگونه تصمیم توسعهای تعیین کرده است.
کارشناسان نظام سلامت نیز معتقدند تجربه اجرای پزشک خانواده در دو دهه گذشته نشان داده که شتابزدگی بدون تامین زیرساخت، به نارضایتی مردم و کادر درمان منجر میشود. از این منظر، تاکید فعلی وزارت بهداشت بر تثبیت ۶۴ شهر میتواند از تکرار چالشهای گذشته جلوگیری کند، هرچند تحقق آن مستلزم عزم جدی در تامین نیروی انسانی و منابع مالی پایدار است.
نظرات (0)