افزایش قیمت نفت و به دنبال آن گرانی بنزین و گازوئیل در اروپا، به عامل محرکی برای اقبال گسترده مصرف‌کنندگان به خودروهای برقی تبدیل شده است. تازه‌ترین داده‌های بازار خودرو نشان می‌دهد فروش خودروهای تمام‌برقی در اتحادیه اروپا در نیمه نخست سال جاری میلادی با رشد چشمگیر نسبت به سال گذشته، رکورد جدیدی ثبت کرده است.

به گزارش رویترز، ترکیب سه عامل گرانی سوخت، تداوم یارانه‌های دولتی و عرضه مدل‌های ارزان‌تر باعث شده تعداد بیشتری از شهروندان اروپایی خودروهای بنزینی و دیزلی خود را کنار بگذارند و به سراغ گزینه‌های برقی بروند؛ روندی که به‌ویژه در ماه ژوئیه شتاب بیشتری گرفته است.

رشد ۴۰ درصدی در نیمه نخست سال

بر اساس داده‌هایی که در اختیار رویترز قرار گرفته، فروش خودروهای برقی در اتحادیه اروپا در شش ماه نخست سال جاری میلادی با ۴۰.۵ درصد افزایش نسبت به دوره مشابه سال ۲۰۲۵، از مرز ۱.۲ میلیون دستگاه عبور کرد.

این میزان رشد، سهم خودروهای برقی از کل فروش خودروهای نو در اتحادیه اروپا را به ۲۰.۷ درصد رسانده است؛ به این معنا که از هر پنج خودروی نویی که در این اتحادیه پلاک شده، یک دستگاه تمام‌برقی بوده است. کارشناسان این جهش را نشانه تثبیت جایگاه خودروهای برقی در سبد خرید خانوارهای اروپایی می‌دانند، هرچند هنوز فاصله قابل توجهی تا هدف‌گذاری‌های اقلیمی اتحادیه باقی مانده است.

ژوئیه پررونق در ۱۶ بازار بزرگ

روند صعودی تنها به نیمه نخست محدود نبوده است. در ۱۶ بازار اصلی اروپا که در مجموع بیش از ۹۰ درصد فروش خودرو در اتحادیه اروپا و منطقه تجارت آزاد اروپا (EFTA) را پوشش می‌دهند، میزان ثبت خودروهای برقی در ماه ژوئیه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۳ درصد افزایش یافته است.

در همین ماه، خودروهای تمام‌برقی ۲۵.۷ درصد از کل فروش خودروهای جدید در این بازارها را به خود اختصاص دادند؛ سهمی که نشان‌دهنده عبور تدریجی این فناوری از حاشیه به متن بازار است. تحلیلگران معتقدند تداوم این روند می‌تواند در ماه‌های آینده سهم برقی‌ها را به یک‌چهارم بازار نزدیک‌تر کند.

سوخت گران؛ کاتالیزور تغییر ذائقه

رویترز در تحلیل خود به نقش مستقیم افزایش قیمت سوخت اشاره کرده است. بر اساس این گزارش، آغاز جنگ ایران در ماه فوریه و جهش بهای نفت، هزینه استفاده روزانه از خودروهای بنزینی و دیزلی را به‌طور محسوسی بالا برد و توجه مصرف‌کنندگان را به گزینه‌های کم‌هزینه‌تر جلب کرد.

آدام وود، مدیرعامل شرکت رنو در بریتانیا، در همین زمینه گفته است مصرف‌کنندگان به دنبال راهی برای مصون ماندن از نوسانات قیمت سوخت هستند و خودروهای برقی می‌توانند چنین سپری را برای آن‌ها فراهم کنند.

نمونه عینی این تغییر رفتار را می‌توان در عملکرد رنو دید. در حالی که خودروهای برقی تنها حدود ۱۰ درصد از فروش این شرکت در بریتانیا در دو سال گذشته را تشکیل می‌دادند، سهم آن‌ها از سفارش‌های جدید رنو در بریتانیا در ماه ژوئیه امسال به بیش از ۵۰ درصد جهش کرده است. مدل «رنو ۵» برقی نیز در همین ماه عنوان پرفروش‌ترین خودروی برقی بریتانیا را از آن خود کرد.

موج مدل‌های اقتصادی و نقش یارانه‌ها

یکی دیگر از عوامل شتاب‌دهنده، ورود مدل‌های ارزان‌قیمت‌تر به بازار است. رنو اعلام کرده قصد دارد در اواخر سال جاری میلادی خودروی برقی «تویینگو» را با قیمت پایه کمتر از ۲۰ هزار پوند روانه بازار کند؛ قیمتی که پیش از اعمال یارانه احتمالی دولت بریتانیا تعیین شده و می‌تواند این خودرو را به یکی از اقتصادی‌ترین گزینه‌های برقی تبدیل کند.

در کنار خودروسازان اروپایی، برندهای چینی نیز با عرضه مدل‌های رقابتی و قیمت‌گذاری تهاجمی، فشار مضاعفی برای کاهش قیمت‌ها ایجاد کرده‌اند. هم‌زمان، بسیاری از دولت‌های اروپایی همچنان مشوق‌ها و یارانه‌های خرید خودروهای برقی را حفظ کرده‌اند؛ مشوق‌هایی که در کنار افت نسبی قیمت باتری، فاصله قیمتی میان خودروهای برقی و درون‌سوز را کمتر از گذشته کرده است.

مصرف‌کنندگان چه می‌گویند؟

نظرسنجی‌ها نیز از چرخش ذهنیت خریداران حکایت دارد. بر اساس یک نظرسنجی که در ماه ژوئیه از هزار کاربر یک بازار آنلاین خرید و فروش خودرو در آلمان انجام شد، ۶۲ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند روی آوردن به خودروهای برقی را بهترین واکنش بلندمدت به افزایش هزینه سوخت می‌دانند.

این تمایل در رفتار آنلاین کاربران نیز بازتاب یافته است. شرکت OLX که پلتفرم‌های آگهی آنلاین در چند کشور اروپایی را اداره می‌کند، اعلام کرده پس از آغاز جنگ ایران، جست‌وجو و تقاضا برای خودروهای برقی در بازارهای آنلاین این شرکت به‌طور محسوسی افزایش یافته است؛ به‌طوری که میزان جست‌وجو در فرانسه ۸۴ درصد، در رومانی ۵۹ درصد، در پرتغال ۳۰ درصد و در لهستان ۱۹ درصد رشد کرده است.

چشم‌انداز مبهم و چالش زیرساخت شارژ

با وجود این رونق، تردیدهایی درباره پایداری آن وجود دارد. رویترز تأکید کرده هنوز مشخص نیست در صورت کاهش دوباره قیمت نفت و بازگشت ثبات به بازار سوخت، موج فعلی تقاضا برای خودروهای برقی با همین شدت ادامه یابد یا بخشی از خریداران دوباره به سراغ مدل‌های بنزینی بازگردند.

از سوی دیگر، کمبود زیرساخت‌های شارژ عمومی همچنان یکی از موانع اصلی توسعه سریع‌تر خودروهای برقی در اروپا به شمار می‌رود. بسیاری از شهرها و مسیرهای بین‌شهری هنوز از شبکه شارژ سریع و پراکندگی کافی برخوردار نیستند و همین موضوع، به‌ویژه برای ساکنان آپارتمان‌ها و افرادی که به پارکینگ اختصاصی دسترسی ندارند، به دغدغه‌ای جدی تبدیل شده است.

در آن سوی اقیانوس اطلس، بازار آمریکا تصویر متفاوتی را به نمایش گذاشته است. فروش خودروهای برقی در ایالات متحده نسبت به سال گذشته کاهش یافته که بخشی از آن به حذف مشوق‌های مالیاتی خرید این خودروها و کمبود مدل‌های ارزان‌قیمت نسبت داده می‌شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد بدون حمایت سیاستی و تنوع محصول اقتصادی، حتی با وجود گرانی سوخت، گذار برقی به‌خودی‌خود شتاب نمی‌گیرد.