سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در بیانیهای شدیداللحن، رئیسجمهور اوکراین را مسئول به خطر انداختن امنیت هستهای اروپا دانست و هشدار داد که ادامه حملات به بزرگترین نیروگاه هستهای قاره میتواند پیامدهای فاجعهباری داشته باشد.
ماریا زاخارووا روز چهارشنبه در واکنش به حمله هوایی اخیر اوکراین به نیروگاه زاپوریژیا اعلام کرد که رفتار رهبری کییف «بیملاحظه و فزاینده خطرناک» است و نشان میدهد ولودیمیر زلنسکی و حلقه نزدیکان او آگاهانه ایمنی هستهای را تضعیف میکنند.
حمله به انبار سوخت خشک نیروگاه
به گفته وزارت خارجه روسیه، در حمله روز چهارشنبه، محل نگهداری خشک سوخت هستهای مصرفشده در مجموعه زاپوریژیا هدف قرار گرفته است. زاخارووا این اقدام را نمونهای آشکار از بیاعتنایی کییف به اصول ایمنی هستهای توصیف کرد و گفت: «نمونههای بیشتری از رفتار بیملاحظه و فزاینده زلنسکی و اطرافیانش وجود دارد که به تمام جهان تمایل آنها را برای تضعیف ایمنی بزرگترین نیروگاه هستهای اروپا و ایجاد یک فاجعه هستهای در آنجا نشان میدهد.»
مقامات روس میگویند این سایت از حساسترین بخشهای نیروگاه به شمار میرود؛ چرا که سوخت مصرفشده با وجود خارج شدن از راکتور، همچنان به شدت پرتوزا و حرارتزا است و هرگونه آسیب به سامانههای نگهداری یا خنککننده آن میتواند به نشت مواد رادیواکتیو منجر شود.
درخواست فوری از آژانس بینالمللی انرژی اتمی
زاخارووا در بخش دیگری از اظهارات خود، از آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواست که در برابر حملات مکرر به زاپوریژیا سکوت نکند و اقدامات عملی و بازدارندهای در قبال کییف اتخاذ کند. در بیانیه وزارت خارجه روسیه آمده است: «ما بار دیگر از رهبری آژانس بینالمللی انرژی اتمی میخواهیم که جدیت اوضاع را به رسمیت بشناسد و اقدامات جامعی را برای تاثیرگذاری بر کییف اتخاذ کند.»
مسکو معتقد است آژانس تاکنون موضعی مبهم اتخاذ کرده و با خودداری از معرفی صریح عامل حملات، عملا بازدارندگی لازم را ایجاد نکرده است. روسیه میگوید گزارشهای بازرسان مستقر آژانس در محل باید به صورت شفاف عامل حملات را مشخص کند تا از تکرار آن جلوگیری شود.
اهمیت راهبردی زاپوریژیا برای امنیت اروپا
نیروگاه زاپوریژیا با شش راکتور و ظرفیت حدود ۶ هزار مگاوات، بزرگترین نیروگاه هستهای اروپا و از بزرگترین نیروگاههای جهان محسوب میشود. این مجموعه در جنوب شرقی اوکراین و در کرانه رود دنیپرو قرار دارد و از مارس ۲۰۲۲ تحت کنترل نیروهای روسیه قرار گرفته، اما همچنان در نزدیکی خط مقدم درگیریها واقع شده است.
از زمان آغاز جنگ، دو طرف بارها یکدیگر را به گلولهباران و حملات پهپادی به محوطه نیروگاه و زیرساختهای اطراف آن از جمله خطوط برق اضطراری متهم کردهاند. هرگونه قطع برق خارجی یا آسیب به سامانههای خنککننده میتواند راکتورها و حوضچههای سوخت را در معرض خطر ذوب و انتشار پرتو قرار دهد؛ سناریویی که کارشناسان آن را خطرناکتر از یک حادثه عادی صنعتی میدانند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سال گذشته تیم ناظر دائمی در زاپوریژیا مستقر کرده و بارها نسبت به شکنندگی وضعیت ایمنی هشدار داده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، بارها خواستار ایجاد منطقه امن و توقف کامل حملات نظامی در اطراف نیروگاه شده، اما توافق سیاسی برای اجرای آن تاکنون حاصل نشده است.
افزایش تنشهای هستهای در جنگ اوکراین
اظهارات زاخارووا در شرایطی مطرح میشود که جنگ اوکراین وارد مرحلهای فرسایشی و پرتنش شده و حملات پهپادی و موشکی دوجانبه به زیرساختهای انرژی افزایش یافته است. روسیه میگوید کییف با هدف قرار دادن تاسیسات هستهای به دنبال بینالمللی کردن بحران و اعمال فشار سیاسی بر مسکو است، در حالی که اوکراین متقابلا روسیه را به استفاده از نیروگاه به عنوان سپر نظامی متهم میکند.
کارشناسان امنیت هستهای تاکید دارند که فارغ از مسئولیت حقوقی حملات، هرگونه اقدام نظامی در اطراف تاسیسات حاوی مواد هستهای بر اساس حقوق بینالملل بشردوستانه و کنوانسیونهای ایمنی هستهای ممنوع است و میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای اوکراین برای کل اروپا داشته باشد. وزش باد، آلودگی رودخانه دنیپرو و اختلال در زنجیره غذایی از جمله خطراتی است که در صورت نشت گسترده مواد رادیواکتیو مطرح میشود.
در پایان بیانیه وزارت خارجه روسیه تاکید شده که مسکو به همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای تضمین ایمنی نیروگاه پایبند است، اما انتظار دارد نهادهای بینالمللی نقش فعالتری در محکومیت و مهار حملات ایفا کنند تا از تکرار آنچه «بازی خطرناک کییف با سرنوشت قاره» خوانده شده، جلوگیری شود.
نظرات (0)