همزمان با گرامیداشت روز داروسازی، سازمان تأمیناجتماعی از واریز بخشی از مطالبات داروخانهها و مراکز درمانی خبر داد؛ خبری که به جای ایجاد امید، انتقاد گسترده فعالان صنفی را به دنبال داشت. به گفته مسئولان صنفی، پرداختی اخیر تنها بخش کوچکی از بدهیهای معوق را پوشش میدهد و فشار اقتصادی بر حلقه آخر زنجیره تأمین دارو را کاهش نداده است.
پرداخت ۳.۷ همتی؛ سهم داروخانهها چقدر بود؟
بر اساس اعلام سازمان تأمیناجتماعی در روز گذشته، مجموعاً ۳.۷ هزار میلیارد تومان به حساب داروخانهها و مراکز درمانی واریز شده است. بررسیها نشان میدهد از این مبلغ، حدود ۳ هزار میلیارد تومان سهم داروخانهها بوده است.
این در حالی است که به گفته فعالان حوزه دارو، حجم ریالی همکاری ماهانه داروخانههای بخش خصوصی با این سازمان به تنهایی ۱۲ هزار میلیارد تومان در ماه میرسد و داروخانهها اکنون نزدیک به ۸ ماه طلب معوقه از تأمیناجتماعی دارند. به عبارت دیگر، پرداختی روز داروسازی حتی معادل یک ماه از تعهدات جاری این سازمان نیز نیست.
رئیس انجمن داروسازان ایران با اشاره به همین موضوع تأکید کرده است که حجم کل مطالبات داروخانهها از سازمانهای بیمهگر پایه تا مردادماه به حدود ۷۷ هزار میلیارد تومان رسیده و واریز ۳ هزار میلیارد تومان در چنین شرایطی، به تعبیر او «شوخی تلخی در روز داروسازی» است که هیچ مشکلی از مشکلات انباشته داروخانهها را حل نمیکند.
نقش حیاتی داروخانههای خصوصی در تأمین دارو
در حال حاضر بیش از ۱۸ هزار داروخانه سرپایی بخش خصوصی در سراسر کشور فعال هستند و به گفته رئیس انجمن داروسازان ایران، حدود ۸۰ درصد خدمات دارویی کشور توسط همین داروخانهها ارائه میشود. این آمار نشان میدهد که پایداری شبکه دارویی کشور به شکل مستقیم به توان اقتصادی و نقدینگی این مراکز وابسته است و هرگونه اختلال در پرداخت مطالبات آنها میتواند خدمات دارویی را در سطح ملی با چالش جدی مواجه کند.
تمامی داروخانههای خصوصی با سه سازمان بیمهگر پایه شامل سازمان بیمه سلامت ایران، سازمان تأمیناجتماعی و بیمه نیروهای مسلح طرف قرارداد هستند و بخش قابل توجهی از نسخ بیماران را به صورت بیمهای پوشش میدهند. در این مدل، داروخانه دارو را به قیمت مصوب در اختیار بیمار قرار میدهد و مابهالتفاوت سهم بیمه را باید در چرخهای زمانبر از سازمانهای بیمهگر دریافت کند؛ چرخهای که در ماههای اخیر به شدت طولانی شده است.
زنگ خطر ۸ هزار میلیارد تومان چک برگشتی
فشار مالی بر داروخانهها امروز از مرحله هشدار عبور کرده است. فعالان صنفی میگویند در شرایطی که زنجیره تأمین دارو با دشواریهای ناشی از نوسانات ارزی، مشکلات واردات مواد اولیه و هزینههای توزیع دستوپنجه نرم میکند، داروخانه به عنوان حلقه پایانی این زنجیره، بیشترین فشار اقتصادی را تحمل میکند.
یکی از نشانههای این فشار، برگشت خوردن حدود ۸ هزار میلیارد تومان از چکهای داروخانهها است؛ رقمی که به عنوان زنگ خطر ورشکستگی برای بنگاههای خرد و کوچک این حوزه تعبیر میشود. بسیاری از داروخانهها، به ویژه داروخانههای تکشیفته و مستقل که تنها از محل فروش نسخه و دریافت مطالبات بیمهای اداره میشوند، برای تأمین موجودی دارویی خود ناچار به خرید اعتباری از شرکتهای پخش هستند و تأخیر چندماهه در وصول مطالبات، تعادل مالی آنها را به هم ریخته است.
- ۱۸ هزار داروخانه خصوصی، ۸۰ درصد بار خدمات دارویی کشور را بر دوش دارند
- گردش ماهانه داروخانهها با تأمیناجتماعی: ۱۲ همت
- پرداختی اخیر تأمیناجتماعی: ۳ همت برای داروخانهها از مجموع ۳.۷ همت
- مدت تأخیر در پرداختها: حدود ۸ ماه
- کل مطالبات از بیمههای پایه تا مرداد: حدود ۷۷ همت
- چکهای برگشتی داروخانهها: ۸ همت
انتقاد انجمن داروسازان؛ پرداخت قطرهچکانی درمان نیست
شهرام کلانتری خاندانی، رئیس انجمن داروسازان ایران با انتقاد از رویکرد سازمان تأمیناجتماعی در قبال داروخانهها گفته است واریز ۳ هزار میلیارد تومان، نه تنها انباشت بدهیها را جبران نمیکند، بلکه حتی توان پوشش هزینههای جاری داروخانهها برای یک دوره کوتاه را نیز ندارد.
به گفته او، وقتی حجم مطالبات به ۷۷ همت رسیده، پرداخت ۳ همت به معنای پوشش کمتر از ۴ درصد کل طلب است؛ در حالی که داروخانهها برای حفظ موجودی داروهای حیاتی، پرداخت حقوق پرسنل، اجاره و هزینههای جاری، به نقدینگی مستمر و قابل پیشبینی نیاز دارند.
کارشناسان حوزه سلامت نیز هشدار میدهند که تداوم تأخیر در پرداخت مطالبات، دو پیامد مستقیم خواهد داشت: نخست، کاهش توان داروخانهها در خرید و ذخیرهسازی دارو به ویژه داروهای گرانقیمت و بیماران خاص، و دوم، افزایش بدهی داروخانهها به شرکتهای پخش که میتواند در نهایت به اختلال در توزیع سراسری دارو منجر شود.
روز داروسازی و انتظاری که برآورده نشد
انتخاب روز داروسازی برای اعلام این واریز، انتظار جامعه داروسازی برای شنیدن خبری اثرگذار را افزایش داده بود. بسیاری از داروسازان امیدوار بودند در این مناسبت، برنامهای روشن برای تسویه بخش قابل توجهی از مطالبات یا دستکم زمانبندی دقیق پرداختها اعلام شود. اما اعلام رقم ۳ همتی، از نگاه صنفی، بیشتر جنبه نمادین داشت تا گرهگشا.
فعالان صنفی میگویند برای عبور از بحران فعلی، پرداختهای منظم ماهانه متناسب با حجم واقعی نسخ، همراه با تسویه پلکانی بدهیهای گذشته، ضروری است. در غیر این صورت، حتی با وجود تلاش شرکتهای پخش و تولیدکنندگان داخلی، پایداری دسترسی بیماران به دارو در ماههای پیش رو با ریسک مواجه خواهد شد.
اکنون نگاه داروخانهها به سازمان تأمیناجتماعی و سایر بیمههای پایه است تا با درک نقش راهبردی این مراکز در نظام سلامت، از پرداختهای قطرهچکانی فاصله بگیرند و با تزریق نقدینگی مؤثر، از برگشت چکهای بیشتر و تعطیلی خاموش داروخانههای کوچک جلوگیری کنند؛ موضوعی که مستقیماً با امنیت دارویی مردم گره خورده است.
نظرات (0)