پایتخت اوکراین روز جمعه بار دیگر هدف حملات هوایی قرار گرفت و صدای چندین انفجار مهیب در مناطق مختلف کی‌یف شنیده شد. تصاویر و ویدئوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی، ستون‌های متراکم دود و شعله‌های آتش را بر فراز آسمان این شهر نشان می‌دهد و از وقوع یک حادثه بزرگ در یکی از مراکز حساس این کشور حکایت دارد.

حمله به تأسیسات «فایر پوینت» و روایت مسکو

وزارت دفاع روسیه ساعاتی پس از انتشار نخستین گزارش‌ها درباره انفجارها در کی‌یف، با صدور بیانیه‌ای رسمی مسئولیت این عملیات را بر عهده گرفت. در این بیانیه آمده است که نیروهای مسلح روسیه با استفاده از پهپادهای تهاجمی، یک تأسیسات کلیدی صنایع دفاعی اوکراین به نام «فایر پوینت» (Fire Point) را هدف قرار داده و منهدم کرده‌اند.

به گفته مسکو، این مرکز یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره تولید تسلیحات موشکی اوکراین به شمار می‌رفته و وظیفه تولید مواد شیمیایی و قطعات تخصصی مورد نیاز برای ساخت موشک‌های کروز ارتش اوکراین را بر عهده داشته است. وزارت دفاع روسیه تأکید کرده است که این حمله با دقت برنامه‌ریزی و اجرا شده و به اهداف تعیین‌شده خود دست یافته است.

رسانه‌های روسی نیز به نقل از منابع نظامی گزارش دادند که این عملیات بخشی از راهبرد مسکو برای تضعیف توان موشکی و زیرساخت‌های صنعتی - نظامی اوکراین است و انهدام چنین مراکزی می‌تواند روند تولید و تجهیز موشک‌های دوربرد کی‌یف را با اختلال جدی مواجه کند.

سکوت کی‌یف و ابهام درباره خسارات

با وجود بازتاب گسترده این حادثه در رسانه‌ها و انتشار تصاویر آتش‌سوزی مهیب در کی‌یف، مقامات اوکراینی تا لحظه تنظیم گزارش‌ها از ارائه بیانیه رسمی و دقیق درباره ابعاد این حمله خودداری کرده‌اند. دولت اوکراین هنوز درباره میزان خسارات وارد شده به تأسیسات هدف قرار گرفته، تعداد تلفات احتمالی یا تأثیر این حمله بر توان تولیدی صنایع دفاعی خود اطلاع‌رسانی نکرده است.

این سکوت در حالی است که منابع خبری محلی و کاربران شبکه‌های اجتماعی در کی‌یف از شنیده شدن چندین انفجار پیاپی، فعال شدن سامانه‌های پدافند هوایی و گسترش دود غلیظ در آسمان پایتخت خبر داده‌اند. برخی گزارش‌های تأییدنشده نیز از آسیب به زیرساخت‌های اطراف محل حادثه سخن می‌گویند، اما هنوز هیچ آمار رسمی از سوی کی‌یف منتشر نشده است.

کارشناسان معتقدند عدم اظهارنظر سریع مقامات اوکراینی می‌تواند ناشی از ملاحظات امنیتی و تلاش برای ارزیابی دقیق خسارات پیش از اطلاع‌رسانی عمومی باشد؛ رویکردی که در ماه‌های گذشته نیز در قبال حملات به مراکز حساس نظامی این کشور دیده شده است.

تداوم عملیات ویژه روسیه از فوریه ۲۰۲۲

حمله روز جمعه به کی‌یف در چارچوب «عملیات ویژه نظامی» روسیه انجام شده است؛ عملیاتی که از ۲۱ فوریه ۲۰۲۲ (دوم اسفند ۱۴۰۰) آغاز شد و همچنان ادامه دارد. مسکو از ابتدا هدف از این عملیات را تأمین امنیت ملی خود، جلوگیری از گسترش ناتو به مرزهای روسیه و مقابله با آنچه «بی‌توجهی غرب به نگرانی‌های امنیتی مسکو» خوانده، اعلام کرده است.

از زمان آغاز درگیری، روابط روسیه و اوکراین به رویارویی نظامی مستقیم و فرسایشی تبدیل شده و دو طرف بارها یکدیگر را به هدف قرار دادن زیرساخت‌های غیرنظامی و نظامی متهم کرده‌اند. روسیه تأکید دارد تا زمانی که اوکراین از تلاش برای پیوستن به ائتلاف‌های نظامی غربی دست برندارد، حملات هدفمند به مراکز تولید سلاح، انبارهای مهمات و زیرساخت‌های لجستیکی ارتش اوکراین را ادامه خواهد داد.

در مقابل، اوکراین با حمایت تسلیحاتی و مالی گسترده کشورهای غربی، تلاش کرده توان دفاعی و تهاجمی خود را حفظ کند و تولید داخلی موشک‌های کروز و پهپادهای دوربرد را به عنوان بخشی از راهبرد بازدارندگی خود توسعه دهد. انهدام مرکز «فایر پوینت» در صورت تأیید نهایی، می‌تواند ضربه‌ای قابل توجه به این برنامه تولید داخلی محسوب شود.

ناظران منطقه‌ای بر این باورند که تشدید حملات به پایتخت اوکراین و مراکز صنعتی وابسته به صنایع موشکی، نشان‌دهنده ورود درگیری به مرحله جدیدی از هدف‌گیری زنجیره تأمین تسلیحات است؛ مرحله‌ای که می‌تواند بر روند مذاکرات احتمالی آینده و توازن میدانی جنگ نیز اثرگذار باشد.