معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به نتایج سفرهای اخیر به مناطق محروم کشور، مهم‌ترین چالش نظام سلامت در این مناطق را کمبود پزشک متخصص و توزیع ناعادلانه نیروی انسانی عنوان کرد و از برنامه وزارت بهداشت برای اجرای طرح پرداخت ثابت به متخصصان ساکن در مناطق کم‌برخوردار خبر داد.

شاهین آخوندزاده در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر اظهار کرد: در بازدیدهای میدانی به‌طور جدی مشاهده شد که به‌رغم وجود زیرساخت‌های مناسب بهداشتی و درمانی از جمله بیمارستان‌ها و مراکز درمانی مجهز در برخی مناطق، مشکل اصلی جذب و به‌ویژه نگهداشت پزشکان متخصص است.

کارانه پایین؛ مانع ماندگاری متخصصان

به گفته آخوندزاده، بسیاری از پزشکان متخصص به دلیل شرایط اقتصادی و اجتماعی در ماندن در مناطق محروم با تردید مواجه هستند. یکی از عوامل مهم، پایین بودن مبلغ کارانه به دلیل ضریب اشغال پایین تخت‌های بیمارستانی و مراجعه کمتر بیماران در این مناطق است.

وی افزود: در برخی بیمارستان‌ها، کارانه بر اساس عملکرد و تعداد خدمات محاسبه می‌شود، اما وقتی تعداد بیماران محدود است، درآمد متخصص نیز کاهش می‌یابد. علاوه بر این، تأخیر در پرداخت کارانه کارکنان نیز به نارضایتی و کاهش انگیزه ماندگاری دامن می‌زند.

پرداخت ثابت مستقل از تعداد بیمار

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به جلسه وزیر بهداشت با استانداران در جریان همین سفرها گفت: وزیر بهداشت بر لزوم پیش‌بینی پرداخت ثابت یا «فیکس‌پیمنت» برای پزشکان متخصص شاغل در مناطق محروم تأکید کرده است. بر اساس این مدل، پزشک فارغ از تعداد بیمار ویزیت‌شده یا میزان اشغال تخت، مبلغ مشخصی را به عنوان حداقل دریافتی ماهانه دریافت خواهد کرد.

آخوندزاده توضیح داد: این سازوکار با هدف ایجاد ثبات درآمدی و افزایش انگیزه برای حضور بلندمدت متخصصان در مناطق کم‌برخوردار طراحی شده و می‌تواند نابرابری در توزیع پزشک را تا حد زیادی کاهش دهد.

وی تصریح کرد: اجرای این طرح نیازمند پیش‌بینی اعتبار مشخص در بودجه سال آینده وزارت بهداشت است. اگرچه قرار بود این برنامه در سال جاری نیز دنبال شود، اما به دلیل محدودیت‌های مالی امکان اجرای کامل آن فراهم نشد و امید می‌رود با تأمین منابع در بودجه ۱۴۰۵، گام عملی برای اجرای آن برداشته شود.

ماندگاری فقط با پول حل نمی‌شود

معاون وزارت بهداشت تأکید کرد که مسئله ماندگاری پزشکان متخصص صرفاً با افزایش پرداختی قابل حل نیست. به گفته او، وقتی پزشک به همراه خانواده وارد شهری جدید می‌شود، مجموعه‌ای از نیازهای دیگر نیز مطرح است.

  • وجود مدرسه مناسب برای فرزندان
  • امکانات رفاهی، فرهنگی و تفریحی کافی
  • دسترسی مناسب به شبکه حمل‌ونقل و پروازها
  • فضای اجتماعی امن و محترمانه برای کادر درمان

آخوندزاده گفت: بخشی از این نیازها با منابع مالی قابل تأمین است، اما بخش مهمی از آن جنبه فرهنگی و اجتماعی دارد و نیازمند برنامه‌ریزی بین‌بخشی است. برای نمونه، در بازدید از بیمارستان مهرستان، کادر درمان از موارد درگیری و برخورد نامناسب برخی همراهان بیماران با پرسنل گلایه داشتند؛ موضوعی که مستقیماً بر احساس امنیت شغلی و رضایت کاری پزشکان و پرستاران اثر می‌گذارد.

تسهیل صدور پروانه و پیگیری اجرایی

وی از پیگیری تسهیل و تسریع فرآیندهای صدور و تمدید پروانه‌های حرفه‌ای به عنوان یکی دیگر از اقدامات حمایتی وزارت بهداشت نام برد و افزود: وزیر بهداشت بر تسریع این فرآیندها تأکید ویژه دارد تا بروکراسی اداری مانعی برای فعالیت متخصصان در مناطق محروم نباشد.

آخوندزاده در پایان خاطرنشان کرد: هدف از سفرهای میدانی فقط شناسایی مشکلات نیست. نباید مسائل احصاشده پس از پایان سفر به فراموشی سپرده شود. برای هر مشکل باید مسئول مشخص، زمان‌بندی اجرایی و منبع اعتباری تعریف شود تا نتایج سفرها به برنامه‌های عملیاتی و قابل ارزیابی تبدیل شود.

به گفته او، در صورت پیش‌بینی اعتبارات لازم و اجرای بسته جامع حمایتی شامل پرداخت ثابت، بهبود معیشت، ارتقای امکانات رفاهی و اقدامات فرهنگی، می‌توان به توزیع عادلانه‌تر پزشکان متخصص و افزایش ماندگاری آنان در مناطق محروم امیدوار بود.