موزه هنرهای کاربردی وین (MAK) صحنه سرقتی عجیب و جسورانه بود؛ سارقان در ساعات بازدید و در برابر دیدگان بازدیدکنندگان، یکی از ارزشمندترین جواهرات تاریخی به امانت گذاشته‌شده در این موزه را ربودند و متواری شدند.

بر اساس گزارش‌ها، هدف این دستبرد یک گردنبند پلاتینیومی ۲۰۰ قیراطی مزین به ۶۷۳ قطعه الماس بوده که پیشینه آن به خاندان سلطنتی مصر می‌رسد و به صورت امانی در این موزه نگهداری می‌شد.

سرقت با چکش در برابر چشم بازدیدکنندگان

روایت پلیس و شاهدان از جزئیات این سرقت نشان می‌دهد عاملان بدون هیچ تلاشی برای پنهان کردن هویت خود وارد عمل شده‌اند. دو مرد که حتی چهره خود را نپوشانده بودند، ابتدا همانند بازدیدکنندگان عادی بلیت تهیه کرده و وارد موزه شدند.

آنان سپس در ساعات شلوغ بازدید، با استفاده از چکش به ویترین شیشه‌ای محل نگهداری گردنبند حمله کرده، شیشه را شکستند و جواهر را به سرقت بردند. به گفته پلیس وین، سارقان پس از سرقت «در جهتی نامعلوم گریختند» و عملیات گسترده برای شناسایی و بازداشت آنان همچنان ادامه دارد.

رسانه‌های محلی اتریش به نقل از بازرسان پرونده گزارش داده‌اند که نحوه اجرای سرقت، سرعت عمل و بی‌پروایی سارقان، این فرضیه را تقویت کرده که این دو نفر احتمالاً به صورت مأموریت سفارشی برای یک باند تبهکار حرفه‌ای دست به این اقدام زده‌اند؛ باندی که به دنبال به دست آوردن جواهری خاص و سفارشی بوده است.

گردنبندی با امضای خاندان سلطنتی مصر

بر اساس اسناد و شناسنامه ثبت‌شده این اثر در موزه هنرهای کاربردی وین، گردنبند مسروقه زمانی متعلق به ملکه نازلی، همسر ملک فؤاد یکم بوده است. ملک فؤاد یکم در سال ۱۹۱۷ به سلطنت مصر رسید و ملکه نازلی به عنوان یکی از چهره‌های برجسته دربار مصر در آن دوران شناخته می‌شد.

این گردنبند پلاتینیومی به دلیل وزن چشمگیر ۲۰۰ قیراطی و تراش ۶۷۳ الماس به‌کاررفته در آن، از نظر ارزش مادی و تاریخی جایگاهی ممتاز دارد و به همین دلیل به صورت امانی و تحت تدابیر حفاظتی در موزه وین نگهداری می‌شد. کارشناسان می‌گویند ارزش واقعی این اثر فراتر از قیمت الماس‌های آن است و هویت تاریخی و انتساب آن به خاندان سلطنتی مصر، آن را به اثری بی‌بدیل در میان جواهرات سلطنتی جهان تبدیل کرده است.

زنجیره سرقت‌های پر سر و صدا در اروپا

سرقت وین به تنهایی یک حادثه منفرد نیست؛ موزه‌های اروپا در ماه‌های اخیر با موجی کم‌سابقه از دستبردهای سازمان‌یافته و جنجالی روبه‌رو بوده‌اند که ضعف سیستم‌های امنیتی برخی از معتبرترین نهادهای فرهنگی قاره را برجسته کرده است.

  • سرقت از موزه لوور پاریس: پاییز سال گذشته، سارقان در روشنایی روز وارد موزه لوور شدند و تنها در عرض چند دقیقه مجموعه‌ای از جواهرات سلطنتی فرانسه به ارزش حدود ۸۸ میلیون یورو را ربوده و از محل گریختند؛ حادثه‌ای که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهان داشت.
  • دستبرد به گنجینه عصر برنز در اسپانیا: روز پنجشنبه گذشته نیز سارقان به گنجینه‌ای در اسپانیا دستبرد زدند که شامل مجموعه‌ای از اشیای طلایی متعلق به عصر برنز بود؛ مجموعه‌ای که از مهم‌ترین گنجینه‌های پیشاتاریخی اروپا به شمار می‌رود.
  • سرقت آثار رنسانس در سیسیل ایتالیا: در همین ماه جاری میلادی، چهار اثر از مهم‌ترین تابلوهای «آنتونلو دا مسینا» نقاش برجسته دوره رنسانس ایتالیا در قرن پانزدهم، در جریان تعطیلات ملی از موزه‌ای در جزیره سیسیل به سرقت رفت.

تحقیقات ادامه دارد؛ نگرانی از قاچاق و ذوب جواهر

پلیس اتریش اعلام کرده تحقیقات فنی، بازبینی تصاویر دوربین‌های مداربسته و گفت‌وگو با شاهدان عینی را به صورت فشرده دنبال می‌کند. با توجه به سفارشی بودن احتمالی سرقت، نگرانی اصلی کارشناسان این است که گردنبند برای فروش در بازار سیاه اوراق شود یا الماس‌های آن جدا شده و به صورت جداگانه به فروش برسد؛ اقدامی که شناسایی و بازیابی اثر را بسیار دشوار می‌کند.

کارشناسان امنیت میراث فرهنگی می‌گویند تکرار سرقت‌های مشابه در بازه زمانی کوتاه، ضرورت بازنگری جدی در پروتکل‌های حفاظتی موزه‌ها، از جمله مقاوم‌سازی ویترین‌ها، افزایش نیروهای امنیتی آموزش‌دیده و به‌کارگیری فناوری‌های نوین نظارتی را گوشزد می‌کند.

در حالی که موزه هنرهای کاربردی وین هنوز بیانیه رسمی تفصیلی درباره میزان خسارت و نحوه جبران این فقدان منتشر نکرده، افکار عمومی در اتریش و محافل فرهنگی اروپا با پرسشی مشترک روبه‌رو هستند: چگونه جواهری با چنین ارزش تاریخی در قلب اروپا و در ساعات بازدید عمومی به این سادگی ربوده می‌شود؟ پاسخی که نتیجه تحقیقات پلیس در روزهای آینده باید آن را روشن کند.