معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اعلام اینکه ۵۴ درصد از زایمانهای این استان به روش سزارین انجام میشود، نسبت به روند افزایشی این شاخص هشدار داد و خواستار بازگشت به زایمان طبیعی در موارد بدون اندیکاسیون پزشکی شد.
محمدرضا صایینی در گفتوگو با خبرگزاری مهر با اشاره به آخرین وضعیت شاخصهای سلامت مادران در زنجان اظهار کرد: حفظ جان مادر و نوزاد مهمترین اولویت نظام سلامت است و تمام برنامهریزیها باید در جهت کاهش خطرات بارداری و زایمان و افزایش آگاهی خانوادهها انجام شود.
سزارین ۵۴ درصدی؛ رشد نسبت به پیش از کرونا
به گفته صایینی، در حال حاضر ۵۴ درصد زایمانهای استان زنجان به روش سزارین و ۴۶ درصد به صورت طبیعی انجام میشود. این در حالی است که پیش از دوران همهگیری کرونا، نرخ سزارین در استان کمتر از ۵۰ درصد بوده و اکنون روند صعودی به خود گرفته است.
وی با اشاره به آمار قابل تأمل در زایمان نخست افزود: در میان مادرانی که برای اولین بار زایمان را تجربه میکنند، حدود ۶۰ تا ۶۱ درصد زایمانها به روش سزارین انجام میشود. این رقم از آن جهت نگرانکننده است که سزارین اول در بسیاری از موارد، مسیر زایمانهای بعدی را نیز به سمت سزارین تکراری سوق میدهد و مادر را در معرض عوارض و مخاطرات بیشتری قرار میدهد.
معاون دانشگاه علوم پزشکی زنجان تاکید کرد: سزارین در مواردی که از نظر پزشکی اندیکاسیون دارد، یک روش ضروری و نجاتبخش برای مادر و جنین است و هیچ محدودیتی برای انجام آن در شرایط لزوم وجود ندارد، اما در موارد بدون ضرورت پزشکی، مادر باید با آگاهی کامل از عوارض احتمالی تصمیمگیری کند.
سزارین بدون دلیل پزشکی چه عوارضی دارد؟
صایینی با مقایسه عوارض زایمان طبیعی و سزارین گفت: به طور معمول میزان خونریزی در زایمان طبیعی حدود نیم لیتر است، در حالی که در یک عمل سزارین استاندارد و در بهترین شرایط بیمارستانی، حداقل حدود یک لیتر خون از دست میرود. همین تفاوت ساده نشان میدهد که سزارین میتواند عوارض بیشتری برای مادر به همراه داشته باشد و به همین دلیل در نظامهای سلامت پیشرفته جهان تلاش میشود سزارین تنها در موارد ضروری انجام شود.
وی افزود: افزایش آگاهی مادران نسبت به مزایا و معایب هر دو روش، نقش کلیدی در انتخاب آگاهانه و کاهش سزارینهای غیرضروری دارد و نظام سلامت وظیفه دارد این اطلاعات علمی و دقیق را بدون اجبار در اختیار خانوادهها قرار دهد.
تجربه انگلستان و کشورهای اسکاندیناوی
معاون دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به تجارب جهانی در مدیریت سزارین اظهار کرد: در کشورهایی با نظام سلامت پیشرفته، نرخ سزارین به شکل قابل توجهی کنترل شده است. برای نمونه در انگلستان که از سیستم پزشک خانواده و نظام ارجاع منسجمی برخوردار است، میزان سزارین حدود ۳۵ درصد است و در کشورهای اسکاندیناوی این رقم به کمتر از ۲۰ درصد میرسد.
به گفته وی، این موفقیت ناشی از فرهنگ سلامت، آموزشهای دوران بارداری، نظام مراقبتهای مستمر، آموزش قبل از زایمان و نظام ارجاع قوی است؛ ظرفیتهایی که در استان زنجان نیز باید تقویت شود تا از انجام سزارینهای بدون اندیکاسیون جلوگیری شود.
کاهش چشمگیر مرگ مادران در زنجان
صایینی در بخش دیگری از سخنان خود به شاخص مرگ مادران اشاره کرد و گفت: کاهش مرگومیر مادران یکی از اولویتهای اصلی حوزه سلامت است. در سال ۱۴۰۳ پنج مورد مرگ مادر در استان ثبت شد که این تعداد در سال ۱۴۰۴ به دو مورد کاهش یافته است.
وی این کاهش را نتیجه مجموعهای از برنامهریزیها، مراقبتهای دوران بارداری، حین زایمان و پس از آن دانست و تاکید کرد: هرچند روند کاهشی امیدوارکننده است، اما حتی همین دو مورد نیز برای ما زیاد است و هدف نهایی رساندن این عدد به صفر با تقویت مراقبتهای مادر و نوزاد است. مادر رکن اصلی خانواده است و از دست دادن او مانند فرو ریختن ستون خیمه خانواده خواهد بود.
این مقام مسئول همچنین با اشاره به موضوع حساس سقط جنین تصریح کرد: از نظر شرعی، قانونی و اخلاقی، حیات جنین از لحظه شکلگیری محترم است و سقط تنها در شرایط خاص پزشکی که ادامه بارداری جان مادر را به طور جدی تهدید کند و پس از بررسیهای تخصصی و اخذ مجوزهای قانونی از مراجع ذیصلاح امکانپذیر است. سقط غیرقانونی نه تنها از نظر قانونی ممنوع است بلکه میتواند جان و سلامت مادر را نیز به شدت به خطر بیندازد.
نقش مشاوره و حمایت در مراکز خدمات جامع سلامت
صایینی نقش مشاوره را در حفظ سلامت مادر و جنین بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: بسیاری از تردیدها، نگرانیها و ترسهایی که در دوران بارداری برای مادر و خانواده ایجاد میشود، ناشی از برداشتهای نادرست و فقدان اطلاعات کافی است و با مشاوره صحیح قابل برطرف شدن است.
وی افزود: مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی در سراسر استان آمادگی کامل برای ارائه خدمات مشاورهای به مادران را دارند و تلاش میشود مادران با آرامش، آگاهی و حمایت کافی دوران بارداری را سپری کنند. افزایش آگاهی خانوادهها و فراهم کردن حمایتهای لازم، مهمترین راهکار برای پیشگیری از تصمیمهای پرخطر و غیرقانونی است.
تکلیف قانونی کاهش سالانه ۵ درصدی سزارین
معاون دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت یادآور شد: بر اساس ماده ۵۰ این قانون، وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی مکلف هستند هر سال نرخ سزارین را پنج درصد کاهش دهند و برای عدم اجرای این تکلیف، ضمانتهای اجرایی پیشبینی شده است.
وی تاکید کرد: دانشگاه علوم پزشکی زنجان برنامههای خود را برای تحقق این هدف قانونی دنبال میکند و کاهش سزارین را نه به عنوان یک انتخاب، بلکه به عنوان یک وظیفه قانونی و حرفهای در دستور کار قرار داده است.
هشت جلسه کلاس آمادگی برای زایمان؛ تصمیم آگاهانه نه اجباری
صایینی یکی از مهمترین برنامههای دانشگاه برای ترویج زایمان طبیعی را برگزاری کلاسهای آمادگی برای زایمان عنوان کرد و گفت: مادران باردار میتوانند در هشت جلسه آموزشی با فرآیند زایمان، روشهای کاهش ترس و اضطراب، مزایا و عوارض روشهای مختلف زایمان و مراقبتهای لازم آشنا شوند.
وی خاطرنشان کرد: هدف این کلاسها اجبار مادر به زایمان طبیعی نیست، بلکه توانمندسازی او برای اتخاذ تصمیم آگاهانه است. اگر مادری پس از دریافت آموزشها و اطلاعات علمی کافی همچنان سزارین را انتخاب کند، مانع تصمیم او نخواهیم شد. مهم این است که انتخاب مادر بر اساس آگاهی باشد و بداند هر روش چه پیامدهایی برای سلامت خود و فرزندش دارد.
به گفته معاون دانشگاه علوم پزشکی زنجان، تقویت آموزش، مشاوره مستمر، بهبود نظام ارجاع و ارتقای سواد سلامت مادران، مسیر اصلی کاهش سزارینهای غیرضروری و ارتقای سلامت مادران در استان خواهد بود.
نظرات (0)