یک متخصص زنان و زایمان با اشاره به پیامدهای گسترده دخانیات بر سلامت باروری، تأکید کرد که مصرف نیکوتین به هر شکل — از سیگار معمولی گرفته تا سیگار الکترونیک، قلیان و حتی آدامس نیکوتیندار — میتواند شانس بارداری را کاهش دهد و سلامت جنین را تهدید کند.
هر شکل نیکوتین، یک اندازه خطرناک
دکتر آتنا بهفروز، استادیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و متخصص زنان و زایمان بیمارستان مهدیه، گفت: تصور رایج این است که فقط سیگار کشیدن به شکل استنشاقی خطر دارد، در حالی که تمام اشکال مصرف نیکوتین از جمله آدامس، سیگار الکترونیک و قلیان، عوارض مشابهی در حوزه باروری، بارداری و سلامت جنین ایجاد میکنند.
به گفته وی، دخانیات علاوه بر افزایش خطر بیماریهای قلبی-عروقی، بیماریهای ریوی، پرفشاری خون و سرطان ریه و بالا بردن احتمال مرگومیر، تأثیر مستقیمی بر دستگاه تولیدمثل زنان و مردان دارد و نباید آثار آن را نادیده گرفت.
حتی یک نخ سیگار هم بیضرر نیست
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی توضیح داد: اگرچه در تعاریف پزشکی معمولاً مصرف روزانه ۱۰ نخ سیگار یا بیشتر بهعنوان اعتیاد تلقی میشود، اما واقعیت این است که حتی مصرف یک نخ سیگار در روز نیز عارضه ایجاد میکند و هرچه میزان مصرف روزانه بیشتر باشد، شدت عوارض نیز بهطور تصاعدی افزایش مییابد.
وی افزود: فرد سیگاری نباید تصور کند که مصرف تفننی یا کم، او را از آسیبها مصون میکند؛ مواجهه مداوم با نیکوتین و ترکیبات سمی دود، بهتدریج کیفیت عملکرد اندامهای مختلف از جمله سیستم باروری را تخریب میکند.
خطر خاموش دود دستدوم
بهفروز با اشاره به پدیده «دود دستدوم» یا دود ثانویه هشدار داد: دودی که اطرافیان فرد سیگاری به دلیل همنشینی و زندگی مشترک استنشاق میکنند، همان عوارض فرد سیگاری را برای آنان به همراه دارد.
به گفته او، اگر همسر یک فرد غیرسیگاری دخانیات مصرف کند، فرد غیرسیگاری بر اثر تماس مداوم با دود دستدوم، گویی خود بهطور مستقیم سیگار کشیده است و تمام آسیبهای ناشی از دخانیات — از اختلال باروری گرفته تا عوارض قلبی و ریوی — را تجربه خواهد کرد.
این موضوع بهویژه برای زوجهایی که قصد بارداری دارند اهمیت دوچندان دارد، زیرا مواجهه ناخواسته با دود میتواند تلاشهای آنان برای فرزندآوری را با شکست مواجه کند.
کاهش نرخ باروری و طولانی شدن زمان انتظار برای بارداری
این متخصص زنان و زایمان تأکید کرد: نرخ باروری در زنان و مردان سیگاری بهطور معناداری کمتر از افراد غیرسیگاری است. بهطوریکه زمان مورد انتظار برای دستیابی به بارداری در این گروه طولانیتر میشود.
وی توضیح داد: اگر برای یک زوج سالم بهطور معمول حدود یک سال تلاش مستمر بدون استفاده از روشهای پیشگیری بهعنوان بازه طبیعی برای بارداری در نظر گرفته شود، در زوجهایی که دخانیات مصرف میکنند، احتمال ناکامی در همین بازه یکساله بهمراتب بیشتر است.
- کاهش کیفیت تخمکگذاری در زنان
- افت کیفیت و تحرک اسپرم در مردان
- اختلال در تعادل هورمونهای مردانه و کاهش نسبی سطح تستوسترون
بهفروز ادامه داد: نیکوتین و سایر ترکیبات سمی دخانیات، محور هورمونی مردان را تحت تأثیر قرار داده و باعث کاهش نسبی تستوسترون میشود که این امر خود بر قدرت باروری و سلامت جنسی اثر منفی میگذارد.
پیری زودرس تخمدان در زنان سیگاری
یکی از هشدارهای جدی این استاد دانشگاه، پدیده فرسودگی و پیری زودرس تخمدان در زنان سیگاری است. به گفته وی، کیفیت تخمدانهای یک زن ۳۰ ساله سیگاری میتواند مشابه یک زن ۴۰ ساله غیرسیگاری باشد.
وی افزود: ذخیره تخمدان در این زنان کاهش مییابد، کیفیت تخمکها افت میکند و در نتیجه احتمال ناباروری، سقط و دشواری در بارداری افزایش پیدا میکند. این آسیبها گاه جبرانناپذیر است و حتی پس از ترک نیز ممکن است بخشی از اثرات آن باقی بماند، هرچند ترک زودهنگام شانس بهبود را بهطور چشمگیری بالا میبرد.
توصیه اکید: ترک دخانیات از زمان تصمیم به بارداری
این متخصص زنان با توجه به مجموع این عوارض، به زوجهایی که تصمیم به فرزندآوری گرفتهاند توصیه کرد: از همان زمان تصمیمگیری برای بارداری، مصرف هر نوع دخانیات را بهطور کامل قطع کنند و از قرار گرفتن در معرض دود دستدوم نیز پرهیز نمایند.
وی خاطرنشان کرد: ترک دخانیات نهتنها شانس باروری را افزایش میدهد، بلکه دوران بارداری ایمنتر و جنینی سالمتر را به همراه دارد و از بسیاری از عوارض بارداری، زایمان زودرس و مشکلات رشد جنین پیشگیری میکند.
به گفته بهفروز، مشاوره با پزشک، استفاده از برنامههای ترک اعتیاد و حمایت خانواده میتواند مسیر ترک را برای زوجین هموارتر کند و مهم است که هر دو نفر بهطور همزمان برای ترک اقدام کنند تا خطر مواجهه با دود دستدوم نیز از بین برود.
نظرات (0)