بازار خودروی چین که سالها نماد رشد انفجاری و جاهطلبی صنعتی بود، حالا به صحنه یک رقابت بیرحمانه و فرسایشی تبدیل شده است. تعداد خودروسازان چینی با سرعتی گیجکننده رو به افزایش است و هرکدام برای حفظ سهم خود ناچارند در فاصلهای کوتاه، مدلهای جدیدی معرفی کنند. شدت این مسابقه به حدی رسیده که حتی مدیران ارشد غولهایی مانند بیوایدی نیز نسبت به پایداری آن هشدار میدهند.
روزی ۳.۶ خودروی جدید؛ آماری که مدیران را شوکه کرد
هه ژیچی، معاون اجرایی شرکت بیوایدی، ماه گذشته در شبکههای اجتماعی فاش کرد که تنها در فاصله ژانویه تا مه، ۵۴۲ مدل خودروی جدید در چین عرضه شده است. این رقم به معنای میانگین ۳.۶ مدل جدید در هر روز است؛ رکوردی که حتی در مقیاس صنعت جهانی خودرو بیسابقه محسوب میشود.
اوج این تب تند رونماییها، روز ۱۶ ژوئیه بود که در رسانههای خودرویی چین لقب «پنجشنبه دیوانهوار» گرفت. در آن روز به تنهایی دستکم هشت خودروساز مختلف بهصورت همزمان از محصولات تازه خود پرده برداشتند؛ اقدامی که بیش از آنکه نمایش قدرت باشد، تلاشی اضطراری برای جلوگیری از افت فروش در بازاری اشباعشده توصیف میشود.
تناقض بزرگ؛ صادرات در اوج، بازار داخلی در رکود
در حالی که صادرات خودروهای ساخت چین به بازارهای جهانی بهسرعت در حال رشد است، بازار داخلی این کشور وارد فاز رکود شده است. آمارهای جدید نشان میدهد فروش کلی خودرو در چین حدود ۲۱ درصد کاهش یافته و حتی خودروهای مبتنی بر انرژیهای نو که پرچمدار رشد سالهای اخیر بودند نیز با افت ۱۳ درصدی روبهرو شدهاند.
کارشناسان بخشی از این افت را ناشی از تغییر در قوانین مشوقهای مالیاتی و کاهش یارانههای دولتی میدانند، اما عامل اصلی، اشباع تقاضا و تورم عرضه مدلهای مشابه است. وقتی هر هفته دهها مدل جدید با قیمت و امکانات نزدیک به هم معرفی میشود، مشتریان برای خرید دست نگه میدارند و قدرت انتخاب، به بیتصمیمی و تعویق خرید تبدیل میشود.
بازاری بیرحم؛ سرمایه میلیاردی که در سه ماه میسوزد
هه ژیچی در توصیف شرایط کنونی از واژه «بیرحمانه» استفاده میکند. به گفته او، توسعه یک پلتفرم یا مدل کاملاً جدید گاه سالها زمان و حدود یک میلیارد یوان معادل نزدیک به ۱۴۹ میلیون دلار سرمایه نیاز دارد. با این حال، پس از عرضه، موج هیجان و فروش اولیه آن محصول حتی سه ماه هم دوام نمیآورد؛ زیرا بلافاصله زیر سایه دهها مدل جدیدتر که رقبا به بازار میفرستند، محو میشود.
این چرخه معیوب باعث شده دوره بازگشت سرمایه به شدت کوتاه شود و خودروسازان برای جبران هزینهها مجبور به تخفیفهای سنگین، جنگ قیمتی و عرضه نسخههای بهروزشده زودهنگام شوند. نتیجه، کاهش حاشیه سود و افزایش ریسک برای همه بازیگران است؛ از استارتاپهای نوپا تا غولهای پرسابقه.
ترمز غولها کشیده شد؛ از بیوایدی تا گریتوال
آثار این رقابت فرسایشی اکنون در صورتهای مالی بزرگترین شرکتها نیز دیده میشود. بر اساس گزارشها، فروش بیوایدی در نیمه نخست سال جاری میلادی با افت ۱۶ درصدی همراه بوده است؛ نخستین کاهش نیمه اول سال این شرکت در شش سال گذشته. این آمار برای شرکتی که نماد رشد بیوقفه خودروهای برقی چین به شمار میرفت، زنگ خطری جدی است.
دیگر خودروسازان نیز وضعیت بهتری ندارند. گروه خودروسازی سرس (Seres) که شریک هواوی در برند آیتو است، پیشبینی کرده در نیمه اول سال با زیان خالص مواجه شود. همچنین برآوردها نشان میدهد سود خالص نیمه اول سال شرکت گریتوال موتورز ممکن است تا ۶۰ درصد سقوط کند. این اعداد تصویر روشنی از فشار مضاعف بر کل زنجیره صنعت خودروی چین ارائه میدهد.
پایان دوران «رشد به هر قیمت»؟
به باور تحلیلگران، ریشه بحران فعلی در عطش سیریناپذیر خودروسازان برای «رشد به هر قیمت» نهفته است. استراتژی عرضه بیوقفه مدل جدید و تمرکز مطلق بر افزایش تیراژ، اکنون به نقطه اشباع رسیده است. برخی شرکتها مانند نیو (Nio) زودتر از دیگران این واقعیت را پذیرفتهاند.
ویلیام لی، مدیرعامل نیو، اخیراً گفته است: «امروز بسیاری از خانوادههای چینی حداقل یک خودرو دارند. بنابراین بازار باید از فاز سنتی افزایش حجم تولید عبور کند و بر رشد مبتنی بر مالکیت فعلی، یعنی جایگزینی و ارتقای خودرو، تمرکز کند.»
این تغییر پارادایم به معنای فروش کمتر اما پایدارتر، تمرکز بیشتر بر خدمات پس از فروش، نرمافزار و فناوریهای هوشمند و کاهش سرعت دیوانهوار معرفی مدلهای جدید خواهد بود. با این حال، در بازاری که هیچ شرکتی نمیخواهد از قافله عقب بماند، توقف این چرخه به اراده جمعی و حتی مداخله سیاستگذار نیاز دارد. تا آن زمان، رقابت جنونآمیز در بزرگترین بازار خودروی جهان همچنان ادامه خواهد داشت و حتی رهبران بازار مانند بیوایدی نیز خود را در معرض خطر میبینند.
نظرات (0)