کارشناس سازمان غذا و دارو نسبت به باور نادرست درباره اثر گیاه بوقناق در درمان دیابت هشدار داد و تأکید کرد: این گیاه دارویی به هیچ عنوان جایگزین داروهای کنترل قند خون نیست و مصرف خودسرانه آن میتواند سلامت بیماران را به خطر بیندازد.
به گزارش ایفدانا، فاطمه محمدحسینی، کارشناس گروه پایش ایمنی مصرف فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو، با اشاره به افزایش تبلیغات و توصیههای غیرعلمی درباره مصرف دمنوش بوقناق برای کاهش قند خون گفت: این گیاه در طب سنتی به عنوان یک کمککننده به کنترل قند خون مطرح شده، اما همین شهرت باعث سوءبرداشت شده است.
طبیعی بودن به معنای بیخطر بودن نیست
محمدحسینی توضیح داد: بسیاری از افراد تصور میکنند چون بوقناق منشأ گیاهی و طبیعی دارد، میتوان آن را به هر میزان و برای مدت طولانی و بدون نگرانی مصرف کرد؛ در حالی که طبیعی بودن یک فرآورده هرگز به معنای بیخطر بودن آن نیست. ترکیبات گیاهان دارویی بسته به گونه گیاه، بخش مورد استفاده شامل ریشه، برگ یا ساقه، روش تهیه دمنوش و میزان مصرف، تفاوتهای قابل توجهی دارند و همین موضوع تعیین اثربخشی و ایمنی آنها را پیچیده میکند.
وی افزود: مصرف بیرویه یک دمنوش گیاهی بدون توجه به دوز، مدت زمان مصرف و شرایط فردی مانند سن، بیماریهای زمینهای، بارداری یا مصرف همزمان سایر داروها، میتواند عوارض ناخواسته و حتی جبرانناپذیری ایجاد کند.
خطر افت شدید قند خون در مصرف همزمان با دارو
این کارشناس سازمان غذا و دارو نسبت به خطر اصلی مصرف خودسرانه بوقناق در بیماران دیابتی هشدار داد و گفت: افرادی که داروهای کاهنده قند خون اعم از قرصهای خوراکی یا انسولین مصرف میکنند، در صورت استفاده همزمان و بیرویه از دمنوش بوقناق، در معرض افت بیش از حد قند خون (هیپوگلیسمی) قرار میگیرند.
به گفته وی، این وضعیت میتواند با علائمی مانند ضعف و بیحالی ناگهانی، لرزش دستها، تعریق سرد، سرگیجه، تاری دید، تپش قلب، اضطراب و در موارد شدیدتر اختلال هوشیاری همراه باشد که نیاز به مداخله فوری پزشکی دارد.
محمدحسینی تصریح کرد: تداخل گیاهان دارویی با داروهای شیمیایی موضوعی جدی است و بیماران نباید تصور کنند که افزودن یک دمنوش گیاهی به درمان اصلی، اقدامی بیضرر و کمککننده است. هرگونه تغییر در روند درمان باید با اطلاع و تأیید پزشک معالج انجام شود.
شواهد علمی کافی درباره دوز و اثربخشی وجود ندارد
کارشناس پایش ایمنی فرآوردههای سلامت با تأکید بر فقدان مستندات علمی قطعی خاطرنشان کرد: در حال حاضر شواهد علمی کافی و قطعی درباره میزان اثرگذاری واقعی بوقناق بر قند خون و دوز مناسب و ایمن آن وجود ندارد. مطالعات انجامشده محدود، نتایج متفاوتی داشته و نمیتوان بر اساس آنها یک دوز استاندارد و قابل تعمیم برای همه بیماران توصیه کرد.
وی افزود: به همین دلیل هیچ پزشک یا داروسازی نمیتواند دمنوش بوقناق را به عنوان جایگزین داروی تجویزشده معرفی کند. دارودرمانی دیابت بر اساس شواهد بالینی معتبر، دوز دقیق و پایش مستمر قند خون انجام میشود و حذف خودسرانه آن و اتکا به یک فرآورده گیاهی، کنترل بیماری را مختل کرده و خطر عوارض بلندمدت دیابت مانند آسیب کلیه، چشم، اعصاب و قلب را به شدت افزایش میدهد.
توصیه مهم به بیماران دیابتی
محمدحسینی به بیماران مبتلا به دیابت و افرادی که داروهای کنترل قند خون مصرف میکنند توصیه کرد: پیش از مصرف مداوم بوقناق یا هر فرآورده گیاهی دیگر، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنند. وی تأکید کرد: داروی اصلی خود را به هیچ عنوان به صورت خودسرانه قطع نکنید و آن را با فرآوردههای گیاهی، دمنوشها یا مکملهای بدون مجوز جایگزین نکنید.
وی در پایان یادآور شد: آنچه در مصرف فرآوردههای سلامتمحور اهمیت دارد، توجه به میزان مصرف، شرایط فردی بیمار، وجود شواهد علمی معتبر و مصرف تحت نظارت کادر درمان است. گیاهی بودن یک محصول، مجوز بیضرر بودن آن نیست و تصمیمگیری علمی و مسئولانه، لازمه حفظ ایمنی بیماران است.
نظرات (0)