دادستانی خوزستان از заверش تحقیقات مقدماتی یکی از مهمترین پروندههای زیستمحیطی سالهای اخیر در این استان خبر داد. بر اساس اعلام رسمی، برای چهار نفر از عوامل یک شرکت خصوصی فعال در حوزه مدیریت پسماندهای صنعتی، به اتهام مشارکت در آلودگی گسترده محیط زیست و تخلف از تعهدات قانونی، کیفرخواست صادر و پرونده برای رسیدگی به دادگاه ارسال شده است.
اتهامات سنگین برای ۴ متهم پرونده
امیر خلفیان، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان خوزستان، با اعلام این خبر گفت: برای چهار متهم این پرونده به اتهام مشارکت در تهدید علیه بهداشت عمومی، ایجاد آلودگی شدید محیط زیست از طریق رهاسازی پسماند و ضایعات پتروشیمی از نوع اتیلن دیکلراید در طبیعت، پولشویی، تحصیل مال از طریق نامشروع و کلاهبرداری کیفرخواست صادر شده است.
به گفته وی، مبلغ کلاهبرداری و تحصیل مال نامشروع در این پرونده ۸۳ میلیارد و ۵۸۷ میلیون و ۲۰۶ هزار و ۳۵ تومان برآورد شده و عواید حاصل از این اقدام مجرمانه نیز توقیف شده است. اتهام پولشویی نیز در کنار سایر عناوین مجرمانه، در کیفرخواست لحاظ شده و متهمان باید در دادگاه به آن پاسخ دهند.
تخلف از تعهد امحای اصولی پسماند
بررسیها نشان میدهد شرکت خصوصی مزبور با انعقاد قراردادهایی با چند مجتمع پتروشیمی، متعهد شده بود پسماندها و ضایعات صنعتی خطرناک را به صورت اصولی، مکانیزه و مطابق با ضوابط زیستمحیطی حمل و امحا کند. این تعهد، بخشی از الزامات قانونی صنایع پتروشیمی برای مدیریت پسماندهای ویژه و جلوگیری از انتشار آلایندهها در محیط زیست است.
اما بر خلاف این تعهدات، متهمان به جای انتقال پسماندها به مراکز مجاز امحا، آنها را به صورت غیرقانونی در طبیعت رهاسازی میکردند. اقدامی که نه تنها نقض صریح قرارداد با مجتمعهای پتروشیمی محسوب میشود، بلکه مصداق بارز تهدید علیه بهداشت عمومی و تخریب محیط زیست به شمار میرود.
کشف تخلف با رصد اطلاعاتی و نظارت قضایی
دادستان خوزستان در تشریح نحوه کشف این تخلف گفت: با رصد اطلاعاتی و نظارت دقیق ضابطان قضایی در یک بازه زمانی مشخص، عملکرد این شرکت به طور مستمر پایش شد. در جریان این نظارت، مستندات کافی از تخلیه غیرمجاز پسماندهای سمی در عرصههای طبیعی جمعآوری و تخلفات متهمان به صورت دقیق مستندسازی شد.
این مستندات نشان داد که پسماندهای خطرناک از نوع اتیلن دیکلراید که باید در شرایط کاملاً کنترلشده خنثیسازی و امحا میشد، بدون هیچگونه فرآوری در طبیعت خوزستان رها شده است. پس از تکمیل تحقیقات و جمعآوری ادله، پرونده با صدور کیفرخواست وارد مرحله رسیدگی قضایی شد.
چرا اتیلن دیکلراید خطرناک است؟
اتیلن دیکلراید (EDC) یکی از مواد شیمیایی پرکاربرد در صنایع پتروشیمی و تولید پلیوینیل کلراید (PVC) است که به دلیل ویژگیهای سمی، فرار و سرطانزایی بالقوه، در دسته پسماندهای ویژه و خطرناک قرار میگیرد. رهاسازی این ماده در خاک و منابع آب میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد:
- آلودگی خاک و آبهای زیرزمینی: این ترکیب به سرعت در خاک نفوذ کرده و میتواند سفرههای آب زیرزمینی را برای سالها آلوده کند.
- تهدید سلامت انسان: تماس مستقیم یا استنشاق بخارات آن با آسیب به کبد، کلیه، سیستم تنفسی و افزایش خطر ابتلا به سرطان مرتبط است.
- نابودی پوشش گیاهی و جانوری: ورود این آلاینده به اکوسیستم طبیعی، چرخه حیات گیاهان و جانوران منطقه را مختل میکند.
به همین دلیل، قوانین محیط زیست ایران و استانداردهای بینالمللی، حمل و امحای این نوع پسماند را تنها از طریق شرکتهای دارای مجوز و با نظارت سازمان حفاظت محیط زیست مجاز میدانند.
پیام دادستانی؛ برخورد قاطع با آلودهکنندگان محیط زیست
صدور کیفرخواست برای متهمان این پرونده، پیام روشنی برای سایر پیمانکاران و شرکتهای فعال در حوزه پسماندهای صنعتی دارد. دستگاه قضایی خوزستان تأکید کرده است که هرگونه کوتاهی در اجرای تعهدات زیستمحیطی، بهویژه در صنایع بزرگ مانند پتروشیمی، با برخورد قانونی قاطع مواجه خواهد شد.
پرونده حاضر اکنون برای تعیین وقت رسیدگی و صدور حکم به دادگاه کیفری ذیصلاح ارسال شده و انتظار میرود احکام صادره علاوه بر مجازات متهمان، شامل جبران خسارت وارده به محیط زیست و پاکسازی مناطق آلوده نیز باشد. دادستانی همچنین از توقیف عواید مجرمانه به عنوان بخشی از اقدامات برای بازگرداندن حقوق بیتالمال و جبران خسارت خبر داده است.
کارشناسان محیط زیست معتقدند برخورد قضایی با این نوع تخلفات، نقش بازدارنده مهمی در جلوگیری از تکرار آن دارد و ضرورت تشدید نظارت بر زنجیره حمل تا امحای پسماندهای خطرناک در قطبهای پتروشیمی کشور از جمله خوزستان و بوشهر را دوچندان میکند.
نظرات (0)