وزارت دفاع روسیه از عملیات گسترده پدافند هوایی این کشور برای مقابله با موج جدید حملات پهپادی اوکراین خبر داد. بر اساس بیانیه رسمی مسکو، سامانه‌های پدافندی ارتش روسیه در فاصله ساعت ۸ صبح تا ۸ شب به وقت محلی، موفق به رهگیری و انهدام ۸۵ فروند پهپاد مهاجم شده‌اند؛ آماری که بار دیگر شدت گرفتن جنگ پهپادی در ماه‌های اخیر را نشان می‌دهد.

رهگیری ۸۵ پهپاد در ۱۲ ساعت؛ کدام مناطق هدف بودند؟

بر اساس اعلام وزارت دفاع روسیه، پهپادهای اوکراینی مناطق وسیعی را هدف قرار داده بودند. این وزارتخانه تأکید کرده است که حملات دفع‌شده در آسمان استان‌های بلگورود، بریانسک، کورسک، تولا، اوریول و کالوگا و همچنین بر فراز شبه‌جزیره کریمه و دریای سیاه خنثی شده‌اند.

این مناطق عمدتاً در غرب و جنوب‌غرب روسیه قرار دارند و در ماه‌های گذشته به طور مکرر هدف حملات پهپادی دوربرد اوکراین بوده‌اند. مسکو می‌گوید پدافند هوایی این کشور در آماده‌باش کامل قرار دارد و تلاش کی‌یف برای نفوذ پهپادها به عمق خاک روسیه ناکام مانده است.

  • استان‌های هدف: بلگورود، بریانسک، کورسک، تولا، اوریول، کالوگا
  • مناطق راهبردی: کریمه و دریای سیاه
  • بازه زمانی عملیات: ۸ صبح تا ۸ شب به وقت مسکو
  • تعداد پهپادهای منهدم‌شده: ۸۵ فروند

اوج‌گیری جنگ پهپادی میان مسکو و کی‌یف

جنگ روسیه و اوکراین در ماه‌های اخیر وارد مرحله تازه‌ای از نبرد پهپادی شده است. هر دو طرف با افزایش تولید و به‌کارگیری پهپادهای دوربرد، تلاش می‌کنند موازنه میدان را تغییر دهند و زیرساخت‌های حیاتی طرف مقابل را هدف قرار دهند.

در همین راستا، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، طی اظهاراتی در روزهای اخیر اعلام کرده است که کی‌یف قصد دارد ظرفیت حملات دوربرد خود را به شکل چشمگیری افزایش دهد و به حدود ۱۰۰۰ پهپاد در روز برساند. این اظهارات نشان می‌دهد اوکراین راهبرد اتکا به پهپادهای ارزان‌قیمت اما پرتعداد را برای جبران کمبود مهمات سنگین و ایجاد فشار بر سامانه پدافندی روسیه در پیش گرفته است.

از سوی دیگر، روسیه نیز با توسعه سامانه‌های جنگ الکترونیک و پدافند چندلایه، مدعی است بخش بزرگی از این حملات را پیش از رسیدن به هدف خنثی می‌کند. با این حال، تداوم حملات متقابل پهپادی، خسارات پراکنده و اختلال در فعالیت فرودگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و مراکز لجستیکی دو طرف را به دنبال داشته است.

سایه تهدید بر فراز زاپروژیا؛ سه حادثه پهپادی در یک هفته

همزمان با تشدید درگیری‌های پهپادی، نگرانی نهادهای بین‌المللی از امنیت تأسیسات هسته‌ای اوکراین بار دیگر افزایش یافته است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز جمعه اعلام کرد که در جریان هفته گذشته، از وقوع سه حادثه مرتبط با پهپاد در اطراف نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا مطلع شده است.

این نیروگاه که در جنوب شرقی اوکراین واقع شده و بزرگ‌ترین نیروگاه هسته‌ای اروپا محسوب می‌شود، از ابتدای جنگ تحت کنترل نیروهای روسیه قرار دارد، اما به صورت مداوم در معرض خطر حملات پهپادی و توپخانه‌ای قرار گرفته است.

به گفته آژانس، جزئیات حوادث اخیر به این شرح است:

  • ۲۵ اوت (سوم شهریور): یک حمله پهپادی در نزدیکی حوضچه خنک‌کننده نیروگاه رخ داد که بر اثر آن دو نفر از کارکنان نیروگاه زخمی شدند.
  • ۲۶ اوت: دو پهپاد دیگر به محوطه ذخیره‌سازی سوخت هسته‌ای مصرف‌شده و همچنین سامانه آب‌پاش مربوط به واحدهای نیروگاهی حمله کردند.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید کرده است که بر اساس ارزیابی‌های اولیه، سطح تشعشعات در نیروگاه و مناطق اطراف همچنان در محدوده طبیعی قرار دارد و نشت رادیواکتیو گزارش نشده است. با این وجود، این نهاد هشدار داده است که هرگونه حمله در نزدیکی تأسیسات هسته‌ای می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری داشته باشد و خواستار خویشتنداری حداکثری طرفین شده است.

چرا زاپروژیا اینقدر حساس است؟

نیروگاه زاپروژیا با شش راکتور هسته‌ای، پیش از جنگ حدود یک‌پنجم برق اوکراین را تأمین می‌کرد. پس از تصرف آن توسط روسیه در مارس ۲۰۲۲، این مجموعه بارها به کانون تنش تبدیل شده و هر دو طرف یکدیگر را به حمله و ایجاد خطر هسته‌ای متهم کرده‌اند. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها خواستار ایجاد منطقه امن و غیرنظامی در اطراف نیروگاه شده، اما تاکنون توافقی پایدار در این زمینه حاصل نشده است.

تکرار حملات پهپادی در اطراف حوضچه خنک‌کننده و انبار سوخت مصرف‌شده، از حساس‌ترین بخش‌های نیروگاه به شمار می‌رود، زیرا آسیب به این بخش‌ها می‌تواند سیستم خنک‌سازی را مختل کرده و خطر نشت مواد رادیواکتیو را افزایش دهد، حتی اگر در حادثه اخیر سطح تشعشعات تغییری نکرده باشد.

چشم‌انداز پیش رو

انهدام ۸۵ پهپاد در یک بازه ۱۲ ساعته، نشان‌دهنده مقیاس بی‌سابقه نبرد پهپادی در جنگ اوکراین است؛ نبردی که با وعده کی‌یف برای رساندن توان تهاجمی به هزار پهپاد در روز، احتمالاً در هفته‌ها و ماه‌های آینده شدیدتر نیز خواهد شد. در چنین شرایطی، امنیت تأسیسات غیرنظامی و به‌ویژه نیروگاه‌های هسته‌ای به یکی از نگرانی‌های اصلی جامعه جهانی تبدیل شده است.

ناظران معتقدند ادامه این روند، علاوه بر افزایش هزینه‌های پدافندی برای مسکو، می‌تواند فشارهای سیاسی و امنیتی تازه‌ای را بر هر دو طرف وارد کند و نقش پهپادها را به عنوان سلاح اصلی جنگ فرسایشی کنونی بیش از پیش پررنگ سازد.