وزارت دفاع روسیه روز یکشنبه با انتشار بیانیه‌ای رسمی از آماده‌سازی برای اجرای حملات گسترده علیه زیرساخت‌های انرژی اوکراین خبر داد. مسکو اعلام کرده این اقدام در پاسخ به آنچه «حملات اوکراین به زیرساخت‌های غیرنظامی و بخش انرژی روسیه» خوانده شده، صورت خواهد گرفت.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، این بیانیه در شرایطی منتشر شده که دو طرف در ماه‌های اخیر بار دیگر حملات متقابل به تأسیسات حیاتی یکدیگر را تشدید کرده‌اند و نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی و پیامدهای انسانی این حملات در آستانه فصل سرما افزایش یافته است.

بیانیه وزارت دفاع روسیه و تهدید به حملات تلافی‌جویانه

در بیانیه وزارت دفاع روسیه آمده است که نیروهای مسلح این کشور تدارک برای «حملات گسترده» به تأسیسات انرژی اوکراین را آغاز کرده‌اند. مسکو تأکید کرده که این حملات پاسخی مستقیم به عملیات پهپادی و موشکی اخیر اوکراین علیه زیرساخت‌های غیرنظامی و شبکه انرژی در داخل خاک روسیه خواهد بود.

این وزارتخانه همچنین اعلام کرد که نیروهای روسی در طول شب گذشته به حملات هماهنگ علیه تأسیسات وابسته به صنایع نظامی اوکراین ادامه داده‌اند. بر اساس این بیانیه، اهداف مورد حمله شامل مراکزی بوده که به‌طور مستقیم در تولید، تعمیر و نگهداری تجهیزات نظامی و تأمین نیازهای جبهه اوکراین نقش دارند.

مقام‌های روسی پیش‌تر نیز بارها هشدار داده بودند که هرگونه حمله به تأسیسات انرژی و مناطق مسکونی روسیه، با پاسخ متقابل و هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های راهبردی اوکراین مواجه خواهد شد. اکنون به نظر می‌رسد مسکو این هشدار را به مرحله اجرا نزدیک کرده است.

ادعای رهگیری ۴۹۴ پهپاد اوکراینی در یک شب

بخش دیگر بیانیه وزارت دفاع روسیه به عملکرد پدافند هوایی این کشور اختصاص دارد. در این بیانیه ادعا شده است که سامانه‌های پدافندی روسیه طی شب گذشته موفق به رهگیری و انهدام ۴۹۴ فروند پهپاد اوکراینی بر فراز مناطق مختلف روسیه شده‌اند.

این رقم در صورت تأیید، یکی از بالاترین آمارهای اعلام‌شده از سوی مسکو درباره حملات پهپادی اوکراین در یک بازه زمانی کوتاه محسوب می‌شود و نشان‌دهنده گسترش قابل توجه استفاده اوکراین از پهپادهای دوربرد برای هدف قرار دادن عمق خاک روسیه است.

مسکو می‌گوید این پهپادها عمدتاً با هدف حمله به پالایشگاه‌ها، انبارهای سوخت، نیروگاه‌ها و مراکز لجستیکی پرتاب شده‌اند. اوکراین اما معمولاً جزئیات این عملیات‌ها را به‌طور رسمی تأیید نمی‌کند و آن‌ها را بخشی از «حق دفاع مشروع» خود در برابر تهاجم روسیه می‌داند.

تشدید جنگ انرژی میان مسکو و کی‌یف

حملات به زیرساخت‌های انرژی از پاییز سال ۲۰۲۲ به یکی از محورهای اصلی جنگ میان روسیه و اوکراین تبدیل شده است. روسیه در دو زمستان گذشته با حملات موشکی و پهپادی گسترده، شبکه برق، تأسیسات گرمایشی و منابع تأمین آب اوکراین را هدف قرار داد که به قطعی‌های طولانی‌مدت برق و مشکلات جدی برای غیرنظامیان انجامید.

در مقابل، اوکراین نیز در یک سال گذشته راهبرد حمله به پالایشگاه‌ها و تأسیسات نفتی و گازی روسیه را به‌طور جدی دنبال کرده و با استفاده از پهپادهای بومی دوربرد، ده‌ها حمله به تأسیسات انرژی در مناطقی از جمله بلگورود، بریانسک، کراسنودار و حتی اطراف مسکو انجام داده است.

کارشناسان معتقدند هدف هر دو طرف از این حملات، علاوه بر ضربه فنی، ایجاد فشار اقتصادی و روانی بر طرف مقابل است. اختلال در تولید و توزیع انرژی می‌تواند توان نظامی، ظرفیت تولید تجهیزات و همچنین روحیه عمومی جامعه را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد.

پیامدهای احتمالی حملات جدید برای اوکراین

آمادگی روسیه برای ازسرگیری حملات گسترده به شبکه انرژی اوکراین، نگرانی‌های جدی را در کی‌یف و پایتخت‌های اروپایی برانگیخته است. اوکراین که بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید برق خود را در حملات پیشین از دست داده، همچنان در حال ترمیم نیروگاه‌ها و تقویت سامانه‌های پدافندی با کمک متحدان غربی است.

مقام‌های اوکراینی بارها هشدار داده‌اند که تکرار حملات زمستانی روسیه می‌تواند به بحران انسانی جدیدی منجر شود، به‌ویژه اگر سیستم گرمایشی و برق‌رسانی شهرهای بزرگ در فصل سرما مختل شود. از سوی دیگر، متحدان غربی اوکراین تلاش کرده‌اند با ارسال سامانه‌های پدافندی پیشرفته مانند پاتریوت و ناسامز، توان کی‌یف برای مقابله با موشک‌ها و پهپادهای روسی را افزایش دهند.

در همین حال، افزایش حملات پهپادی اوکراین به عمق خاک روسیه نیز نشان می‌دهد که کی‌یف قصد ندارد صرفاً در موضع دفاعی باقی بماند. ناظران می‌گویند چرخه حملات متقابل به تأسیسات انرژی، چشم‌انداز دستیابی به آتش‌بس یا مذاکره در کوتاه‌مدت را بیش از پیش تیره کرده است.

با توجه به بیانیه اخیر وزارت دفاع روسیه، به نظر می‌رسد طی روزهای آینده شاهد موج جدیدی از حملات هوایی و موشکی علیه اهداف انرژی و نظامی در اوکراین باشیم؛ حملاتی که می‌تواند دامنه جنگ را بار دیگر گسترش دهد و فشار بر غیرنظامیان در هر دو سوی مرز را افزایش دهد.