با نزدیک شدن به فصل شیوع بیماری‌های تنفسی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز از آغاز توزیع گسترده واکسن آنفلوآنزای فصلی در استان خوزستان خبر داد. به گفته مسئولان حوزه غذا و دارو، در مرحله نخست بیش از ۶۵ هزار دوز واکسن برای پوشش گروه‌های هدف و تأمین نیاز داروخانه‌ها اختصاص یافته است تا پیش از فعالیت گسترده ویروس، سطح ایمنی جامعه به‌ویژه در میان افراد آسیب‌پذیر ارتقا یابد.

توزیع ۶۵ هزار دوزی در دو مسیر بهداشت و داروخانه

حسین حیدری کایدان، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز ظهر امروز در گفت‌وگویی رسانه‌ای اعلام کرد که توزیع واکسن آنفلوآنزا در خوزستان از دو مسیر اصلی انجام می‌شود. بر این اساس، ۱۵ هزار دوز به صورت رایگان و از طریق شبکه مراکز بهداشت در اختیار گروه‌های پرخطر اولویت‌دار قرار می‌گیرد و بیش از ۵۰ هزار دوز دیگر نیز برای عرضه در داروخانه‌های منتخب سراسر استان در نظر گرفته شده است.

به گفته وی، این فرآیند به شکل مرحله‌ای اجرا می‌شود و موجودی واکسن به طور مستمر پایش خواهد شد. تمامی مراحل توزیع و عرضه در سامانه تی‌تک ثبت می‌شود تا ضمن شفافیت و قابلیت رهگیری، توزیع عادلانه و متناسب با نیاز واقعی گروه‌های هدف تضمین شود و دسترسی پایدار به واکسن در سراسر استان حفظ گردد.

چرا واکسیناسیون پیش از اوج شیوع اهمیت دارد؟

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز با اشاره به فرارسیدن فصل بیماری‌های حاد تنفسی، واکسیناسیون را استانداردترین و اثربخش‌ترین مداخله علمی برای پیشگیری از عوارض شدید آنفلوآنزا و کاهش موارد بستری دانست. وی تأکید کرد که واکسن آنفلوآنزا گرچه از ابتلا به طور کامل جلوگیری نمی‌کند، اما به طور قابل توجهی شدت بیماری، خطر بستری در بیمارستان و مرگ‌ومیر ناشی از آن را به‌ویژه در گروه‌های پرخطر کاهش می‌دهد.

حیدری کایدان بهترین بازه زمانی برای تزریق واکسن و دستیابی به ایمنی مطلوب را ماه‌های شهریور تا آبان عنوان کرد؛ زمانی که هنوز چرخش فعال ویروس در جامعه به اوج نرسیده است. با این حال، افرادی که در این بازه موفق به تزریق نشده‌اند، می‌توانند تا پایان دی‌ماه نیز با مشورت پزشک نسبت به واکسیناسیون اقدام کنند و همچنان از مزایای آن بهره‌مند شوند.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، ایمنی‌زایی مؤثر واکسن معمولاً ۲ تا ۳ هفته پس از تزریق ایجاد می‌شود. از سوی دیگر، با توجه به اینکه ترکیب سویه‌های ویروس آنفلوآنزا هر سال توسط سازمان جهانی بهداشت به‌روزرسانی می‌شود، تکرار سالانه واکسیناسیون برای حفظ سطح ایمنی ضروری است و تزریق سال گذشته، ایمنی کافی برای فصل جدید ایجاد نمی‌کند.

چه کسانی در اولویت دریافت واکسن هستند؟

دانشگاه علوم پزشکی اهواز فهرست گروه‌های اولویت‌دار دریافت واکسن آنفلوآنزا را به شرح زیر اعلام کرده است. به این افراد توصیه می‌شود در اولین فرصت و پیش از اوج موج شیوع، با مراجعه به مراکز بهداشت یا با مشورت پزشک معالج نسبت به تزریق واکسن اقدام کنند:

  • سالمندان بالای ۶۵ سال
  • کادر بهداشت و درمان و کارکنان مراکز درمانی
  • بیماران مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای مزمن از جمله دیابت، نارسایی‌های قلبی-عروقی، بیماری‌های مزمن ریوی و نارسایی کلیوی
  • افراد دارای چاقی مفرط
  • بیماران دچار نقص سیستم ایمنی، مبتلایان به سرطان و دریافت‌کنندگان عضو پیوندی (با هماهنگی پزشک معالج)

مسئولان بهداشتی تأکید می‌کنند که این گروه‌ها بیش از سایرین در معرض عوارض شدید، بستری طولانی‌مدت و حتی خطر جانی ناشی از آنفلوآنزا قرار دارند و واکسیناسیون می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در محافظت از آنان داشته باشد.

کدام واکسن‌ها در خوزستان توزیع می‌شود؟

به گفته معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، در حال حاضر سه واکسن اصلی آنفلوآنزا در شبکه توزیع کشور و استان خوزستان عرضه می‌شود. یکی از این فرآورده‌ها، واکسن «فلوگارد» است که به صورت نوترکیب چهارظرفیتی و تولید داخل در اختیار نظام سلامت قرار گرفته و برای افراد بالای ۱۸ سال قابل تجویز است.

این واکسن بر اساس سویه‌های پیشنهادی سالانه سازمان جهانی بهداشت به‌روزرسانی می‌شود و از نظر پوشش سویه‌های در گردش، با نمونه‌های وارداتی رقابت‌پذیر است. مسئولان تأکید کرده‌اند که انتخاب نوع واکسن باید با توجه به سن، وضعیت سلامت و نظر پزشک انجام شود و هر سه فرآورده موجود از نظر اثربخشی و ایمنی مورد تأیید نهادهای نظارتی هستند.

توصیه‌های تکمیلی برای پیشگیری از آنفلوآنزا

کارشناسان بهداشت علاوه بر واکسیناسیون، رعایت همزمان نکات بهداشتی را برای کاهش چرخش ویروس ضروری می‌دانند. شست‌وشوی منظم دست‌ها، استفاده از ماسک در فضاهای شلوغ و بسته، تهویه مناسب محیط، پرهیز از تماس نزدیک با افراد دارای علائم تنفسی و استراحت در منزل هنگام بیماری، از جمله اقداماتی است که در کنار واکسن می‌تواند موج شیوع را کنترل کند.

دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز از شهروندان خواسته است برای تهیه واکسن از مسیر داروخانه‌ها، به داروخانه‌های منتخب و دارای مجوز مراجعه کنند و از تهیه واکسن از مراکز غیررسمی خودداری کنند. همچنین گروه‌های مشمول دریافت رایگان واکسن می‌توانند با مراجعه به مراکز بهداشت محل سکونت خود و ارائه مدارک لازم، از نحوه و زمان توزیع مطلع شوند.

با توجه به تجربه سال‌های گذشته، تقاضا برای واکسن آنفلوآنزا در هفته‌های ابتدایی پاییز به اوج می‌رسد؛ از این رو مسئولان توصیه می‌کنند افراد واجد شرایط، تزریق واکسن را به روزهای سرد سال و زمان اوج بیماری موکول نکنند تا فرصت کافی برای شکل‌گیری ایمنی پیش از مواجهه با ویروس فراهم باشد.