وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دستورالعمل اجرایی نحوه تشکیل جلسات ستاد استانی برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع را برای اجرا به روسای دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سراسر کشور ابلاغ کرد. این ابلاغ در راستای اجرای تصویبنامه شماره ۳۶۷۵۸ مورخ دوم شهریور ۱۴۰۵ و با هدف ساماندهی، فعالسازی و تقویت هماهنگی میان دستگاههای اجرایی مرتبط با برنامه ملی پزشکی خانواده صورت گرفته است.
بر اساس اعلام وبدا، این دستورالعمل چارچوب تشکیل و فعالیت ستادهای استانی را مشخص میکند و بر ایجاد هماهنگی پایدار میان نهادهای مسئول در سطح استان برای اجرای دقیق برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع تأکید دارد؛ برنامهای که به عنوان یکی از محورهای اصلی اصلاح نظام سلامت، نقش مهمی در عدالت در دسترسی، کاهش هزینههای درمانی و ارتقای کیفیت خدمات دارد.
مبنای قانونی و ترکیب ستاد استانی
طبق دستورالعمل ابلاغی، ستاد استانی برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع با استناد به ماده ۴ آییننامه مربوط و بر اساس ماده یک همان آییننامه تشکیل میشود. ترکیب این ستاد به گونهای طراحی شده که نمایندگی کامل نظام سلامت استان را تضمین کند.
در این ساختار، رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مرکز استان به عنوان دبیر ستاد تعیین شده است. همچنین سه نفر از صاحبنظران حوزه سلامت نیز به پیشنهاد دبیر ستاد و با حکم استاندار به عضویت ستاد در میآیند. بر اساس تبصره این ماده، در استانهایی که بیش از یک دانشگاه علوم پزشکی فعالیت میکنند، روسای تمامی دانشگاههای علوم پزشکی استان عضو ستاد خواهند بود، اما مسئولیت دبیری همچنان بر عهده رئیس دانشگاه علوم پزشکی مرکز استان است.
در مورد استان تهران نیز به دلیل تعدد دانشگاههای علوم پزشکی مستقر در پایتخت، ترتیبی ویژه پیشبینی شده است؛ به این صورت که دبیر ستاد استانی تهران از میان روسای دانشگاههای علوم پزشکی شهر تهران، توسط وزیر بهداشت انتخاب میشود.
مهمترین وظایف ستادهای استانی چیست؟
دستورالعمل جدید، فهرست جامعی از وظایف و مأموریتهای ستاد استانی را تعیین کرده که محور آنها هماهنگی، نظارت و هدایت اجرای برنامه در سطح استان است. مهمترین این وظایف عبارتند از:
- ایجاد هماهنگی و تعامل لازم میان دستگاههای اجرایی ذیربط برای اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع
- اجرای مصوبات ستاد ملی برنامه پزشکی خانواده و همراستاسازی وظایف دستگاهها با شیوهنامهها و مصوبات ملی
- ایجاد هماهنگی فعال میان دستگاههای اجرایی مرکز استان برای حسن اجرای برنامه و مدیریت عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH)
- تصویب پیشنهادات دبیرخانه در راستای تحقق اهداف برنامه و مصوبات ستاد ملی
- نظارت بر اجرای برنامه در استان و ارائه گزارشهای نظارتی و عملکردی به صورت فصلی (هر سه ماه یکبار) به ستاد ملی
- تصویب ضوابط و فرآیندهای اجرایی متناسب با شرایط هر استان برای تسریع در اجرا و تقویت اقدام بینبخشی در حوزه سلامت
علاوه بر موارد فوق، نظارت بر عملکرد ستادهای شهرستانی، تضمین حکمرانی داده، رصد و تحلیل مستمر شاخصهای برنامه، ثبت و مستندسازی فرآیند ارائه خدمات، ارزیابی مؤلفههای اجتماعی مؤثر بر سلامت و یکپارچگی اطلاعات در سطح استان نیز از دیگر مأموریتهای کلیدی ستادهای استانی برشمرده شده است. این اطلاعات برای بازخوردگیری، پایش عملکرد و یادگیری سازمانی بر اساس دستورالعملهای ابلاغی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
مدیریت منابع و جلب مشارکت همگانی
در بخش دیگری از این شیوهنامه، بر مدیریت بهینه منابع نظام سلامت در سطح استان و شهرستان تأکید شده است. بر این اساس، ستاد استانی موظف است تعادل میان منابع و مصارف را پایش کند، سرانه سلامت استان را محاسبه و تغییرات آن را در طول زمان رصد نماید و مدیریت منابع فیزیکی، مالی و اطلاعاتی را به شکل بهینه انجام دهد.
همچنین یکی از وظایف مهم ستاد، حمایتطلبی و جلب مشارکت همهجانبه برای اجرای موفق برنامه عنوان شده است. ستاد باید مشارکت ارکان اجرایی استان، نهادهای مدنی و صنفی، گروههای ذینفع و آحاد مردم را در جهت اجرای بهینه برنامه پزشکی خانواده تسهیل و تقویت کند؛ رویکردی که تحقق عدالت سلامت بدون آن امکانپذیر نخواهد بود.
نحوه برگزاری جلسات و رسمیت مصوبات
دستورالعمل ابلاغی، قواعد دقیقی برای برگزاری جلسات ستاد استانی تعیین کرده است. بر این اساس، جلسات ستاد استان به صورت منظم هر ماه یکبار تشکیل میشود، مگر آنکه به تشخیص رئیس ستاد، ضرورتی برای تشکیل جلسه وجود نداشته باشد.
جلسات با حضور حداقل دو سوم اعضا رسمیت مییابد و تصمیمات نیز با رأی اکثریت مطلق اعضای حاضر در جلسه اتخاذ میشود. ستاد میتواند به تشخیص دبیر، از اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در نظام سلامت نیز بدون حق رأی برای حضور در جلسات دعوت کند تا از نظرات کارشناسی آنها بهرهمند شود.
بر اساس این شیوهنامه، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان، ریاست دبیرخانه ستاد استانی را نیز بر عهده دارد و جلسات بر اساس پیشنهاد دبیر و دستور رئیس ستاد تشکیل میشود.
وظایف دبیرخانه استانی و الزامات اجرایی
دبیرخانه ستاد استانی به عنوان بازوی اجرایی و هماهنگکننده، وظایف مشخصی دارد که شامل تنظیم دستور کار جلسات، ارسال دعوتنامهها، ابلاغ مصوبات به مراجع و دستگاههای اجرایی ذیربط و نظارت، پیگیری و پایش اجرای مصوبات ستاد ملی در سطح استان میشود.
ارائه گزارش عملکرد ماهانه ستاد استانی و همچنین ستادهای شهرستانی به دبیرخانه ستاد ملی نیز بر عهده دبیرخانه استانی گذاشته شده است. در همین راستا تأکید شده که دعوتنامههای تشکیل جلسات ستاد استانی باید حداقل ۷۲ ساعت پیش از برگزاری جلسه برای تمامی اعضا ارسال شود تا امکان بررسی دستور کار و حضور مؤثر فراهم باشد.
ابلاغ این دستورالعمل گامی مهم در جهت استقرار کامل برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در سراسر کشور ارزیابی میشود؛ برنامهای که اجرای دقیق آن میتواند مسیر دسترسی عادلانه مردم به خدمات سلامت، کاهش مراجعات غیرضروری به سطوح تخصصی و تقویت نقش پزشک خانواده به عنوان محور نظام مراقبت را هموار کند.
نظرات (0)