فرآیند ثبت سفارش واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور بهصورت رسمی در سامانه جامع تجارت آغاز شد. بر اساس دستورالعمل جدید اجرایی که در راستای اجرای بند «ر» تبصره (۱) قانون بودجه سال ۱۴۰۴ و اصلاحات بعدی آن ابلاغ شده، هموطنان واجد شرایط میتوانند با رعایت ضوابط هویتی و اقامتی، نسبت به واردات یک دستگاه خودروی سواری به کشور اقدام کنند. این رویه با سازوکار «بدون انتقال ارز» تعریف شده و ارز مورد نیاز از محل منابع شخصی افراد در خارج از کشور تأمین میشود.
شرایط اصلی احراز هویت و اقامت متقاضیان
بر اساس متن مصوبه، نخستین شرط استفاده از این امتیاز، داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران و حداقل ۱۸ سال تمام است. متقاضی علاوه بر این باید دارای اقامت معتبر، قانونی و رسمی در کشور محل زندگی خود باشد؛ اقامتی که به تأیید نمایندگیهای دیپلماتیک و کنسولی وزارت امور خارجه رسیده باشد.
نکته مهم در این بخش، شرط زمانی آغاز اقامت است. طبق ضوابط ابلاغشده، تاریخ شروع اقامت قانونی فرد در خارج از کشور باید حداکثر تا ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ باشد و پروندههایی که اقامت آنها پس از این تاریخ آغاز شده، در مرحله فعلی مشمول طرح نخواهند بود.
همچنین برای هر فرد واجد شرایط، صرفاً مجوز ثبت سفارش یک دستگاه خودروی سواری صادر میشود. واگذاری امتیاز، فروش سهمیه یا تجمیع مجوزها در سامانه جامع تجارت امکانپذیر نیست و این طرح صرفاً برای رفع نیاز شخصی تدوین شده است.
نقش سامانه میخک در تأیید اقامت
اولین گام اداری متقاضیان، مراجعه به سامانه مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی (سامانه میخک) وزارت امور خارجه است. فرد باید تمامی مدارک هویتی، گذرنامه معتبر، مجوز اقامت قانونی کشور محل سکونت و سوابق کنسولی خود را در این سامانه بارگذاری کند تا نمایندگیهای خارج از کشور صحت آنها را بررسی کنند.
پس از تأیید وضعیت اقامت از سوی وزارت امور خارجه، اطلاعات پرونده بهصورت سیستمی به سامانه جامع تجارت منتقل میشود و نقش کاربری ویژهای با عنوان «مجوز موردی ـ واردات خودروی ایرانیان مقیم خارج کشور» در حساب کاربری متقاضی فعال خواهد شد. تنها از طریق همین نقش اختصاصی، دسترسی به فرمهای ثبت سفارش و انتخاب خودرو فراهم است.
خودروهای مجاز؛ از سن ساخت تا شرط مالکیت
بر اساس ضوابط فنی اعلامشده، متقاضیان میتوانند خودروهای نو یا کارکرده با حداکثر ۵ سال ساخت را وارد کنند. ملاک محاسبه سن خودرو، سال ساخت میلادی درجشده در اسناد رسمی آن است و خودروهای با عمر بیش از پنج سال اجازه ورود نخواهند داشت.
یکی از شروط کلیدی برای جلوگیری از واسطهگری، احراز سابقه مالکیت است. بر این اساس، خودروی انتخابی باید تا تاریخ ۱۲ آذر ۱۴۰۴ به نام شخص متقاضی ثبت شده باشد. به عبارت دیگر، تنها خودرویی قابل واردات است که مالکیت رسمی آن از قبل به نام فرد مقیم خارج باشد.
در تعریف سامانه جامع تجارت، هر خودرویی که کارکرد آن بیش از ۹۹ کیلومتر باشد، در ردیف خودروهای مستعمل قرار میگیرد. این خودروهای کارکرده از الزام دریافت شناسنامه گارانتی معاف شدهاند، چرا که امکان ارائه خدمات گارانتی شرکتی برای آنها در داخل وجود ندارد. با این حال، ثبت اطلاعات خودرو به معنای صدور مجوز قطعی نیست و پرونده هر خودرو باید به تأیید دفتر صنایع خودروی وزارت صنعت، معدن و تجارت برسد.
فهرست برندهای مجاز و ممنوعیتها
فهرست خودروهای مجاز، طیف گستردهای از خودروسازان آسیایی و اروپایی را دربر میگیرد. بر اساس فهرست رسمی منتشرشده، برندهای مجاز عبارتاند از:
- تویوتا، لکسوس، هوندا، نیسان، مزدا، میتسوبیشی، سوزوکی
- هیوندای، کیا
- مرسدسبنز، بامو، آئودی، فولکسواگن، ولوو، رنو، اشکودا
- بیوایدی (BYD)، چانگان، جیلی، هاوال، امجی (MG) و وویا (Voyah)
در مقابل، دو ممنوعیت قطعی اعمال شده است: ورود خودروهای تولید برندهای آمریکایی ممنوع است و همچنین خودروهای راستفرمان به دلیل مغایرت با قوانین شمارهگذاری و مقررات راهنمایی و رانندگی کشور امکان واردات ندارند.
تأمین ارز بدون تخصیص دولتی
تأمین مالی این طرح صرفاً بر اساس رویه «بدون انتقال ارز» انجام میشود. بانک مرکزی هیچگونه ارز رسمی یا نیمایی برای خرید این خودروها اختصاص نمیدهد و متقاضی موظف است بهای خودرو و سایر هزینهها را از محل درآمدها و منابع ارزی شخصی خود در خارج از کشور پرداخت کند. انطباق منشأ ارز نیز بر اساس آییننامههای ارزی مصوب بررسی خواهد شد.
مراحل ثبت سفارش تا ترخیص و مهلت قانونی
بر اساس آخرین اصلاحات آییننامه واردات، مهلت ثبت سفارش برای ایرانیان مقیم خارج تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید شده است. مراحل اجرایی به ترتیب زیر اعلام شده است:
- گام اول: ثبتنام در سامانه میخک و دریافت تأییدیه رسمی اقامت با تاریخ شروع پیش از ۲۱ خرداد ۱۴۰۴
- گام دوم: فعالسازی خودکار نقش «مجوز موردی ـ واردات خودروی ایرانیان مقیم خارج کشور» در سامانه جامع تجارت
- گام سوم: انتخاب خودروی واجد شرایط (نو یا کارکرده تا ۵ سال ساخت با احراز مالکیت تا ۱۲ آذر ۱۴۰۴) و ثبت مشخصات فنی
- گام چهارم: بررسی پرونده توسط دفتر صنایع خودروی وزارت صمت، تأیید منشأ ارز و انجام تشریفات ترخیص از گمرک اجرایی
مسئولان تأکید کردهاند که این چارچوب با هدف شفافسازی فرآیند واردات شخصی، جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی و رعایت کامل مقررات گمرکی و ارزی کشور طراحی شده است. متقاضیان توصیه میشود پیش از هر اقدامی، مدارک اقامتی خود را در سامانه میخک تکمیل و منتظر تأیید سیستمی برای ورود به سامانه تجارت باشند.
نظرات (0)