رئیس کل سازمان نظام پرستاری با هشدار درباره حضور افراد فاقد صلاحیت حرفه‌ای در جایگاه پرستار در نظام سلامت، از فعالیت آنچه «پرستارنما» خوانده می‌شود در برخی بیمارستان‌های تهران و مراکز ارائه خدمات مراقبت در منزل خبر داد و خواستار ایجاد سازوکار نظارتی مشخص از سوی وزارت بهداشت شد.

احمد نجاتیان در گفت‌وگو با خانه ملت که خبرگزاری مهر آن را بازتاب داده است، با اشاره به گزارش‌های پراکنده درباره به‌کارگیری نیروهای غیرمتخصص در بخش درمان، تأکید کرد که این موضوع یک واقعیت موجود در برخی مراکز درمانی پایتخت است و نمی‌توان آن را انکار کرد.

فعالیت افراد فاقد صلاحیت در بیمارستان‌ها و مراکز مراقبت در منزل

نجاتیان با بیان اینکه امروز افرادی بدون داشتن مدرک دانشگاهی پرستاری و بدون احراز صلاحیت‌های حرفه‌ای، در برخی مراکز به عنوان پرستار مشغول به کار هستند، گفت: متأسفانه این افراد در برخی بیمارستان‌های تهران و همچنین در مراکز مراقبت در منزل فعالیت می‌کنند و این مسئله نیازمند ورود جدی نهاد ناظر است.

به گفته وی، سازمان نظام پرستاری بارها از وزارت بهداشت درخواست کرده است که برای نظارت بر نحوه ارائه خدمات پرستاری در بخش خصوصی و به‌ویژه مراکز مراقبت در منزل، سازوکار مشخص و ضابطه‌مندی تعریف شود، اما تاکنون اقدام عملی مؤثری در این زمینه صورت نگرفته است.

رئیس کل سازمان نظام پرستاری تصریح کرد: درخواست مشخص ما این بوده و هست که اختیار لازم به سازمان نظام پرستاری داده شود تا از طریق هیأت‌مدیره‌های استانی و شهرستانی، بتوانیم در کنار وزارت بهداشت، بر عملکرد بیمارستان‌ها و مراکز ارائه‌دهنده خدمات پرستاری نظارت کنیم و به این وزارتخانه در انجام وظایف نظارتی‌اش کمک کنیم.

وزارت بهداشت مسئول نظارت است؛ پاسخی دریافت نکرده‌ایم

نجاتیان با یادآوری جایگاه قانونی وزارت بهداشت به عنوان متولی اصلی نظارت بر خدمات سلامت خاطرنشان کرد: طبق قانون، مسئولیت نظارت بر حوزه پرستاری و اطمینان از صلاحیت نیروهای شاغل بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. ما آمادگی خود را برای همکاری اعلام کرده‌ایم، اما تاکنون پاسخی در این خصوص دریافت نکرده‌ایم.

وی تأکید کرد که رویکرد فعلی که منتظر بمانیم تخلفی رخ دهد و سپس برخورد کنیم، راهکار مناسبی نیست و باید به جای اقدامات پسینی، نظام نظارت پیشگیرانه و مستمر ایجاد شود تا از ورود افراد فاقد صلاحیت به چرخه درمان جلوگیری گردد.

کارشناسان حوزه سلامت نیز بارها هشدار داده‌اند که حضور افراد غیرمتخصص در جایگاه پرستار می‌تواند مستقیماً ایمنی بیمار را به خطر بیندازد، کیفیت مراقبت‌های بالینی را کاهش دهد و در موارد حساس، عوارض جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

تکذیب شایعه تعهد ازدواج نکردن پرستاران

رئیس کل سازمان نظام پرستاری در بخش دیگری از سخنان خود به برخی گزارش‌ها درباره اخذ تعهد از پرستاران مبنی بر ازدواج نکردن یا بچه‌دار نشدن واکنش نشان داد و این موضوع را به شدت رد کرد.

نجاتیان گفت: پرستاران در گذشته ممکن بود به دلیل شرایط سخت بازار کار، هر شرایطی را بپذیرند و ناگزیر به ادامه کار باشند، اما امروز شرایط متفاوت است و پرستار حق انتخاب دارد. اگر محدودیتی غیرمنطقی برای او ایجاد شود، می‌تواند محل کار خود را تغییر دهد و در مرکز دیگری مشغول به کار شود.

وی افزود: در یک سال گذشته هیچ گزارشی در این زمینه به سازمان نظام پرستاری ارائه نشده و شخصاً چنین موردی نشنیده‌ام. فکر نمی‌کنم چنین اتفاقی در عمل رخ دهد، چرا که اخذ چنین تعهدی اساساً اقدامی غیرانسانی و گناهی بزرگ محسوب می‌شود.

نجاتیان در پاسخ به این پرسش که آیا در صورت مشاهده چنین مواردی، سازمان نظام پرستاری امکان رسیدگی دارد، توضیح داد: خود سازمان به طور مستقیم امکان رسیدگی به این موارد را ندارد، اما هر موردی را که مشاهده کنیم به وزارت بهداشت منعکس می‌کنیم. با این حال معتقدیم نباید منتظر وقوع تخلف بمانیم و سپس اقدام کنیم؛ بلکه باید از ابتدا با وضع قوانین حمایتی، از بروز چنین رفتارهایی پیشگیری کرد.

به‌کارگیری نیروهای غیرمرتبط؛ زمینه‌ساز ورود افراد فاقد صلاحیت

رئیس کل سازمان نظام پرستاری درباره به‌کارگیری اتباع خارجی و نیروهای با رشته‌های غیرمرتبط در حوزه پرستاری نیز هشدار داد و گفت: وقتی در برخی مراکز، افراد دارای مدارک غیرمرتبط به عنوان پرستار به کار گرفته می‌شوند، طبیعی است که راه برای ورود سایر افراد فاقد صلاحیت که حتی تحصیلات پرستاری هم ندارند، باز می‌شود.

وی تأکید کرد که این رویه علاوه بر تضییع حقوق دانش‌آموختگان رشته پرستاری که سال‌ها برای کسب مهارت‌های تخصصی آموزش دیده‌اند، موجب بی‌اعتمادی عمومی نسبت به نظام سلامت و کاهش انگیزه در میان پرستاران متخصص می‌شود.

نجاتیان در پایان بار دیگر بر ضرورت همکاری نزدیک‌تر وزارت بهداشت و سازمان نظام پرستاری تأکید کرد و گفت: انتظار داریم وزارت بهداشت با فراهم کردن بستر قانونی و اجرایی لازم، از ظرفیت نظارتی شبکه گسترده نظام پرستاری در سراسر کشور استفاده کند تا ضمن صیانت از حقوق بیماران، جایگاه حرفه‌ای پرستاران نیز حفظ شود.