وزارت امور خارجه آمریکا با انتشار بیانیه‌ای رسمی به نتایج همه‌پرسی اخیر ایسلند درباره ازسرگیری مذاکرات عضویت در اتحادیه اروپا واکنش نشان داد و تاکید کرد که تصمیم مردم این کشور، تغییری در جایگاه و نقش ریکیاویک در ائتلاف آتلانتیک شمالی ایجاد نمی‌کند.

بر اساس این بیانیه، واشنگتن همچنان ایسلند را متحدی قوی و قابل اعتماد می‌داند و بر عزم خود برای تعمیق مناسبات با این کشور حوزه آتلانتیک شمالی تاکید دارد.

واکنش واشنگتن به همه‌پرسی ایسلند

تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، با اشاره به برگزاری همه‌پرسی روز ۲۹ اوت در ایسلند گفت: «ایالات متحده به همه‌پرسی ۲۹ اوت ایسلند در مورد ازسرگیری مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا توجه دارد. ما به تصمیم حاکمیتی مردم ایسلند احترام می‌گذاریم و به مسیر ادامه‌دار ایسلند به عنوان یک متحد قوی و ارزشمند ناتو و شریک نزدیک ایالات متحده و اروپا ابراز اطمینان می‌کنیم.»

وی در ادامه افزود که دولت آمریکا مشتاق است همکاری‌های خود با ایسلند را در همه زمینه‌ها از جمله امنیت، انرژی، نوآوری و روابط اقتصادی و فرهنگی تقویت کند. این موضع‌گیری نشان می‌دهد واشنگتن تلاش دارد پیام روشنی مبنی بر تفکیک پرونده عضویت در اتحادیه اروپا از تعهدات و جایگاه ایسلند در ناتو ارسال کند.

نتیجه همه‌پرسی؛ بیش از ۵۲ درصد مخالف ازسرگیری مذاکرات

مردم ایسلند در روز ۲۹ اوت در همه‌پرسی مربوط به ازسرگیری مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا شرکت کردند. بر اساس گزارش تلویزیون ملی این کشور (RUV)، بیش از ۵۲ درصد از شرکت‌کنندگان به ازسرگیری این مذاکرات رأی منفی دادند.

مخالفان پیوستن به اتحادیه اروپا در جریان کارزار پیش از همه‌پرسی، بر دو محور اصلی تأکید داشتند:

  • حفظ حاکمیت ملی: به باور این گروه، عضویت در اتحادیه اروپا می‌تواند استقلال تصمیم‌گیری ریکیاویک را محدود کند.
  • حفاظت از صنعت ماهیگیری: ایسلند که اقتصاد آن وابستگی قابل توجهی به صید و صادرات آبزیان دارد، نگران اعمال سهمیه‌ها و مقررات سخت‌گیرانه اتحادیه اروپا بر حوزه شیلات خود است.

گفته می‌شود همین استدلال‌ها نقش مهمی در جلب نظر اکثریت رأی‌دهندگان و رقم خوردن نتیجه نهایی داشته است.

موضع دولت ایسلند و پیشینه پرونده عضویت

کریسترون فراستادوتیر، نخست‌وزیر ایسلند، پس از اعلام نتایج همه‌پرسی تأکید کرد که دولت کنونی برنامه‌ای برای برگزاری رأی‌گیری مجدد در این زمینه ندارد و به رأی مردم احترام خواهد گذاشت. این اظهارنظر به معنای بسته ماندن پرونده ازسرگیری مذاکرات در آینده نزدیک تلقی می‌شود.

ایسلند نخستین بار در سال ۲۰۰۹ درخواست رسمی عضویت در اتحادیه اروپا را ارائه کرد، اما در سال ۲۰۱۳ و با روی کار آمدن دولتی که رویکردی بدبینانه نسبت به بروکسل داشت، روند مذاکرات متوقف شد. از آن زمان تاکنون، این کشور بدون عضویت کامل در اتحادیه، همکاری نزدیکی با آن را حفظ کرده است.

ریکیاویک در حال حاضر عضو منطقه شنگن و بخشی از منطقه اقتصادی اروپا (EEA) به شمار می‌رود؛ جایگاهی که به شهروندان و اقتصاد این کشور امکان بهره‌مندی از بسیاری از مزایای بازار واحد و تردد آزاد در اروپا را بدون عضویت کامل در اتحادیه می‌دهد. همین وضعیت خاص، همواره موضع ایسلند در قبال الحاق کامل را به موضوعی مناقشه‌برانگیز در سپهر سیاسی این کشور تبدیل کرده است.

با توجه به تأکید مجدد آمریکا بر اهمیت نقش ایسلند در ناتو، به نظر می‌رسد واشنگتن و متحدان اروپایی تلاش خواهند کرد همکاری‌های امنیتی و راهبردی با ریکیاویک را جدا از سرنوشت پرونده اتحادیه اروپا، در مسیر تقویت و گسترش حفظ کنند.