انتشار یک نقشه بحثبرانگیز از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، موجی از واکنش دیپلماتیک در شمال اروپا بهراه انداخته است. وزارت امور خارجه ایسلند اعلام کرد در اعتراض به این اقدام، سفیر آمریکا در این کشور را احضار کرده و به طور رسمی ناخرسندی خود را به واشنگتن منتقل کرده است.
به گزارش رسانههای ایسلند، این نقشه که ترامپ آن را بدون هیچ توضیحی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» منتشر کرده، ایالات متحده، کانادا، گرینلند، ایسلند و بخشهایی از آمریکای مرکزی را به صورت یکپارچه زیر پوشش پرچم آمریکا به تصویر میکشد؛ تصویری که در ریکیاویک به عنوان اقدامی تحریکآمیز و بیاحترامی به حاکمیت ملی تلقی شده است.
احضار سفیر آمریکا در ریکیاویک
شبکه دولتی «RUV» ایسلند روز سهشنبه گزارش داد که «تورگردور کاترین گونارسدوتیر»، وزیر امور خارجه ایسلند، «بیلی لانگ» سفیر آمریکا در این کشور را به وزارت خارجه احضار کرده است. به گفته این شبکه، محور این دیدار، تصویری بوده که ترامپ اخیرا منتشر کرده و در آن قلمروهای فراتر از مرزهای آمریکا نیز ذیل پرچم این کشور نمایش داده شده است.
وزارت خارجه ایسلند پس از این دیدار در بیانیهای کوتاه اما صریح اعلام کرد: «در این دیدار روشن شد که این پست کاملا نامناسب بوده است.» این وزارتخانه تأکید کرده که چنین اقداماتی با اصول روابط متمدنانه میان کشورها سازگار نیست و انتظار میرود واشنگتن به حساسیتهای حاکمیتی متحدان خود توجه بیشتری نشان دهد.
نقشه بدون توضیح ترامپ؛ از گرینلند تا ایسلند
ترامپ نقشه مورد مناقشه را بدون هیچ متن یا توضیح همراهی منتشر کرده است؛ نقشهای که در آن پرچم آمریکا بر روی گسترهای وسیع از آمریکای شمالی و اقیانوس اطلس از جمله گرینلند و ایسلند گسترده شده است. این نخستین بار نیست که رئیسجمهور آمریکا چنین تصاویری را منتشر میکند؛ او پیشتر نیز چندین بار تصاویری را به اشتراک گذاشته بود که گرینلند را زیر پرچم آمریکا یا در کنار نمادهای آمریکایی نشان میداد.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که ترامپ در ماههای گذشته بارها از تمایل خود برای به دست آوردن کنترل گرینلند سخن گفته است؛ قلمروی خودمختار تحت حاکمیت پادشاهی دانمارک که از نظر راهبردی و منابع طبیعی اهمیت زیادی دارد. اظهارات مکرر او درباره گرینلند، نگرانیهایی را در کپنهاگ، نوک و دیگر پایتختهای اروپایی برانگیخته است.
اشتباه ترامپ میان ایسلند و گرینلند
نکته قابل توجه آن است که این جنجال تازه تنها چند ماه پس از یک اشتباه لفظی خبرساز رخ میدهد. اوایل سال جاری میلادی، ترامپ در جریان سخنرانی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس و همچنین در نشستهایی در کاخ سفید، هنگام صحبت درباره گرینلند، چندین بار به جای گرینلند از نام ایسلند استفاده کرد.
در آن زمان، مقامات کاخ سفید ابتدا هرگونه اشتباه یا خلط نام را رد کردند و گفتند رئیسجمهور به درستی منظور خود را بیان کرده است. اما بعدها «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا، به طور تلویحی پذیرفت که ترامپ در آن اظهارات، نام ایسلند و گرینلند را با یکدیگر اشتباه گرفته است؛ موضوعی که در رسانههای اروپایی بازتاب گستردهای داشت و تردیدها درباره دقت مواضع واشنگتن در قبال منطقه قطب شمال را افزایش داد.
واکنش تند در داخل ایسلند
انتشار نقشه جدید ترامپ در داخل ایسلند نیز با انتقادهای صریحی روبهرو شده است. «سونیا توربرگسدوتیر»، رئیس فدراسیون کارکنان دولتی و شهرداریهای ایسلند، این اقدام را «بیاحترامی» توصیف کرد و گفت: «این نحوه رفتار کشورهای متمدن با یکدیگر نیست.»
او تأکید کرد که ایسلند کشوری مستقل، دارای حاکمیت کامل و عضو فعال جامعه بینالمللی است و نمایش آن به عنوان بخشی از قلمرو کشوری دیگر، احساسات عمومی را جریحهدار میکند. بسیاری از کاربران ایسلندی در شبکههای اجتماعی نیز با بازنشر نقشه، به لحن طنز و انتقادی به آن واکنش نشان داده و بر استقلال و هویت ملی خود تأکید کردهاند.
پیامدهای دیپلماتیک برای روابط فراآتلانتیک
احضار سفیر آمریکا هرچند اقدامی متعارف در دیپلماسی برای ابلاغ اعتراض است، اما در روابط میان ایسلند و آمریکا که به طور سنتی نزدیک و مبتنی بر همکاری در ناتو و مسائل امنیتی شمال آتلانتیک بوده، کمسابقه توصیف میشود. ناظران معتقدند این واکنش نشان میدهد که حتی متحدان کوچکتر آمریکا نیز نسبت به هرگونه اشاره به تغییر مرزها یا نادیده گرفتن حاکمیت ملی، حساسیت بالایی دارند.
در عین حال، تکرار انتشار نقشهها و اظهارات مرتبط با گرینلند از سوی ترامپ، این پرسش را در اروپا مطرح کرده که آیا واشنگتن به دنبال اعمال فشار سیاسی و نمادین برای پیشبرد اهداف خود در قطب شمال است یا این اقدامات صرفا جنبه تبلیغاتی و رسانهای دارد. هرچه باشد، واکنش سریع ریکیاویک نشان داد که ایسلند قصد ندارد در برابر چنین نمادپردازیهایی سکوت کند.
وزارت خارجه ایسلند اعلام کرده است که انتظار دارد طرف آمریکایی توضیحات لازم را ارائه دهد و از تکرار چنین اقداماتی خودداری کند. تا لحظه تنظیم این گزارش، کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا واکنش رسمی به احضار سفیر خود در ریکیاویک نشان ندادهاند.
نظرات (0)