شیوع سرطان روده بزرگ در ایران طی یک دهه گذشته با رشدی چشمگیر و نگرانکننده مواجه شده است. رئیس انجمن آندوسکوپی ایران میگوید بررسیهای انجامشده نشان میدهد میزان ابتلا به این سرطان در ۱۰ سال اخیر ۵۹ درصد افزایش یافته؛ روندی که به گفته متخصصان، با سالمند شدن جمعیت، تغییر سبک زندگی، افزایش چاقی و مصرف غذاهای فرآوریشده ارتباط مستقیم دارد.
افزایش نگرانکننده سرطان روده بزرگ در ۱۰ سال
کامران باقری لنکرانی، رئیس انجمن آندوسکوپی ایران، در حاشیه پنجمین همایش جامع گوارش و کبد و دوازدهمین دوره هپاتیت تهران در جمع خبرنگاران با اشاره به نتایج مطالعات اخیر گفت: بررسیها حاکی از آن است که شیوع سرطان روده بزرگ در کشور طی ۱۰ سال گذشته ۵۹ درصد رشد داشته است.
به گفته وی، این افزایش تنها محدود به یک عامل نیست و مجموعهای از دلایل جمعیتی، محیطی و رفتاری در آن نقش دارند. سالمند شدن جمعیت کشور، تغییرات اقلیمی، کمتحرکی، اضافه وزن و استعمال دخانیات از جمله مهمترین عوامل زمینهساز بروز سرطانها در دنیا و از جمله در ایران محسوب میشوند.
از هپاتیت ویروسی تا کبد چرب؛ تغییر الگوی سرطان کبد
لنکرانی با اشاره به تغییر الگوی بروز سرطان کبد در کشور توضیح داد: در گذشته بخش عمده سرطانهای کبد ناشی از عفونت ویروس هپاتیت B بود، اما تحقیقات جدید نشان میدهد امروز سهم کبد چرب در بروز سرطان کبد به طور قابل توجهی افزایش یافته و حتی از هپاتیت ویروسی پیشی گرفته است.
این نکته از آن جهت اهمیت دارد که کبد چرب ارتباط تنگاتنگی با بیماریهای متابولیک، چاقی، دیابت و سبک زندگی ناسالم دارد و برخلاف تصور عمومی، تنها به مصرف الکل محدود نمیشود. متخصصان تأکید میکنند که شیوع بالای کبد چرب در جامعه، زنگ خطری جدی برای افزایش بیماریهای کبدی و سرطان در سالهای آینده است.
نقش تغذیه ناسالم و غذاهای فرآوریشده
به گفته رئیس انجمن آندوسکوپی ایران، مصرف طولانیمدت غذاهای فرآوریشده مانند انواع کنسروها و نوشابههای گازدار میتواند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را به طور معناداری افزایش دهد. رژیم غذایی سرشار از چربیهای ناسالم، نمک، قند افزوده و نگهدارندهها، در کنار مصرف کم فیبر، میوه و سبزیجات، از عوامل شناختهشده در بروز سرطانهای دستگاه گوارش به شمار میرود.
وی همچنین سرطان معده را یکی از خطرناکترین انواع سرطانها دانست که همچنان شیوع قابل توجهی در کشور دارد و نیازمند توجه ویژه در برنامههای غربالگری و تشخیص زودهنگام است.
بیماریهای نوپدید متابولیک و هشدار متخصصان کبد
در ادامه این همایش، موید علویان، فوق تخصص گوارش و کبد، با بیان اینکه همایشهای علمی مرجع مهمی برای تصمیمگیریهای بهتر در حوزه سلامت هستند، گفت: امروز با بیماریهای نوپدیدی مانند عارضههای متابولیک و کبد چرب مواجه هستیم که الگوی بیماریها را در کشور تغییر دادهاند.
علویان تغذیه ناسالم را عاملی مستقیم در تضعیف سلامت و زمینهساز بروز انواع سرطانها دانست و افزود: بر اساس مطالعات انجامشده، حتی اختلالات خواب میتواند در شیوع کبد چرب نقش داشته باشد؛ موضوعی که اهمیت سبک زندگی سالم، خواب کافی و منظم و فعالیت بدنی را دوچندان میکند.
وی با اشاره به دستاوردهای برنامه واکسیناسیون هپاتیت در کشور خاطرنشان کرد: تاکنون حدود ۳۵ میلیون نفر واکسن هپاتیت را دریافت کردهاند و بیماری هپاتیت از جمله بیماریهای قابل پیشگیری محسوب میشود که با واکسیناسیون، آموزش و رعایت اصول بهداشتی میتوان بار آن را به طور چشمگیری کاهش داد.
پزشکی خانواده؛ ابزاری برای ارتقای سلامت عمومی
باقری لنکرانی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت نگاه جامع به برنامه پزشکی خانواده تأکید کرد و گفت: پزشکی خانواده ابزاری مهم برای ارتقای سطح سلامت افراد در کشور است و وزارت بهداشت باید به صورت کلنگر و همهجانبه به اجرای آن بنگرد.
به گفته وی، اجرای صحیح این برنامه میتواند با شناسایی زودهنگام عوامل خطر، پیگیری مستمر بیماران، آموزش سبک زندگی سالم و هدایت افراد به سوی غربالگریهای بهموقع، نقش مؤثری در پیشگیری از سرطانها و بیماریهای غیرواگیر ایفا کند.
فرسودگی شغلی و سلامت روان؛ چالشی مغفول در نظام سلامت
رئیس انجمن آندوسکوپی ایران یکی دیگر از معضلات جدی حوزه سلامت را مشکلات مربوط به سلامت روان و فرسودگی شغلی، بهویژه در میان کارکنان نظام سلامت عنوان کرد. به گفته وی، فشار کاری بالا، استرس مزمن و کمبود حمایتهای روانی، فرسودگی شغلی را به مسئلهای مهم و نیازمند مداخله فوری تبدیل کرده است.
متخصصان حاضر در همایش تأکید کردند که بدون توجه به سلامت جسمی و روانی کادر درمان، نمیتوان انتظار ارتقای کیفیت خدمات و پیشگیری مؤثر از بیماریها را داشت و لازم است برنامههای حمایتی و آموزشی در این زمینه به طور جدی دنبال شود.
کارشناسان در پایان با هشدار نسبت به روند صعودی سرطانهای گوارشی، بر لزوم اصلاح الگوی تغذیه، کاهش مصرف غذاهای آماده و نوشیدنیهای شیرین، کنترل وزن، ترک دخانیات، داشتن خواب کافی، انجام فعالیت بدنی منظم و شرکت در برنامههای غربالگری توصیهشده برای افراد بالای ۴۵ سال یا دارای سابقه خانوادگی تأکید کردند.
نظرات (0)