مراجعات مردم برای اهدای خون در روزهای پایانی تابستان به شکل محسوسی کاهش یافته و این موضوع نگرانی‌ها درباره تأمین مستمر ذخایر خونی را افزایش داده است. به گفته مسئولان حوزه انتقال خون، تداوم این روند می‌تواند نیاز روزانه بیمارستان‌ها و بیماران خاص را با اختلال مواجه کند.

مجید اکبرزاده در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به این کاهش، از شهروندان خواست با حضور در مراکز اهدای خون، به پایداری ذخایر و نجات جان بیماران کمک کنند.

چرا مراجعات در پایان تابستان کم می‌شود؟

به گفته اکبرزاده، یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش اهدای خون در این مقطع، افزایش سفرهای آخر تابستان و مشغله‌های روزمره خانوادگی است. بسیاری از اهداکنندگان مستمر که به صورت منظم برای اهدای خون مراجعه می‌کنند، در این روزها در سفر یا درگیر آماده‌سازی برای شروع سال تحصیلی و بازگشت به کار هستند و همین موضوع آمار مراجعات را پایین آورده است.

او تأکید کرد که هر چند این کاهش در نگاه اول فصلی و گذرا به نظر می‌رسد، اما به دلیل مصرف روزانه خون و فرآورده‌های آن در مراکز درمانی، حتی افت کوتاه‌مدت مراجعات نیز می‌تواند تعادل میان عرضه و تقاضا را بر هم بزند. ذخایر خونی برخلاف بسیاری از کالاها قابل ذخیره‌سازی طولانی‌مدت نیست و نیاز به جایگزینی مداوم دارد.

نیاز روزانه و بدون وقفه؛ از پلاکت تا خون کامل

اکبرزاده با تأکید بر ضرورت تأمین روزانه و مستمر فرآورده‌های خونی به‌ویژه پلاکت گفت: برخی فرآورده‌ها مانند پلاکت عمر بسیار کوتاهی دارند و تنها چند روز قابل نگهداری هستند. به همین دلیل مرکز انتقال خون باید هر روز پذیرای اهداکنندگان باشد تا بتواند نیاز اتاق‌های عمل، بخش‌های اورژانس، بیماران تصادفی و اعمال جراحی را بدون وقفه پاسخ دهد.

به گفته او، بیماران مبتلا به سرطان از جمله گروه‌هایی هستند که به طور مداوم به تزریق خون و پلاکت نیاز دارند. بیماران تحت شیمی‌درمانی، مبتلایان به تالاسمی و هموفیلی، مادران در زمان زایمان و نوزادان نیازمند مراقبت ویژه نیز در زمره مصرف‌کنندگان همیشگی خون قرار می‌گیرند و هرگونه کمبود می‌تواند روند درمان آن‌ها را با مشکل جدی روبه‌رو کند.

فراخوان برای همه گروه‌های خونی؛ تأکید ویژه بر گروه‌های منفی

مسئولان انتقال خون می‌گویند در شرایط فعلی، اطلاع‌رسانی گسترده برای دعوت از دارندگان همه گروه‌های خونی ضروری است. با این حال نیاز به گروه‌های خونی منفی به دلیل کمیاب بودن، همواره بیشتر احساس می‌شود؛ چرا که دارندگان این گروه‌ها جمعیت کمتری دارند اما در مواقع اضطراری، خون آن‌ها برای بسیاری از بیماران حیاتی است.

اکبرزاده از مردم خواست بدون توجه به گروه خونی، برای اهدا مراجعه کنند و خاطرنشان کرد که شبکه انتقال خون با توزیع هوشمند ذخایر، تلاش می‌کند خون اهدایی در سریع‌ترین زمان به بیمار نیازمند برسد. به گفته او، هر کیسه خون می‌تواند جان چند بیمار را نجات دهد، زیرا خون اهدایی به اجزای مختلفی مانند گلبول قرمز، پلاسما و پلاکت تفکیک می‌شود.

نقش کلیدی جوانان و بانوان

بخش دیگری از سخنان اکبرزاده به اهمیت حضور پررنگ‌تر جوانان و بانوان در چرخه اهدای خون اختصاص داشت. او گفت مشارکت این دو گروه برای مجموعه انتقال خون اهمیت ویژه‌ای دارد و می‌تواند به جوان‌سازی و پایداری جمعیت اهداکنندگان کمک کند.

در حال حاضر بخش عمده اهداکنندگان را آقایان میانسال تشکیل می‌دهند و افزایش سهم بانوان و جوانان نه‌تنها از نظر کمی ذخایر را تقویت می‌کند، بلکه فرهنگ اهدای مستمر را نیز در جامعه گسترش می‌دهد. کارشناسان تأکید می‌کنند اهدای خون برای افراد سالم و واجد شرایط، کاملاً ایمن است و با انجام معاینات و آزمایش‌های اولیه، سلامت اهداکننده نیز به دقت بررسی می‌شود.

اهدای خون؛ مسئولیتی اجتماعی و همیشگی

متخصصان سلامت همواره یادآوری می‌کنند که نیاز به خون، فصلی یا مقطعی نیست. حوادث رانندگی، جراحی‌های قلب و پیوند، درمان سرطان و بیماری‌های خونی، همگی وابسته به ذخایر پایدار هستند. بنابراین اهدای خون باید به یک رفتار مستمر اجتماعی تبدیل شود، نه اقدامی تنها در بحران‌ها.

  • شرایط عمومی اهدا شامل سلامت عمومی، وزن مناسب، عدم ابتلا به بیماری‌های عفونی قابل انتقال و گذشت فاصله زمانی استاندارد از نوبت قبلی اهدا است.
  • مراکز اهدای خون در سراسر کشور حتی در روزهای پایانی تابستان فعال هستند و با رعایت کامل اصول بهداشتی پذیرای داوطلبان خواهند بود.
  • همراه داشتن کارت ملی و پرهیز از مراجعه با ناشتای طولانی یا خستگی شدید توصیه می‌شود.

در پایان، اکبرزاده ابراز امیدواری کرد با مشارکت گسترده شهروندان، به‌ویژه جوانان و بانوان و دارندگان گروه‌های خونی منفی، ذخایر خونی در سطح مطلوب باقی بماند و هیچ بیماری به دلیل کمبود خون از درمان بازنماند. به گفته او، یک اهدای ساده چند دقیقه‌ای می‌تواند امیدی دوباره برای چند خانواده باشد.