اروپا در حالی خود را برای ورود به فصل سرما آماده میکند که نشانههای نگرانکنندهای از بازار انرژی قاره مخابره میشود. روزنامه روسی «ایزوستیا» در گزارشی به نقل از کارشناسان حوزه انرژی تأکید کرده است که پس از کنار گذاشتن گاز روسیه از طریق خطوط لوله، بازار سوخت اروپا با نوسانات فزایندهای روبهرو شده و اکنون تهدید اصلی برای زمستان پیشرو، نه کمبود گاز بلکه جهش شدید قیمتها است.
وابستگی ۶۰ درصدی به آمریکا و نروژ
بر اساس این گزارش، پس از تصمیم اتحادیه اروپا برای کاهش شدید وابستگی به گاز روسیه، ساختار تأمین انرژی قاره بهطور اساسی تغییر کرده است. اروپا اکنون حدود ۶۰ درصد از نیاز گازی خود را از طریق واردات از ایالات متحده و نروژ تأمین میکند. این تغییر اگرچه از نظر سیاسی با هدف کاهش وابستگی به مسکو انجام شد، اما به گفته کارشناسان، بازار را در برابر نوسانات قیمت جهانی و هزینههای حملونقل LNG آسیبپذیرتر کرده است.
کارشناسان به «ایزوستیا» گفتهاند که مدل جدید تأمین گاز، هرچند امنیت تأمین را بهصورت مقطعی حفظ کرده، اما پایداری قیمتی را تضمین نمیکند و در شرایط تنش ژئوپلیتیک یا افزایش تقاضای جهانی، میتواند به سرعت به افزایش بهای گاز در بازارهای اروپایی منجر شود.
ذخایر در پایینترین سطح از سال ۲۰۱۱
نگرانکنندهترین شاخص در آستانه زمستان، وضعیت مخازن ذخیرهسازی گاز است. دادههای رسمی نهاد «زیرساخت گاز در اروپا» (GIE) نشان میدهد که در ابتدای ماه سپتامبر، میزان پرشدگی تأسیسات ذخیرهسازی زیرزمینی گاز در اتحادیه اروپا تنها ۶۵.۶ درصد بوده است. این رقم پایینترین میزان ثبتشده برای این مقطع از سال از سال ۲۰۱۱ تاکنون محسوب میشود و زنگ خطر را برای ماههای سرد سال به صدا درآورده است.
این آمار را «آنا-کایسا ایتکونن»، سخنگوی رسمی کمیسیون اروپا نیز در نشست خبری ۴ سپتامبر در بروکسل تأیید کرده و سطح ذخیرهسازی را حدود ۶۵ درصد اعلام کرده بود. به گفته او، روند پر کردن مخازن امسال با سرعتی بهمراتب کندتر از سالهای گذشته پیش میرود، موضوعی که بروکسل را نسبت به تکرار سناریوی بحران سال ۲۰۲۲ نگران کرده است.
اتحادیه اروپا پس از بحران انرژی سال ۲۰۲۲ که به دنبال جنگ اوکراین و جهش بیسابقه قیمت گاز رخ داد، تلاش کرد با پر کردن سریع مخازن و تنوعبخشی به منابع واردات، از تکرار آن وضعیت جلوگیری کند. اما آمارهای جدید نشان میدهد که آمادگی قاره برای زمستان امسال بهطور محسوسی عقبتر از برنامه است.
آلمان در خط مقدم آسیبپذیری
در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، آلمان به عنوان موتور صنعتی قاره، در معرض بیشترین خطر قرار دارد. اعضای بوندستاگ (پارلمان فدرال آلمان) هشدار دادهاند که مدل فعلی قیمتگذاری گاز در اروپا، توان رقابت صنعت آلمان را در بازارهای بینالمللی به شدت تضعیف کرده است.
صنایع انرژیبر آلمانی از جمله فولاد، شیمی و خودروسازی که ستون فقرات اقتصاد این کشور هستند، به شدت به گاز با قیمت رقابتی وابستهاند. افزایش هزینه انرژی نهتنها حاشیه سود این صنایع را کاهش میدهد، بلکه به گفته نمایندگان پارلمان، میتواند به کاهش تولید، تعطیلی خطوط و انتقال سرمایهگذاری به خارج از اروپا منجر شود.
بروکسل به دنبال منابع جدید؛ اما سرعت کم است
مقامهای اتحادیه اروپا اعلام کردهاند که برای جلوگیری از تکرار بحران ۲۰۲۲، بهطور فعال به دنبال منابع جدید تأمین گاز و قراردادهای بلندمدت LNG هستند. با این حال، کارشناسان معتقدند که این تلاشها هنوز نتوانسته خلأ ناشی از حذف گاز ارزان روسیه را بهطور کامل جبران کند و بازار همچنان شکننده است.
نکته کلیدی به گفته تحلیلگران این است که بر خلاف زمستانهای گذشته که نگرانی اصلی، کمبود فیزیکی گاز و خاموشی بود، امسال چالش اصلی «قیمت» خواهد بود. حتی اگر گاز کافی در بازار وجود داشته باشد، بهای بالای آن میتواند فشار سنگینی بر خانوارها، صنایع و بودجه دولتها وارد کند و موج جدیدی از تورم انرژی را در قاره رقم بزند.
زمستانی پرهزینه در انتظار اروپا؟
مجموعه عوامل شامل وابستگی بالا به واردات دریایی، ذخایر پایینتر از حد مطلوب و مدل قیمتگذاری مبتنی بر بازار نقدی، اروپا را در موقعیتی حساس قرار داده است. هرگونه موج سرمای زودرس، اختلال در عرضه LNG یا افزایش تقاضا در آسیا میتواند به سرعت قیمتها را در هابهای اروپایی مانند TTF هلند به سطوح نگرانکنندهای برساند.
در چنین شرایطی، دولتهای اروپایی ناچار خواهند بود میان حمایت از مصرفکنندگان از طریق یارانه انرژی و حفظ انضباط مالی، توازن دشواری برقرار کنند؛ تجربهای که در سال ۲۰۲۲ هزینهای بالغ بر صدها میلیارد یورو برای قاره در پی داشت. اکنون نگاهها به هفتههای آینده و سرعت پر شدن مخازن دوخته شده است تا مشخص شود آیا اروپا میتواند پیش از فرا رسیدن سرما، از لبه پرتگاه گرانی گاز فاصله بگیرد یا نه.
نظرات (0)