وزیر دفاع اوکراین اعلام کرد این کشور در حال امضای قراردادهایی برای خرید حدود هزار فروند موشک رهگیر سامانه پدافند هوایی پاتریوت با اتکا به وام اتحادیه اروپاست. این خبر در نشست گروه تماس دفاعی اوکراین در پایگاه رامشتاین مطرح شد و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های اروپایی داشته است.

به گزارش منابع اوکراینی، یِوگنی خمارا، وزیر دفاع اوکراین، در این نشست گفت با کمک شرکا و از طریق منابع مالی وام اتحادیه اروپا، قراردادهای بزرگی برای تأمین موشک‌های پاتریوت در دست امضاست. او تأکید کرد که تحویل بخش عمده این موشک‌ها به سال‌های آینده موکول خواهد بود و به همین دلیل کی‌یف به دنبال یک راه‌حل موقت برای تقویت فوری پدافند هوایی خود است.

قرارداد هزار موشکی با وام اروپا

خمارا در سخنان خود توضیح داد که کی‌یف قصد دارد هزینه خرید این موشک‌ها را از محل وام ۹۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا تأمین کند. این وام که با هدف حمایت مالی و نظامی از اوکراین طراحی شده، پیش از این خرید تسلیحات از شرکت‌های دفاعی اروپایی را در اولویت قرار می‌داد، اما اکنون با تصمیم جدید اتحادیه اروپا، امکان استفاده از آن برای خرید سامانه‌های آمریکایی نیز فراهم شده است.

به گفته رسانه «اوکراین‌فرم»، کشورهای عضو اتحادیه اروپا در تاریخ ۸ سپتامبر با اعمال معافیتی ویژه موافقت کردند که به اوکراین اجازه می‌دهد موشک‌های رهگیر پاتریوت را با استفاده از منابع همین وام خریداری کند. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که کی‌یف به طور رسمی از کمیسیون اروپا درخواست کرده بود مجوز خرید موشک‌های ساخت آمریکا را صادر کند، چرا که برنامه اصلی وام، بیشتر بر تقویت صنایع دفاعی اروپایی متمرکز بود.

مقام‌های اوکراینی می‌گویند این قراردادها در مرحله نهایی شدن است و امضای آن‌ها می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین خریدهای تسلیحاتی کی‌یف از آغاز جنگ تاکنون باشد. سامانه پاتریوت که ساخت آمریکاست، نقش کلیدی در رهگیری موشک‌های بالستیک، کروز و پهپادهای مهاجم دارد و در ماه‌های گذشته بارها توانایی خود را در مقابله با حملات هوایی گسترده به شهرهای اوکراین نشان داده است.

درخواست فوری کی‌یف از متحدان: موشک‌های ذخیره را قرض دهید

با وجود نهایی شدن قرارداد هزار موشکی، وزیر دفاع اوکراین تأکید کرد که این خرید نمی‌تواند نیاز فوری میدان نبرد را برطرف کند. از این رو، او از متحدان غربی خواست تا موشک‌های موجود در ذخایر خود را به صورت موقت در اختیار اوکراین قرار دهند و در مقابل، موشک‌های ارتقایافته و جدیدی را که در آینده طبق این قراردادها تحویل خواهد شد، دریافت کنند.

خمارا در این باره گفت: «از شما می‌خواهیم موشک‌های موجود در ذخایرتان را در اختیار ما قرار دهید و در مقابل، موشک‌های ارتقایافته‌ای را که طبق قراردادهای ما در آینده تحویل خواهند شد، دریافت کنید.» این پیشنهاد به عنوان یک سازوکار «جایگزینی و ارتقا» مطرح شده تا خلأ زمانی میان امضای قرارداد و تحویل نهایی پر شود.

او جزئیات نیازهای فوری پدافندی اوکراین را نیز تشریح کرد. به گفته خمارا، کی‌یف در کوتاه‌مدت به موارد زیر نیاز دارد:

  • ۳۰۰ فروند موشک پاتریوت برای تقویت سامانه‌های موجود
  • ۵۰۰ فروند موشک هوا به هوا برای ناوگان هوایی
  • تعداد قابل توجهی سامانه پدافند هوایی قابل حمل (دوش‌پرتاب) برای یگان‌های پیاده و دفاع نقطه‌ای

این درخواست در حالی مطرح می‌شود که حملات هوایی به زیرساخت‌های انرژی و مناطق مسکونی اوکراین در ماه‌های اخیر تشدید شده و مصرف موشک‌های رهگیر به شدت افزایش یافته است. مقام‌های کی‌یف بارها هشدار داده‌اند که بدون تأمین مداوم مهمات پدافندی، توان دفاع هوایی کشور به سرعت تحلیل خواهد رفت.

کسری ۲۷ میلیارد دلاری و درخواست ۲ میلیارد دلار برای پهپاد

وزیر دفاع اوکراین در بخش دیگری از سخنان خود به چالش‌های مالی پیش روی وزارت دفاع اشاره کرد. او اعلام کرد بودجه دفاعی اوکراین با کسری ۲۷ میلیارد دلاری مواجه است و برای جبران آن به تصمیم‌های مالی فوری متحدان نیاز دارد.

خمارا از شرکای بین‌المللی خواست بودجه لازم برای تأمین پهپادها را نیز فراهم کنند. به گفته او، کی‌یف برای ادامه عملیات شناسایی، حمله و دفاع پهپادی به حداقل ۲ میلیارد دلار اعتبار اضافی نیاز دارد. پهپادها در دو سال گذشته به یکی از ارکان اصلی نبرد تبدیل شده‌اند و هم در جبهه‌ها و هم در حملات دوربرد نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کنند.

او از متحدان خواست «تصمیم‌های مالی لازم» را در سریع‌ترین زمان ممکن اتخاذ کنند تا اوکراین بتواند هم پدافند هوایی خود را پایدار نگه دارد و هم ابتکار عمل در میدان نبرد را حفظ کند.

چراغ سبز اروپا به خرید تسلیحات آمریکایی

تصمیم ۸ سپتامبر اتحادیه اروپا از نظر سیاسی نیز اهمیت زیادی دارد. تا پیش از این، وام ۹۰ میلیارد یورویی به گونه‌ای طراحی شده بود که خرید از صنایع دفاعی اروپایی را تشویق کند و وابستگی به تسلیحات آمریکایی را کاهش دهد. اما با توجه به نیاز حیاتی اوکراین به سامانه پاتریوت که جایگزین اروپایی مستقیمی با همان کارایی ندارد، بروکسل ناچار شد انعطاف نشان دهد.

کارشناسان می‌گویند این معافیت نشان‌دهنده تغییر رویکرد اتحادیه اروپاست؛ رویکردی که در آن اولویت با اثربخشی فوری در میدان نبرد است، حتی اگر به معنای خرید از شرکت‌های آمریکایی باشد. این در حالی است که آمریکا خود بزرگ‌ترین تولیدکننده موشک‌های پاتریوت از نوع PAC-3 است و تحویل هزار فروند از این موشک‌ها نیازمند برنامه‌ریزی تولید چندساله خواهد بود.

نشست رامشتاین که به عنوان مهم‌ترین سازوکار هماهنگی کمک‌های نظامی به اوکراین شناخته می‌شود، بار دیگر به محلی برای طرح نیازهای فوری کی‌یف و جلب تعهد مالی و تسلیحاتی متحدان تبدیل شد. اظهارات وزیر دفاع اوکراین نشان می‌دهد کی‌یف تلاش می‌کند همزمان دو مسیر را پیش ببرد: تأمین فوری از ذخایر موجود متحدان و تضمین تأمین بلندمدت از طریق قراردادهای بزرگ با پشتوانه مالی اروپا.