بحث درباره سلامت محصولات تراریخته همچنان یکی از موضوعات پرچالش در حوزه تغذیه و سلامت عمومی است. اکنون رئیس انجمن آندوسکوپی گوارش ایران با اشاره به نتایج مطالعات موجود، بر نبود اجماع علمی قطعی در این زمینه تأکید کرده است.

موضع رئیس انجمن آندوسکوپی گوارش چیست؟

کامران باقری لنکرانی، رئیس انجمن آندوسکوپی گوارش ایران، در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد که درباره محصولات تراریخته گزارش‌های ضد و نقیضی وجود دارد و هنوز به صورت علمی مشخص نشده است که این محصولات به طور قطعی سودمند هستند یا زیان‌آور.

به گفته وی، مطالعات انجام‌شده تاکنون به نتیجه واحد و قاطعی نرسیده‌اند و همین امر قضاوت نهایی درباره ایمنی و سلامت این نوع محصولات را دشوار کرده است. لنکرانی تأکید کرد که فقدان شواهد قطعی به معنای نادیده گرفتن احتیاط نیست و تصمیم‌گیری در این حوزه باید مبتنی بر پژوهش‌های دقیق، طولانی‌مدت و مستقل صورت گیرد.

چرا ارزیابی تراریخته‌ها دشوار است؟

محصولات تراریخته یا دستکاری‌شده ژنتیکی، محصولاتی هستند که ساختار ژنتیکی آن‌ها برای دستیابی به ویژگی‌هایی مانند مقاومت بیشتر در برابر آفات، افزایش ماندگاری یا بهبود عملکرد، تغییر داده شده است. موافقان این فناوری معتقدند که تراریخته‌ها می‌توانند به تأمین امنیت غذایی، کاهش مصرف سموم و افزایش بهره‌وری کشاورزی کمک کنند.

در مقابل، برخی پژوهشگران و متخصصان حوزه سلامت بر لزوم بررسی‌های بیشتر درباره پیامدهای احتمالی بلندمدت این محصولات بر سلامت انسان، تنوع زیستی و محیط زیست تأکید دارند. همین دوگانگی دیدگاه‌ها باعث شده است که در مجامع علمی داخلی و بین‌المللی نیز گزارش‌ها و نتایج مطالعات، گاه همسو و گاه متناقض باشند.

متخصصان می‌گویند برای رسیدن به یک جمع‌بندی معتبر، نیاز به مطالعات اپیدمیولوژیک گسترده، پایش مستمر مصرف‌کنندگان در بازه‌های زمانی طولانی و شفافیت در ارائه اطلاعات از سوی تولیدکنندگان وجود دارد. برچسب‌گذاری دقیق محصولات و اطلاع‌رسانی شفاف به مصرف‌کننده نیز از جمله الزامات مورد تأکید کارشناسان است تا افراد بتوانند با آگاهی انتخاب کنند.

توصیه کلیدی: اولویت با غذای طبیعی و سالم

باقری لنکرانی در بخش دیگری از اظهارات خود با تأکید بر اصل کلی در تغذیه سالم افزود: مطالعات نشان می‌دهد هر چقدر محصولات و مواد غذایی طبیعی و سالم باشند، احتمال بروز عارضه ناشی از آن‌ها کمتر خواهد بود.

این توصیه به معنای تأکید بر الگوی تغذیه‌ای مبتنی بر تنوع، تعادل و استفاده از مواد تازه و کم‌فرآوری‌شده است. متخصصان گوارش و تغذیه همواره توصیه می‌کنند که مصرف میوه و سبزیجات تازه، غلات کامل، حبوبات و منابع پروتئینی سالم در کنار کاهش مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، می‌تواند به حفظ سلامت دستگاه گوارش و کاهش ریسک بیماری‌های مزمن کمک کند.

در مورد محصولات تراریخته نیز کارشناسان پیشنهاد می‌کنند تا زمان دستیابی به شواهد علمی قوی‌تر و اجماع جهانی، رویکرد محتاطانه همراه با نظارت دقیق نهادهای بهداشتی و پژوهشی ادامه یابد و تصمیم‌گیری‌های کلان در حوزه تولید و واردات این محصولات، با اتکا به ارزیابی‌های مستقل خطر و فایده انجام شود.

جمع‌بندی

اظهارات رئیس انجمن آندوسکوپی گوارش ایران نشان می‌دهد که پرونده سلامت محصولات تراریخته همچنان باز است و نمی‌توان با قاطعیت از بی‌خطر بودن یا خطرناک بودن آن‌ها سخن گفت. وجود گزارش‌های ضد و نقیض، ضرورت انجام پژوهش‌های بیشتر و پرهیز از شتاب‌زدگی در قضاوت را دوچندان می‌کند. در چنین شرایطی، پایبندی به اصول تغذیه سالم و انتخاب محصولات طبیعی و دارای تأییدیه‌های معتبر بهداشتی، مطمئن‌ترین مسیر برای حفظ سلامت فردی و عمومی به شمار می‌رود.