الجزایر بهطور رسمی از قطع روابط دیپلماتیک خود با امارات متحده عربی خبر داد؛ اقدامی کمسابقه که نشاندهنده اوجگیری تنشهای پنهان و آشکار میان دو کشور در ماههای اخیر است. رسانههای دولتی الجزایر روز پنجشنبه اعلام کردند این تصمیم پس از آن گرفته شده که «تمام راههای حفظ روابط دوجانبه فرسوده شده» و دیگر امکانی برای ادامه تعامل دیپلماتیک باقی نمانده است.
در بیانیهای که از سوی رسانههای رسمی الجزایر منتشر شد، به جزئیات دقیق دلایل این تصمیم اشارهای نشده و تنها به عبارت کلی «فرسودگی همه مسیرهای دیپلماتیک» بسنده شده است. همین ابهام باعث شده گمانهزنیها درباره پشتپرده این تصمیم افزایش یابد.
بیانیه الجزایر و سکوت معنادار ابوظبی
بر اساس گزارش رسانههای الجزایری، وزارت امور خارجه این کشور روند قطع روابط را بهصورت رسمی کلید زده و مراتب را از مجاری دیپلماتیک ابلاغ کرده است. با این حال، وزارت خارجه امارات متحده عربی تاکنون به درخواستها برای اظهارنظر پاسخی نداده و به ایمیل ارسالشده برای دریافت موضع رسمی نیز واکنشی نشان نداده است.
این سکوت در حالی است که طی سالهای گذشته، روابط دو کشور همواره با فراز و نشیب همراه بوده و رسانههای نزدیک به دولت الجزایر بارها از نقش امارات در تحولات منطقهای انتقاد کرده بودند.
ریشههای اختلاف؛ از اتهام دخالت تا انتقادهای رسانهای
تنش میان الجزیره و ابوظبی موضوعی تازه نیست. رسانههای الجزایری در گذشته بهطور مکرر امارات را به تلاش برای ایجاد اختلاف و شکاف در منطقه متهم کرده و سیاستهای این کشور را عامل بیثباتی در شمال آفریقا دانستهاند.
اوج این موضعگیریها به اظهارات سال گذشته عبدالمجید تبون، رئیسجمهور الجزایر بازمیگردد؛ جایی که او در سخنانی صریح اعلام کرد روابط کشورش با همه کشورهای حاشیه خلیج فارس «گرم و برادرانه» است، بهجز یک کشور. هرچند تبون نامی از امارات نبرد، اما ناظران این اظهارات را اشارهای آشکار و کنایهآمیز به ابوظبی تفسیر کردند.
رئیسجمهور الجزایر در همان سخنرانی، روابط با عربستان سعودی، کویت، عمان و قطر را «برادرانه» توصیف کرد و در مقابل، کشور نامشخص را به دخالت در امور داخلی الجزایر و تلاش برای بیثباتسازی این کشور متهم نمود. این موضعگیری، نخستین بار بهصورت علنی شکاف عمیق میان الجزیره و ابوظبی را به نمایش گذاشت.
لغو توافق هوایی؛ نقطه عطف تشدید تنشها
تنشها در ماه فوریه سال جاری وارد مرحله جدیدی شد؛ زمانی که الجزایر فرآیند لغو توافق خدمات هوایی دوجانبه با امارات را آغاز کرد. این توافق در ماه مه ۲۰۱۳ در ابوظبی به امضا رسیده بود و لغو آن بهعنوان نشانهای جدی از سردی روابط تلقی شد.
کارشناسان مسائل منطقه معتقدند لغو این توافق صرفاً یک تصمیم فنی در حوزه هوانوردی نبود، بلکه پیامی سیاسی بود که از اراده الجزایر برای بازنگری اساسی در مناسبات با امارات حکایت داشت. پس از آن، گمانهزنیها درباره احتمال قطع کامل روابط دیپلماتیک بهتدریج قوت گرفت تا اینکه رسانههای دولتی سرانجام روز پنجشنبه این خبر را تأیید کردند.
پیامدهای قطع روابط برای شمال آفریقا و خلیج فارس
قطع روابط دیپلماتیک میان الجزایر بهعنوان یکی از قدرتهای تأثیرگذار شمال آفریقا و امارات بهعنوان بازیگری فعال در خلیج فارس و منطقه، میتواند پیامدهای گستردهای برای معادلات منطقهای داشته باشد. الجزایر در سالهای اخیر تلاش کرده نقش میانجی و متوازنکننده در پروندههای منطقهای از جمله لیبی، مالی و صحرای غربی ایفا کند، در حالی که امارات نیز حضور پررنگی در این پروندهها داشته است.
برخی تحلیلگران بر این باورند که این تصمیم میتواند بر همکاریهای اقتصادی، حملونقل هوایی و تعاملات دیپلماتیک دو کشور در مجامع بینالمللی و اتحادیه عرب سایه بیندازد. همچنین این اقدام ممکن است موضعگیری سایر کشورهای عربی را نیز تحت تأثیر قرار دهد، بهویژه کشورهایی که روابط نزدیکی با هر دو طرف دارند.
با وجود اعلام رسمی قطع روابط از سوی الجزایر، هنوز مشخص نیست این تصمیم تا چه حد شامل تعطیلی سفارتخانهها، خروج دیپلماتها و توقف کامل همکاریهای کنسولی خواهد شد. انتظار میرود در روزهای آینده جزئیات بیشتری از سوی وزارت خارجه الجزایر منتشر شود و واکنش رسمی امارات نیز بتواند ابعاد دقیقتری از این بحران دیپلماتیک را روشن کند.
نظرات (0)