رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی کشور با رد برخی ادعاها درباره فرار مالیاتی گسترده پزشکان، تأکید کرد واقعیت‌های نظام سلامت با تصویری که گاه در رسانه‌ها بازتاب داده می‌شود فاصله معناداری دارد و جریان غالب خدمات درمانی در کشور قانون‌مدار و منظم است.

محمد رئیس‌زاده در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به نقش رسانه‌ها در ارتقای سلامت جامعه گفت: «کار رسانه خود نوعی درمان است؛ اعتماد متقابل میان پزشک و بیمار مسئله‌ای حاشیه‌ای نیست، بلکه بخشی از فرایند درمان به شمار می‌رود و بر نتیجه نهایی درمان اثر مستقیم دارد.»

پرداخت خارج از تعرفه؛ روایت آمار رسمی چیست؟

رئیس‌زاده با استناد به پژوهش اخیر وزارت بهداشت درباره تجربه مردم از پرداخت‌های درمانی اظهار داشت: تنها ۶ درصد از پاسخگویان اعلام کرده‌اند که پرداختی خارج از تعرفه داشته‌اند، ۱۴ درصد اظهار بی‌اطلاعی کرده‌اند و ۷۹.۸ درصد تأکید داشته‌اند که هیچ پرداخت خارج از تعرفه‌ای نداشته‌اند یا خدمات را در چارچوب پوشش بیمه‌ای دریافت کرده‌اند.

به گفته او، این آمار مستند و تحلیلی نشان می‌دهد که اکثریت قاطع خدمات سلامت در مسیر قانونی ارائه می‌شود و موارد تخلف، هرچند قابل پیگرد و غیرقابل اغماض، در برابر حجم عظیم خدمات، سهم اندکی دارد. سالانه حدود ۸ تا ۹ میلیون عمل جراحی در بخش‌های دولتی، نظامی و خصوصی انجام می‌شود و مجموع خدمات حوزه سلامت به حدود ۹۰ میلیون خدمت در سال می‌رسد که میزان دریافت‌های غیرقانونی در مقایسه با این حجم، درصد بسیار ناچیزی است.

تکذیب فرار مالیاتی؛ پزشکان ۴ برابر اصناف دیگر مالیات می‌دهند

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی با رد گزاره «فرار مالیاتی گسترده جامعه پزشکی» تصریح کرد: بر اساس اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی کشور، جامعه پزشکی در سال گذشته منظم‌ترین مؤدی مالیاتی کشور بوده و میانگین پرداخت مالیاتی اعضای آن چهار برابر سایر اصناف ثبت شده است.

او تأکید کرد: وجود تخلفات جزئی در هر صنفی قابل انکار نیست، اما تعمیم این موارد محدود به کل بدنه‌ای که در سراسر کشور مشغول خدمت است، نه منصفانه است و نه مبتنی بر داده‌های رسمی. به گفته رئیس‌زاده، همین تخلفات اندک نیز نباید وجود داشته باشد و باید با سازوکارهای نظارتی دقیق‌تر کنترل شود.

انتقاد از تصویر پایتخت‌محور از جامعه پزشکی

رئیس‌زاده با انتقاد از بازنمایی نادرست برخی مسائل سلامت در رسانه‌ها گفت: «عدم تناسب جدی میان واقعیت ملموس جامعه پزشکی و آنچه در برخی رسانه‌ها بازتاب داده می‌شود، وجود دارد. واقعیت غالب، پزشک و پرستار و بهیار و بهورزی است که در محروم‌ترین مناطق مرزی از سراوان و سیستان و بلوچستان تا خوزستان، ایلام و روستاهای دورافتاده خدمت می‌کند، اما نگاه برخی تصمیم‌گیران و رسانه‌ها فقط به سفره درمانی پایتخت و جراحان شاخص تهران محدود شده است؛ نگاهی که قابل تعمیم به کل کشور نیست.»

او خواستار بازنمایی متوازن‌تر تلاش‌های کادر سلامت و پرهیز از کلی‌گویی‌های آسیب‌زننده به اعتماد عمومی شد و افزود اعتماد میان بیمار و پزشک، خود بخشی از سرمایه اجتماعی حوزه سلامت است.

تعرفه دستوری و تأخیر ۱۰ تا ۱۴ ماهه بیمه‌ها

رئیس سازمان نظام پزشکی، سازوکار مالی حاکم بر نظام سلامت را یکی از ریشه‌های اصلی نارضایتی‌ها دانست و گفت: حوزه سلامت تنها بخشی است که تعرفه خدمات آن تنها یک‌بار در سال و به‌صورت دستوری ابلاغ می‌شود و نوسانات اقتصادی طول سال را پوشش نمی‌دهد.

به گفته او، حتی زمانی که دولت تعرفه‌ها را افزایش می‌دهد، تأخیر ۱۰ تا ۱۴ ماهه بیمه‌ها در پرداخت مطالبات مراکز درمانی طرف قرارداد، عملاً اثر آن افزایش را خنثی می‌کند. رئیس‌زاده توضیح داد: «وقتی مطالبه مربوط به سال گذشته، در سال بعد و با لحاظ نرخ تورم پرداخت می‌شود، عملاً افزایش تعرفه‌ای رخ نداده است. مراکز درمانی ناچار به عقد قرارداد با بیمه‌ها هستند و این عدم هماهنگی در نهایت به زیان مردم و کادر درمان تمام می‌شود.»

توزیع نامتوازن به جای کمبود پزشک

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی تأکید کرد مشکل اصلی کشور کمبود مطلق پزشک نیست، بلکه توزیع نامتوازن است. به گفته او، ۵۳ درصد از متخصصان و فوق‌تخصص‌ها تنها در ۵ کلان‌شهر که ۱۸ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده‌اند، متمرکز هستند.

او افزود: در برخی رشته‌ها مانند جراحی مغز و اعصاب، سرانه متخصص در ایران حتی از بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته بالاتر است، اما در رشته‌های حیاتی و کم‌اقبال مانند بیهوشی، اطفال، عفونی و طب اورژانس طی چهار سال اخیر با کاهش شدید ورودی دستیار مواجه بوده‌ایم. علت اصلی این کاهش، تعرفه‌های بسیار پایین و جذابیت اقتصادی کم این رشته‌هاست که اگر چاره‌ای برای آن اندیشیده نشود، در سال‌های آینده به بحران جدی در دسترسی به خدمات تبدیل خواهد شد.

هشدار درباره مداخلات افراد غیرمجاز

رئیس‌زاده بخش قابل توجهی از آسیب‌های گزارش‌شده به بیماران را ناشی از مداخله افراد غیرمجاز در امور پزشکی دانست و گفت: قوانین فعلی بازدارندگی کافی ندارند و عزم ملی منسجمی برای برخورد با مراکز غیرمجاز شکل نگرفته است.

او تصریح کرد: سازمان نظام پزشکی ابزار و اختیار حاکمیتی برای برخورد قهری ندارد و در شرایط فعلی، مهم‌ترین راهکار، آگاهی‌بخشی به مردم برای عدم مراجعه به مراکز فاقد مجوز با وجود تبلیغات فریبنده است. به گفته او، موارد متعددی از عوارض شدید و حتی مرگ‌ومیر ناشی از مداخلات غیرقانونی در کلینیک‌های زیرزمینی ثبت شده است.

دستاوردهای سلامت ایران؛ از پیوند کبد تا سلول‌درمانی

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی با تأکید بر ضرورت امیدآفرینی و انعکاس دستاوردها گفت: ایران در شاخص‌های کلیدی سلامت مانند کاهش مرگ‌ومیر کودکان زیر پنج سال، پوشش واکسیناسیون عمومی، دسترسی به نیروی ماهر در زایمان و پیوند اعضا به‌ویژه پیوند کبد در زمره کشورهای پیشگام است.

او نمونه‌ای شاخص را در حوزه سلول‌درمانی ضایعات نخاعی ذکر کرد و افزود: دانشگاه علوم پزشکی تهران در تولید علم این حوزه جزو چهار کشور نخست جهان در کنار آمریکا، ژاپن و چین قرار دارد و از نظر شاخص مرجعیت و سنترالیتی مقالات علمی پس از دانشگاه هاروارد، در رتبه دوم جهانی ایستاده است. به گفته رئیس‌زاده، بازتاب این موفقیت‌ها از سوی رسانه‌ها می‌تواند به افزایش نشاط اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی به نظام سلامت کمک کند.

وضعیت تجهیزات و زیرساخت‌ها؛ دسترسی سریع‌تر از بسیاری از کشورهای غربی

رئیس‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود وضعیت بیمارستان‌ها و زیرساخت‌های درمانی را در اکثر نقاط کشور قابل قبول و باکیفیت توصیف کرد و گفت: تجهیزات پزشکی در حوزه‌های مختلف هم‌تراز کشورهای پیشرفته است و دسترسی مردم به امکانات تخصصی مانند ام‌آر‌آی و سایر تجهیزات تصویربرداری حتی در شهرهایی مانند زنجان، بسیار سریع‌تر و در دسترس‌تر از بسیاری از کشورهای غربی است.

جایزه ملی برای خبرنگاران حوزه سلامت

رئیس سازمان نظام پزشکی در پایان از برنامه‌ریزی برای تخصصی‌تر شدن رسانه‌های حوزه سلامت خبر داد و اعلام کرد: با مصوبه دبیرخانه شورای مربوطه، جایزه ملی خبرنگار حوزه سلامت به‌صورت سالانه پیش‌بینی شده و از سال آینده، برترین خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای در بخش‌های گزارش، خبر، کلیپ و مقاله حوزه سلامت در سطح ملی معرفی و تقدیر خواهند شد.

او ابراز امیدواری کرد این جایزه به ارتقای کیفیت اطلاع‌رسانی سلامت، تقویت سواد سلامت جامعه و کاهش فاصله میان واقعیت میدانی و روایت رسانه‌ای کمک کند.