کمیسیون اروپا روز جمعه اعلام کرد با بسته جدید کمک نظامی به اوکراین به ارزش ۶.۱ میلیارد یورو موافقت کرده است؛ بسته‌ای که به‌طور ویژه بر خرید تسلیحات و تجهیزات دفاعی متمرکز است و با هدف تقویت توان بازدارندگی کی‌یف در برابر حملات هوایی و موشکی طراحی شده است.

بر اساس بیانیه رسمی کمیسیون، این اعتبار اضافی برای تأمین «محصولات دفاعی مختلف» اختصاص یافته و قرار است توان رزمی اوکراین را در چند حوزه کلیدی ارتقا دهد. اتحادیه اروپا تأکید کرده است که این تصمیم در ادامه تعهدات پیشین بروکسل برای حمایت از کی‌یف اتخاذ شده است.

جزئیات بسته جدید؛ از پدافند هوایی تا جنگ الکترونیک

در بیانیه کمیسیون اروپا آمده است که بودجه ۶.۱ میلیارد یورویی صرف خرید طیف گسترده‌ای از تجهیزات نظامی خواهد شد. این فهرست شامل سامانه‌های پدافند هوایی، پدافند موشکی، انواع مهمات، پهپادها و تجهیزات جنگ الکترونیک است.

نکته قابل توجه در این مصوبه، محل تأمین این تجهیزات است. به گفته کمیسیون، منابع مالی جدید صرف خرید تسلیحات از شرکت‌های فعال در اتحادیه اروپا و همچنین صنایع دفاعی اوکراین خواهد شد؛ رویکردی که هم به تقویت ظرفیت تولید داخلی اوکراین کمک می‌کند و هم صنایع دفاعی اروپایی را درگیر روند پشتیبانی بلندمدت از کی‌یف نگه می‌دارد.

مقام‌های اروپایی می‌گویند این مدل خرید، علاوه بر تأمین فوری نیازهای جبهه، به دنبال ایجاد زنجیره تأمین پایدار و کاهش وابستگی به واردات پراکنده تسلیحات است.

پیام فون در لاین؛ راه برای خرید پاتریوت باز شد

اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در واکنش به تصویب این بسته گفت که این تصمیم امکان جدیدی را برای اوکراین فراهم می‌کند. به گفته او، «به لطف این تصمیم، اوکراین همچنین قادر خواهد بود تجهیزات پاتریوت مورد نیاز خود را برای محافظت از آسمان خود خریداری کند.»

اشاره فون در لاین به سامانه دفاع موشکی پاتریوت، یکی از محورهای اصلی درخواست‌های ماه‌های اخیر کی‌یف بوده است. اوکراین بارها تأکید کرده که برای مقابله با حملات موشکی و پهپادی گسترده، به تقویت فوری لایه‌های پدافند هوایی خود نیاز دارد و پاتریوت نقش کلیدی در این معماری دفاعی ایفا می‌کند.

پیش‌زمینه درخواست‌های کی‌یف و هشدار درباره اتمام ذخایر

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، از بهار گذشته به‌طور مکرر از ایالات متحده و متحدان اروپایی خود خواسته است موشک‌های دفاعی و سامانه‌های رهگیر را در اختیار این کشور قرار دهند. او هشدار داده بود که ذخایر موشک‌های پدافندی رو به کاهش است و تداوم حملات، نیاز به پشتیبانی فوری را دوچندان کرده است.

به کی‌یف وعده داده شده بود که این پشتیبانی به‌زودی ارسال خواهد شد، اما به گفته منابع اروپایی، شرکای زلنسکی در قاره سبز در ادامه نگرانی‌های خود را نسبت به کاهش ذخایر دفاعی داخلی‌شان ابراز کردند. آن‌ها در عین حال تأکید کرده‌اند که حمایت از اوکراین را از طریق خرید سامانه‌های دفاعی از واشنگتن ادامه خواهند داد؛ الگویی که در ماه‌های اخیر به‌عنوان راهکاری برای پر کردن شکاف میان نیاز فوری اوکراین و محدودیت‌های تولید در اروپا مطرح شده است.

موضع واشنگتن؛ مخالفت ترامپ با واگذاری سامانه‌های جدید

در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از ارائه سامانه‌های دفاعی جدید به کی‌یف خودداری کرده است. او تأکید کرده که ایالات متحده خود به‌شدت به ذخایر باقی‌مانده نیاز دارد و نمی‌تواند بدون در نظر گرفتن نیازهای داخلی، سامانه‌های بیشتری را واگذار کند.

ترامپ همچنین با اشاره به عملکرد دولت پیشین گفته است که جو بایدن، سلف او، «مقادیر زیادی سلاح و مهمات به اوکراین داده است» و جایگزینی و تولید این اقلام زمان قابل توجهی خواهد برد. به گفته او، روند تولید و تأمین مجدد واحدهای تحویل‌شده، فشاری مضاعف بر ظرفیت صنعتی آمریکا وارد کرده است.

رئیس‌جمهور آمریکا علاوه بر این، از اعطای مجوز تولید موشک‌های رهگیر پاتریوت به اوکراین نیز خودداری کرده است؛ موضوعی که به گفته ناظران، می‌توانست مسیر تولید مشترک یا بومی‌سازی بخشی از این سامانه را برای کی‌یف هموار کند.

اهمیت بسته جدید برای معادلات میدان

تصویب بسته ۶.۱ میلیارد یورویی در شرایطی انجام می‌شود که جنگ در اوکراین وارد مرحله‌ای فرسایشی شده و توان پدافندی به یکی از عوامل تعیین‌کننده در حفظ زیرساخت‌های حیاتی و مراکز جمعیتی تبدیل شده است. تمرکز این بسته بر پدافند هوایی و موشکی، مهمات و پهپادها نشان می‌دهد که اولویت اصلی بروکسل، کمک به اوکراین برای ایجاد چتر دفاعی چندلایه و افزایش تاب‌آوری در برابر حملات دوربرد است.

همچنین تکیه بر خرید از صنایع اروپایی و اوکراینی، پیام سیاسی روشنی دارد؛ اروپا می‌خواهد ضمن حفظ انسجام حمایتی از اوکراین، ظرفیت تولید دفاعی خود را نیز تقویت کند و وابستگی به تصمیم‌های مقطعی خارج از قاره را کاهش دهد. با این حال، میزان تأثیرگذاری این بسته در میدان، به سرعت اجرایی شدن قراردادها، زمان تحویل تجهیزات و نحوه هماهنگی با کمک‌های آمریکا بستگی خواهد داشت.