هواپیمای شناسایی الکترونیک و راداری ارتش سوئد روز جمعه مأموریتی گسترده را در آسمان فنلاند و در فاصله‌ای نزدیک به مرز روسیه به انجام رساند؛ پروازی که بار دیگر توجه‌ها را به افزایش تحرکات شناسایی ناتو در شمال اروپا و حوزه بالتیک جلب کرده است.

پرواز از لینشوپینگ تا مرزهای شمالی فنلاند

بر اساس داده‌های رصد هوایی که خبرگزاری نووستی به آن دست یافته، یک فروند هواپیمای گلف‌استریم S102B کورپن (Korpen) متعلق به نیروهای مسلح سوئد، مأموریت جاسوسی راداری خود را بر فراز خاک فنلاند و در مجاورت مرز روسیه اجرا کرده است.

طبق این داده‌ها، هواپیمای سوئدی حدود ساعت ۱۰:۰۰ به وقت مسکو روز جمعه از پایگاه هوایی لینشوپینگ در جنوب‌شرقی سوئد به پرواز درآمد و با طی مسیری به سمت شمال‌شرق این کشور، وارد حریم هوایی فنلاند شد. پس از ورود، این پرنده در امتداد خط مرزی روسیه و فنلاند به پرواز ادامه داد و سپس گشت‌زنی‌های مکرر و الگومندی را در نوار مرزی شمال فنلاند آغاز کرد.

برآوردهای راداری نشان می‌دهد تا ساعت ۱۵:۵۰ به وقت مسکو، هواپیما همچنان در آسمان فنلاند فعال بوده و از مناطق شمالی این کشور به سمت جنوب و در جهت دریای بالتیک در حال حرکت بوده است؛ الگویی که بیانگر یک مأموریت طولانی‌مدت شنود و تصویربرداری راداری است.

گلف‌استریم کورپن؛ چشم راداری سوئد در مرزهای روسیه

گلف‌استریم S102B کورپن از جمله دارایی‌های کلیدی سوئد در حوزه شنود الکترونیک و شناسایی سیگنالی (ELINT/SIGINT) به شمار می‌رود. این هواپیما با تجهیزات پیشرفته رهگیری امواج راداری و مخابراتی، قادر است تحرکات سامانه‌های پدافندی، رادارها و ارتباطات نظامی را از فاصله‌ای ایمن ثبت و تحلیل کند.

منابع آگاه می‌گویند پروازهای این هواپیما در نزدیکی مرزهای روسیه امری کم‌سابقه نیست و به‌صورت منظم تکرار می‌شود. مأموریت‌های کورپن تنها به مرزهای غربی روسیه محدود نمانده و گزارش‌ها حاکی است این پرنده در مقاطعی نیز بر فراز دریای سیاه و در نزدیکی سواحل شبه‌جزیره کریمه نیز به پروازهای شناسایی دست زده است.

کارشناسان امور نظامی معتقدند حضور مداوم چنین پرنده‌هایی در شمال فنلاند، امکان پوشش راداری عمیقی از مناطق مرزی روسیه در شبه‌جزیره کولا و حوزه دریای بارنتس تا شمال غربی روسیه را فراهم می‌کند؛ مناطقی که از نظر راهبردی برای مسکو اهمیت بالایی دارند.

افزایش تحرکات ناتو و روایت بازدارندگی

در سال‌های اخیر، روسیه بارها از افزایش بی‌سابقه فعالیت‌های ائتلاف ناتو در امتداد مرزهای غربی خود خبر داده و این روند را تهدیدی برای ثبات امنیتی قاره اروپا توصیف کرده است. در مقابل، ناتو با توجیه «بازدارندگی در برابر تجاوز روسیه»، گسترش طرح‌ها، رزمایش‌ها و مأموریت‌های شناسایی خود را تشدید کرده است.

پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو، عملاً طول مرز مستقیم این ائتلاف با روسیه را به شکل چشمگیری افزایش داده و آسمان فنلاند را به یکی از کریدورهای اصلی پروازهای شناسایی بدل کرده است. پرواز روز جمعه کورپن نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌شود؛ پروازی که با استفاده از حریم هوایی یک عضو جدید ناتو و در فاصله‌ای نزدیک به مرز روسیه انجام شده است.

موضع مسکو؛ آمادگی برای گفت‌وگو بر مبنای برابری

مقام‌های روسی تأکید کرده‌اند تجمع نیروها و تجهیزات ناتو در اروپا و تکرار مأموریت‌های اطلاعاتی در مجاورت مرزهای روسیه، نگرانی‌های امنیتی جدی برای مسکو ایجاد کرده است. وزارت امور خارجه روسیه در موضع‌گیری‌های اخیر خود ضمن ابراز نگرانی از روند نظامی‌سازی قاره اروپا، اعلام کرده است که مسکو همچنان برای گفت‌وگو با ناتو آمادگی دارد، اما به شرط آنکه این گفت‌وگو بر اساس اصل برابری و توقف سیاست گسترش نظامی غرب در اروپا انجام شود.

ناظران معتقدند تداوم پروازهای شناسایی همچون مأموریت اخیر سوئد، در کنار افزایش حضور هوایی ناتو در بالتیک و قطب شمال، می‌تواند سطح تنش و حساسیت متقابل را در مرزهای شمالی اروپا بالا نگه دارد؛ روندی که به‌رغم هشدارهای مسکو، همچنان از سوی ائتلاف آتلانتیک شمالی با عنوان اقدامی دفاعی و بازدارنده توجیه می‌شود.