افزودن الکلهایی مانند متانول و اتانول به بنزین بار دیگر به موضوعی مورد توجه در حوزه خودرو و سوخت تبدیل شده است. یک کارشناس خودرو با مرور تجربه جهانی در این زمینه تأکید میکند که استفاده از سوختهای الکلی سابقهای طولانی دارد، اما میزان ترکیب آن با بنزین نقش تعیینکنندهای در عملکرد موتور و سلامت قطعات خودرو دارد.
دانیال میلانی، کارشناس خودرو و مدیر خدمات پس از فروش صنعت خودرو، در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به اینکه ترکیب الکل با بنزین موضوعی تازه نیست، گفت برخی کشورها سالهاست خودروها و حتی موتورسیکلتهایی را بهصورت اختصاصی برای کارکرد با سوخت الکلی طراحی و تولید میکنند.
تجربه جهانی؛ از برزیل تا هند و آمریکای شمالی
به گفته میلانی، کشورهایی مانند برزیل و تایلند از جمله پیشگامان استفاده از سوختهای پایه الکلی بهشمار میروند؛ بهطوری که در ناوگان حملونقل آنها خودروهایی وجود دارد که اساساً برای کار با الکل طراحی شدهاند و نیازی به بنزین خالص ندارند.
در هند نیز برنامه توسعه سوخت ترکیبی بهطور جدی دنبال میشود و ترکیب بنزین با ۲۰ درصد اتانول (E20) در دستور کار قرار گرفته است. به گفته این کارشناس، هدف اصلی این کشورها از حرکت به سمت سوختهای الکلی، دو محور مهم کاهش آلایندگی هوا و کاهش وابستگی به واردات بنزین است.
در آمریکای شمالی هم استفاده از ترکیبهای مختلف بنزین متناسب با شرایط آبوهوایی و فصل، سالهاست به شکل گسترده و استاندارد اجرا میشود و جایگاههای سوخت، بنزینهای متفاوتی را در تابستان و زمستان عرضه میکنند.
الکل در بنزین چه تغییری در عملکرد موتور ایجاد میکند؟
میلانی با اشاره به ویژگیهای شیمیایی الکلها توضیح داد: اتانول و متانول به دلیل داشتن اکسیژن بیشتر در ساختار مولکولی و همچنین خاصیت جذب رطوبت، میتوانند برخی پارامترهای احتراق و عملکرد موتور را تحت تأثیر قرار دهند.
به گفته او، وقتی بنزین با ماده دیگری ترکیب میشود، در عمل یک سوخت جدید با ویژگیهای متفاوت شکل میگیرد. این تفاوت بهویژه زمانی که درصد الکل افزایش مییابد، محسوستر میشود. در برخی گزارشها و تجربههای میدانی، استفاده از درصدهای بالاتر الکل در باک، با کاهش توان و کشش خودرو همراه بوده است.
این افت توان ممکن است راننده را وادار کند برای جبران شتاب و کشش، بیشتر پدال گاز را فشار دهد؛ رفتاری که در نهایت میتواند به افزایش مصرف سوخت منجر شود و مزیت اولیه کاهش مصرف یا آلایندگی را تا حدی خنثی کند.
تفاوت متانول و اتانول؛ چرا متانول حساستر است؟
این کارشناس خدمات پس از فروش درباره تفاوت دو الکل پرکاربرد گفت: نکته کلیدی درباره متانول این است که در درصدهای بالاتر، اثر خورندگی و فرسایشی بیشتری نسبت به اتانول دارد. متانول غلیظ میتواند بر قطعات فلزی مسیر سوخت، پمپ بنزین، انژکتورها و همچنین برخی قطعات لاستیکی و پلاستیکی مانند شلنگها، واشرها و اورینگها تأثیر منفی بگذارد.
به همین دلیل، استفاده از ترکیبهای با درصد بالای متانول مانند M5، M10 و M15 نیازمند بررسی دقیق سازگاری خودرو است. خودروسازان برای این ترکیبهای غلیظ، معمولاً آلیاژها، آببندیها و پوششهای مقاومتری را در سیستم سوخترسانی به کار میبرند و بدون این اصلاحات، احتمال خوردگی یا نشتی افزایش مییابد.
میلانی تأکید کرد این هشدار بههیچوجه به معنای خطرناک بودن هر میزان متانول نیست و نباید آن را به درصدهای بسیار پایین تعمیم داد.
درصدهای پایین؛ بدون خطر ناگهانی برای خودرو
به گفته این کارشناس، در درصدهای پایین متانول، در حد حدود نیم درصد و حتی تا سقف مجاز استاندارد، اتفاق خاص و ناگهانی برای خودرو رخ نمیدهد. در این محدوده، بنزین ترکیبی همچنان در چارچوب استانداردهای تعریفشده باقی میماند و مصرفکنندگان نباید نگرانی جدی داشته باشند.
او توصیه کرد مالکان خودرو در این شرایط، روال معمول نگهداری را ادامه دهند و در سرویسهای دورهای، خودرو را به نمایندگی، تعمیرگاه مجاز یا مراکز معتبر نشان دهند تا وضعیت فیلتر سوخت، پمپ، شمعها و نشتیهای احتمالی بهصورت منظم بررسی شود. به گفته میلانی، همین پایش دورهای برای شناسایی زودهنگام هر ایراد احتمالی کافی است و نیازی به اقدام ویژه یا تعویض قطعه پیشگیرانه وجود ندارد.
خودروهای جدید و سازگاری با سوخت E10
میلانی با اشاره به نسل جدید خودروهای وارداتی نیز گفت: حتی در برخی خودروهای جدید، از جمله مدلهای چینی که با نشان برندهای اروپایی در بازار ایران عرضه میشوند، در دفترچه مشخصات فنی بهصراحت امکان استفاده از بنزین حاوی ۱۰ درصد اتانول (E10) قید شده است.
در این خودروها به گفته او، نیازی به برنامهریزی مجدد ECU یا واحد کنترل موتور برای استفاده از ترکیب E10 وجود ندارد و سیستم مدیریت موتور بهصورت خودکار خود را با این سوخت تطبیق میدهد. این موضوع نشان میدهد که خودروسازان بهتدریج سازگاری با سوختهای ترکیبی کمدرصد را در طراحی لحاظ کردهاند.
با این حال، او یادآور شد که اگر درصد الکل بهطور قابل توجهی افزایش یابد، حتی در خودروهای جدید نیز ممکن است افت توان مقطعی دیده شود؛ شرایطی که کاملاً با استفاده از ترکیبهای کمدرصد و استاندارد متفاوت است.
هر ایرادی به پای متانول نوشته نمیشود
این کارشناس خودرو در جمعبندی تأکید کرد: در نسبتهای پایین متانول، مشکل خاص و مستقیمی که بتوان آن را صرفاً به وجود این ماده در سوخت نسبت داد، انتظار نمیرود. اگر قرار باشد درصد متانول بالا باشد، توجه بیشتر به وضعیت قطعات در سرویسهای دورهای ضروری است، اما در محدوده مجاز، خودرو بدون دردسر به کار خود ادامه میدهد.
به گفته میلانی، در صورت بروز هرگونه ایراد فنی، نباید هر نقصی را بهصورت خودکار به متانول نسبت داد. عواملی مانند کیفیت کلی بنزین، شرایط نگهداری خودرو، سبک رانندگی، سلامت سیستم جرقهزنی، فیلتر هوا و حتی شرایط آبوهوایی نیز میتوانند بر عملکرد موتور اثرگذار باشند و باید در عیبیابی بهصورت جامع بررسی شوند.
نظرات (0)