مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران که برای شرکت در هجدهمین اجلاس سران کشورهای عضو بریکس به هند سفر کرده است، در حاشیه این اجلاس با «آبی احمد» نخست‌وزیر اتیوپی دیدار و گفت‌وگو کرد.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، این دیدار دقایقی پیش و در جریان برنامه‌های فشرده رئیس‌جمهور در دهلی‌نو برگزار شد. دو طرف در این ملاقات درباره آخرین تحولات روابط دوجانبه، همکاری‌های درون گروه بریکس و مسائل مورد علاقه مشترک تبادل نظر کردند.

دیدار دوجانبه در حاشیه بریکس

سفر پزشکیان به هند با محوریت حضور در اجلاس بریکس انجام شده و دیدار با نخست‌وزیر اتیوپی یکی از نخستین ملاقات‌های دوجانبه او در این سفر به شمار می‌رود. اتیوپی از اعضای جدید گروه بریکس است که از ابتدای سال ۲۰۲۴ به این گروه پیوسته و مانند ایران به دنبال تقویت همکاری‌های اقتصادی و سیاسی با اعضای این بلوک است.

اگرچه جزئیات بیشتری از محورهای گفت‌وگوی پزشکیان و آبی احمد منتشر نشده، اما قرار گرفتن این دیدار در حاشیه اجلاس بریکس نشان می‌دهد که تقویت همکاری‌های جنوب-جنوب، توسعه تجارت بدون اتکا به سازوکارهای غربی و استفاده از ظرفیت‌های مشترک بریکس از جمله محورهای احتمالی مذاکرات بوده است. ایران و اتیوپی در سال‌های گذشته روابط سیاسی دوستانه‌ای داشته‌اند و هر دو کشور بر گسترش تعاملات اقتصادی، به‌ویژه در حوزه کشاورزی، سلامت و آموزش تأکید کرده‌اند.

سخنرانی پزشکیان در سه نشست کلیدی بریکس

بر اساس برنامه اعلام‌شده، رئیس‌جمهور ایران در جریان این سفر در سه نشست مهم سخنرانی کرده است؛ نشست اصلی سران کشورهای بریکس، همایش اقتصادی بریکس و جلسه غیرعلنی سران با موضوع «حاکمیت جهانی فراگیر و تقویت چندجانبه‌گرایی».

در این سخنرانی‌ها، پزشکیان مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره ضرورت اصلاح ساختار حکمرانی جهانی، مقابله با یکجانبه‌گرایی و تقویت نهادهای چندجانبه را تشریح کرده است. ایران همواره تأکید داشته که گروه بریکس می‌تواند به عنوان وزنه‌ای اثرگذار در برابر نظام تک‌قطبی، نقش مهمی در ایجاد نظم عادلانه‌تر جهانی ایفا کند و صدای کشورهای در حال توسعه را به گوش نهادهای بین‌المللی برساند.

محور «حاکمیت جهانی فراگیر» که موضوع جلسه غیرعلنی سران بود، ناظر بر افزایش مشارکت کشورهای جنوب جهانی در تصمیم‌سازی‌های کلان اقتصادی و سیاسی است؛ موضوعی که مورد توجه مشترک ایران و بسیاری از اعضای بریکس از جمله اتیوپی قرار دارد.

جایگاه بریکس و اهمیت روابط تهران و آدیس‌آبابا

گروه بریکس که در ابتدا با حضور برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی شکل گرفت، طی دو سال اخیر با پیوستن اعضای جدید از جمله ایران، اتیوپی، مصر، امارات و عربستان، به یکی از مهم‌ترین بلوک‌های اقتصادی و سیاسی جهان تبدیل شده است. این گروه اکنون بخش قابل توجهی از جمعیت، تولید ناخالص داخلی و منابع انرژی جهان را در اختیار دارد و تلاش می‌کند با ایجاد سازوکارهای مالی و تجاری جایگزین، وابستگی اعضا به دلار و نظام مالی غربی را کاهش دهد.

برای ایران، حضور در بریکس فرصتی برای تنوع‌بخشی به شرکای تجاری، جذب سرمایه‌گذاری و خنثی‌سازی تحریم‌هاست. برای اتیوپی نیز به عنوان دومین کشور پرجمعیت آفریقا و یکی از اقتصادهای در حال رشد این قاره، عضویت در بریکس راهی برای دسترسی به منابع مالی جدید، توسعه زیرساخت‌ها و تقویت جایگاه دیپلماتیک در سطح بین‌الملل محسوب می‌شود.

در همین چارچوب، دیدار سران ایران و اتیوپی می‌تواند زمینه‌ساز گسترش همکاری‌های دوجانبه در حوزه‌هایی مانند تجارت کشاورزی، انتقال فناوری، همکاری‌های بهداشتی و آموزشی و همچنین هماهنگی بیشتر در مجامع بین‌المللی باشد. هر دو کشور تجربه مشترکی در مواجهه با فشارهای خارجی و تلاش برای حفظ استقلال سیاسی دارند و بر اصل احترام به حاکمیت ملی و عدم مداخله تأکید می‌کنند.

برنامه‌های دیپلماتیک پزشکیان در هند

سفر رئیس‌جمهور به هند تنها به حضور در نشست‌های رسمی بریکس محدود نمی‌شود. بر اساس اعلام منابع رسمی، پزشکیان در حاشیه این اجلاس با تعدادی دیگر از سران و مقامات ارشد کشورهای شرکت‌کننده نیز دیدارهای دوجانبه خواهد داشت. این ملاقات‌ها با هدف بررسی راهکارهای توسعه روابط اقتصادی، افزایش مبادلات تجاری و هماهنگی مواضع در قبال تحولات منطقه‌ای و جهانی برنامه‌ریزی شده است.

هند به عنوان میزبان هجدهمین اجلاس سران بریکس، تلاش کرده است این دوره از اجلاس را بر تقویت همکاری‌های اقتصادی، امنیت غذایی، تحول دیجیتال و اصلاح نهادهای مالی بین‌المللی متمرکز کند. حضور فعال ایران در این اجلاس و دیدارهای متعدد رئیس‌جمهور با سران اعضا، نشانه‌ای از عزم تهران برای نقش‌آفرینی پررنگ‌تر در سازوکارهای چندجانبه و استفاده حداکثری از ظرفیت دیپلماسی اقتصادی است.

انتظار می‌رود نتایج این دیدارها و سخنرانی‌های رئیس‌جمهور در قالب بیانیه پایانی اجلاس و توافقات دوجانبه منعکس شود و مسیر همکاری‌های آتی ایران با اعضای بریکس، به‌ویژه کشورهای آفریقایی عضو این گروه را هموارتر کند.