رئیس مرکز بهداشت خوزستان با هشدار درباره افزایش شیوع چاقی در کودکان، این عارضه را یکی از بزرگترین معضلات سلامت در جهان دانست که میتواند سلامت جسم و روان کودکان را در سالهای آینده بهطور جدی تهدید کند.
دکتر مهرداد شریفی، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، با رد باور رایج و نادرست «هرچه کودک چاقتر، سالمتر»، گفت: این تصور اشتباه در میان برخی خانوادهها همچنان رواج دارد، در حالی که اضافهوزن دوران کودکی بهطور مستقیم خطر ابتلا به بیماریهای متعدد در نوجوانی و بزرگسالی را افزایش میدهد.
چاقی کودکان چه بیماریهایی را به دنبال دارد؟
به گفته شریفی، کودکان دارای اضافهوزن بیش از دیگران در معرض ابتلا به بیماریهای متابولیک و جسمی قرار دارند. مهمترین عوارضی که چاقی دوران کودکی میتواند ایجاد کند عبارتند از:
- دیابت نوع ۲ و اختلال در تنظیم قند خون
- فشار خون بالا و بیماریهای قلبی-عروقی در سنین پایینتر
- کبد چرب و رفلاکس معده
- پوکی استخوان و مشکلات مفصلی و اسکلتی
- آپنه خواب یا وقفه تنفسی بیش از ۱۰ ثانیه در هنگام خواب
- اختلالات روانشناختی از جمله اضطراب، افسردگی و کاهش اعتمادبهنفس
وی افزود: یکی دیگر از پیامدهای مهم و کمتر شناختهشده چاقی در کودکان، بلوغ زودرس است؛ عارضهای که میتواند به کوتاهی قد نهایی و بروز مشکلات روحی و روانی ماندگار منجر شود و مسیر رشد طبیعی کودک را مختل کند.
باوری غلط که باید اصلاح شود
رئیس مرکز بهداشت خوزستان تأکید کرد که وزن کودک باید متناسب با قد، سن و جنسیت او در محدوده طبیعی قرار گیرد و خانوادهها نباید چاقی را نشانه سلامت یا تغذیه خوب بدانند. ارزیابی دقیق وضعیت بدنی کودک تنها با معیارهای علمی امکانپذیر است، نه با قضاوت ظاهری.
شاخص توده بدنی؛ معیار سنجش سلامت وزن
شریفی با اشاره به اهمیت پایش منظم وزن کودکان توضیح داد: برای ارزیابی وضعیت وزن، از شاخص توده بدنی (BMI) استفاده میشود. بر اساس این شاخص، عدد زیر ۱۸ نشاندهنده لاغری مفرط و احتمال سوءتغذیه است، محدوده ۱۹ تا ۲۴ در منطقه سبز و بهترین وضعیت رشد قرار دارد و عدد ۲۵ به بالا به معنای اضافهوزن محسوب میشود. هرچه این شاخص بالاتر برود، میزان چاقی و به همان نسبت خطر ابتلا به بیماریهای مرتبط بیشتر خواهد بود.
وی از والدین خواست برای اطلاع دقیق از وضعیت رشد و سلامت فرزندان خود به مراکز بهداشتی درمانی، خانههای بهداشت و پایگاههای سلامت مراجعه کنند و مشاورههای تخصصی و توصیههای لازم را بهصورت رایگان دریافت کنند.
تغذیه سالم؛ نخستین گام پیشگیری
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، اصلاح الگوی تغذیه را مهمترین راهکار پیشگیری و کنترل اضافهوزن در کودکان عنوان کرد و گفت: کودکان به برنامه غذایی منظم و متنوع نیاز دارند. وعدههای اصلی باید در زمان مشخص و بهصورت مرتب مصرف شود و میانوعدهها نیز سالم و مغذی باشد.
به گفته وی، رژیم غذایی کودکان باید حاوی منابع پروتئینی کافی از جمله لبنیات، گوشت، شیر و انواع مغزها باشد تا رشد طبیعی آنها تضمین شود. در مقابل، مصرف نوشابههای گازدار و آبمیوههای صنعتی به دلیل قند افزوده بالا باید بهطور کامل از برنامه غذایی کودکان حذف شود.
شریفی نوشیدنیهای بدون قند مانند شیر کمچرب، دوغ خانگی و آب سالم را جایگزینهای مناسب برای نوشیدنیهای شیرین برشمرد و تأکید کرد خانوادهها نقش کلیدی در شکلگیری ذائقه غذایی سالم در کودکان دارند.
زنگ خطر کمتحرکی و استفاده بیش از حد از نمایشگرها
رئیس مرکز بهداشت خوزستان با اشاره به سبک زندگی کمتحرک کودکان امروزی گفت: متأسفانه بسیاری از کودکان به دلیل وابستگی به تلویزیون، تلفن همراه و بازیهای رایانهای دچار بیتحرکی شدهاند. این در حالی است که هر کودک باید روزانه حداقل ۶۰ دقیقه به بازیهای فعال، تحرک بدنی و سرگرمیهای پرنشاط بپردازد.
وی مدیریت زمان استفاده از وسایل الکترونیکی را ضروری دانست و افزود: کاهش مدت زمان تماشای تلویزیون و کار با موبایل و کامپیوتر، نهتنها به کنترل وزن کمک میکند، بلکه بر سلامت روان، کیفیت خواب و عملکرد تحصیلی کودکان نیز تأثیر مثبت دارد.
به گفته کارشناسان، چاقی و اضافهوزن کودکان در سالهای اخیر به یکی از چالشهای اصلی نظام سلامت تبدیل شده است؛ چالشی که تنها با مشارکت خانوادهها، مدارس و مراکز بهداشتی و با تمرکز بر سه محور اصلاح تغذیه، افزایش فعالیت بدنی و کاهش مصرف خوراکیها و نوشیدنیهای پرقند قابل مهار است. مراجعه منظم به مراکز بهداشتی و پایش شاخص توده بدنی میتواند به شناسایی زودهنگام این مشکل و پیشگیری از عوارض جبرانناپذیر آن کمک کند.
نظرات (0)