متخصص کودکان از افزایش موارد ابتلا به آنفلوآنزای فصلی در میان کودکان خبر داد و بر لزوم واکسیناسیون به‌موقع، تشخیص تفاوت این بیماری با سرماخوردگی و مراقبت حمایتی در منزل تأکید کرد.

به گفته دکتر مائده حبیبی، متخصص کودکان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان، ویروس آنفلوآنزای در گردش فعلی، کودکان را بیش از سایر گروه‌ها درگیر می‌کند و بهترین راه پیشگیری برای کودکان بالای شش ماه، دریافت واکسن آنفلوآنزا در بازه زمانی شهریور تا پایان مهرماه است.

زمان طلایی تزریق واکسن آنفلوآنزا

حبیبی با اشاره به اهمیت پیشگیری اظهار کرد: تمام کودکان بالای شش ماه برای کاهش خطر ابتلا و عوارض بیماری، بهتر است واکسن آنفلوآنزا را در شهریورماه و حداکثر تا پایان مهرماه دریافت کنند. به گفته وی، تزریق واکسن در این بازه زمانی، فرصت کافی برای ایجاد ایمنی پیش از اوج‌گیری فصل شیوع بیماری را فراهم می‌کند.

این توصیه در حالی مطرح می‌شود که به گفته این متخصص، در حال حاضر مراجعان با علائم شبه‌آنفلوآنزا بیش از موارد کرونا به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند؛ هرچند موارد مثبت کرونا نیز همچنان مشاهده می‌شود، اما غلبه فعلی با آنفلوآنزاست.

۳ علامت شایع آنفلوآنزا در کودکان

به گفته حبیبی، تب مهم‌ترین و شایع‌ترین علامت آنفلوآنزا در کودکان است و در برخی موارد دمای بدن به ۳۹ تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. در کنار تب، علائمی مانند سردرد، بدن‌درد و کوفتگی عمومی نیز به‌طور شایع دیده می‌شود.

وی افزود: برخلاف تصور عمومی، آنفلوآنزا می‌تواند با علائم گوارشی مانند اسهال و استفراغ نیز همراه باشد؛ به‌ویژه در کودکان کم‌سن‌وسال. این نشانه‌ها گاهی والدین را به اشتباه به سمت تشخیص‌های دیگر هدایت می‌کند، در حالی که زمینه ویروسی بیماری باید مورد توجه قرار گیرد.

تفاوت آنفلوآنزا با سرماخوردگی

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان درباره افتراق آنفلوآنزا از سرماخوردگی توضیح داد: سرماخوردگی معمولاً با علائم خفیف‌تری مانند آبریزش بینی، عطسه و گلودرد خفیف بروز می‌کند و دوره بیماری کوتاه‌تر است. در مقابل، آنفلوآنزا بیماری شدیدتری است که با تب ناگهانی، سردرد، بدن‌درد قابل توجه و احساس خستگی مفرط همراه است و طول دوره آن نیز معمولاً بیشتر از سرماخوردگی به طول می‌انجامد.

وی تأکید کرد: آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است و در حالت معمول نیازی به درمان آنتی‌بیوتیکی ندارد. درمان این بیماری در اغلب موارد حمایتی و مراقبتی است، مگر آنکه بیمار دچار عوارض یا علائم شدید شود که در آن صورت مداخله پزشکی اختصاصی ضروری خواهد بود.

اصول مراقبت خانگی از کودک مبتلا

حبیبی با اشاره به نقش والدین در مدیریت موارد خفیف بیماری در منزل گفت: در صورت خفیف بودن علائم، مهم‌ترین اقدامات شامل کنترل تب، استراحت کافی و تأمین مایعات فراوان است. مصرف داروهای تب‌بر مانند استامینوفن و ایبوپروفن باید حتماً با نظر پزشک و متناسب با سن، وزن و شرایط کودک انجام شود و رعایت دقیق دوز و محدودیت‌های سنی ضروری است.

وی هشدار داد: والدین نباید بدون تجویز پزشک به‌صورت خودسرانه اقدام به مصرف دارو کنند، زیرا مصرف نادرست یا بیش از حد داروهای تب‌بر می‌تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد.

این متخصص کودکان افزود: در قالب درمان حمایتی، استفاده از مایعات فراوان، سوپ‌های سبک و گرم، غذاهای تازه، سبزیجات و در صورت مناسب بودن برای سن کودک، نوشیدنی‌هایی مانند آب‌لیموی تازه و عسل می‌تواند به بهبود وضعیت عمومی و جبران کم‌آبی کمک کند. تغذیه سبک اما مقوی و استراحت کافی، روند بهبودی را تسریع می‌کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

به گفته حبیبی، هرچند آنفلوآنزا در بیشتر موارد بدون نیاز به درمان اختصاصی بهبود می‌یابد، اما بروز برخی نشانه‌های هشدار نیازمند مراجعه فوری به پزشک است.

  • مشکلات تنفسی شدید، تنگی نفس یا تنفس تند و دشوار
  • اسهال شدید و مداوم یا استفراغ مکرر
  • بی‌اشتهایی کامل، بی‌حالی شدید یا کاهش قابل توجه دریافت مایعات و غذا
  • تداوم تب بالا بیش از چند روز یا بازگشت تب پس از بهبود اولیه

وی به‌ویژه درباره شیرخواران هشدار داد: اگر شیرخوار مبتلا به آنفلوآنزا شیر کافی مصرف نمی‌کند، تعداد دفعات شیر خوردن به‌طور محسوسی کاهش یافته یا میزان دریافت مایعات افت کرده است، والدین باید بدون تأخیر برای ارزیابی وضعیت کودک به پزشک مراجعه کنند. به گفته وزارت بهداشت، کاهش دریافت شیر در شیرخواران می‌تواند نشانه کم‌آبی و نیاز به مداخله سریع باشد.

راهکارهای پیشگیری از انتقال بیماری

این متخصص کودکان رعایت نکات بهداشتی پس از ابتلا را مهم‌ترین عامل قطع زنجیره انتقال دانست و گفت: شست‌وشوی منظم و صحیح دست‌ها با آب و صابون، استفاده از ماسک در صورت ابتلا یا تماس با فرد بیمار، و خودداری از حضور کودک بیمار در مدرسه، محیط‌های شلوغ و اجتماعات از اقدامات کلیدی برای جلوگیری از گسترش ویروس است.

وی همچنین بر اهمیت تهویه مناسب محیط تأکید کرد و افزود: در فضاهای بسته مانند کلاس درس، منزل یا وسایل نقلیه عمومی، باز گذاشتن پنجره‌ها تا حد امکان، برقراری جریان هوا و رعایت فاصله میان افراد، احتمال انتقال بیماری را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. آموزش شست‌وشوی دست‌ها و آداب سرفه و عطسه به کودکان نیز نقش مؤثری در پیشگیری دارد.

حبیبی در پایان خاطرنشان کرد: واکسیناسیون به‌موقع، مراقبت حمایتی صحیح و توجه به علائم هشدار می‌تواند ضمن کاهش موارد شدید بیماری، از تحمیل فشار مضاعف به خانواده‌ها و نظام سلامت در فصل سرد سال جلوگیری کند.