معاون آموزشی سازمان اورژانس کشور با اشاره به گستردگی شبکه خدمات فوریت‌های پزشکی در ایران، از چالش جدی تأمین آمبولانس‌های جدید به دلیل تحریم‌ها خبر داد و بر ضرورت نوسازی ناوگان اورژانس تأکید کرد.

حسن نوری، معاون آموزشی سازمان اورژانس کشور در اظهاراتی که باشگاه خبرنگاران جوان منتشر کرده است، آخرین وضعیت پایگاه‌ها و خدمات تخصصی اورژانس را تشریح کرد. به گفته وی، در حال حاضر حدود ۳۵۰۰ پایگاه اورژانس در سراسر کشور فعال هستند که پوشش گسترده‌ای برای امدادرسانی در جاده‌ها، شهرها و مناطق روستایی فراهم کرده‌اند.

پوشش سراسری با ۳۵۰۰ پایگاه فعال

فعالیت ۳۵۰۰ پایگاه به معنای حضور شبکه‌ای منسجم از نیروهای عملیاتی، تکنسین‌های فوریت‌های پزشکی و خودروهای امدادی در اقصی نقاط کشور است. این پایگاه‌ها به صورت زمینی، نخستین حلقه پاسخگویی به حوادث رانندگی، حوادث خانگی، بیماری‌های حاد و موارد اورژانسی را تشکیل می‌دهند و نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش زمان رسیدن بر بالین بیمار دارند. هرچه تراکم و پراکندگی پایگاه‌ها بیشتر باشد، میانگین زمان پاسخگویی کاهش می‌یابد و شانس نجات بیماران به ویژه در دقایق طلایی افزایش پیدا می‌کند.

توسعه این تعداد پایگاه در سال‌های اخیر با هدف عدالت در دسترسی به خدمات درمانی و کاهش شکاف میان مناطق برخوردار و کم‌برخوردار انجام شده است، با این حال فرسودگی ناوگان و نیاز به جایگزینی آمبولانس‌های قدیمی، فشار مضاعفی بر این شبکه وارد کرده است.

۵۲ پایگاه اورژانس هوایی در خدمت مناطق صعب‌العبور

نوری در ادامه از راه‌اندازی ۵۲ پایگاه اورژانس هوایی در سراسر ایران خبر داد. این پایگاه‌ها با استفاده از بالگردهای امدادی، امکان انتقال سریع بیماران بدحال، مصدومان سوانح جاده‌ای و مادران باردار پرخطر از مناطق دورافتاده، کوهستانی و فاقد دسترسی زمینی مناسب را فراهم می‌کنند.

اورژانس هوایی به ویژه در حوادث پرتلفات جاده‌ای، سیل، زلزله و مواردی که زمان عامل حیاتی است، نقش بی‌بدیلی دارد. انتقال هوایی بیمار در کوتاه‌ترین زمان به مراکز درمانی مجهز، میزان مرگ‌ومیر و عوارض ناشی از تأخیر در درمان را به شکل چشمگیری کاهش می‌دهد. وجود ۵۲ پایگاه فعال نشان‌دهنده سرمایه‌گذاری قابل توجه در این حوزه است، هرچند نگهداری، تأمین قطعات و نوسازی بالگردها نیز مانند آمبولانس‌های زمینی تحت تأثیر محدودیت‌های تحریمی قرار دارد.

کمیته ۷۲۴؛ الگویی برای مدیریت سکته مغزی

یکی دیگر از محورهای سخنان معاون آموزشی سازمان اورژانس کشور، تشریح کمیته ۷۲۴ برای رسیدگی به بیماران سکته مغزی بود. به گفته وی، این کمیته با هدف ساماندهی فرآیند تشخیص، انتقال و درمان سریع بیماران مبتلا به سکته مغزی طراحی و اجرا شده است.

در سکته مغزی، زمان طلایی درمان بسیار کوتاه است و هر دقیقه تأخیر می‌تواند به آسیب دائمی مغز منجر شود. کمیته ۷۲۴ با ایجاد هماهنگی میان اورژانس پیش‌بیمارستانی، بیمارستان‌های منتخب و متخصصان مغز و اعصاب، تلاش می‌کند بیمار مشکوک به سکته در کمترین زمان شناسایی، به مرکز درمانی دارای امکانات تزریق داروی حل‌کننده لخته یا آنژیوگرافی مغزی منتقل شود. اجرای این برنامه در پایگاه‌های اورژانس سراسر کشور، گامی مهم در ارتقای کیفیت خدمات تخصصی و کاهش ناتوانی‌های ناشی از سکته مغزی به شمار می‌رود.

تحریم؛ گره اصلی نوسازی ناوگان آمبولانس

نوری در بخش دیگری از اظهارات خود به یکی از چالش‌های اساسی اورژانس اشاره کرد و گفت: در شرایط تحریمی، تأمین آمبولانس جدید سخت شده است.

آمبولانس‌ها به دلیل کارکرد مداوم، استهلاک بالایی دارند و به طور متوسط پس از چند سال فعالیت فشرده نیاز به تعویض یا بازسازی اساسی پیدا می‌کنند. این خودروها صرفاً یک وسیله نقلیه نیستند، بلکه به تجهیزات پیشرفته پزشکی از جمله دستگاه الکتروشوک، ونتیلاتور پرتابل، مانیتورینگ علائم حیاتی و داروهای اورژانسی مجهز هستند و استانداردهای فنی و پزشکی خاصی برای واردات شاسی، تجهیزات و نگهداری آنها وجود دارد.

تحریم‌های اعمال‌شده علیه کشور، واردات مستقیم آمبولانس‌های مجهز، شاسی‌های تخصصی و حتی برخی قطعات و تجهیزات پزشکی مرتبط را با محدودیت، افزایش هزینه و پیچیدگی در نقل و انتقال مالی مواجه کرده است. این موضوع علاوه بر کند کردن روند نوسازی، هزینه نگهداری ناوگان موجود را نیز افزایش داده و فشار کاری بر آمبولانس‌های فعال را بیشتر کرده است.

در شرایطی که مأموریت‌های روزانه اورژانس رو به افزایش است و انتظار عمومی برای کاهش زمان رسیدن آمبولانس وجود دارد، تأمین پایدار و به‌موقع ناوگان جدید ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ کیفیت خدمات و ایمنی بیماران و کادر درمان محسوب می‌شود.

ضرورت حمایت برای پایداری خدمات اورژانس

کارشناسان حوزه سلامت معتقدند توسعه کمی پایگاه‌ها باید همزمان با نوسازی کیفی ناوگان و به‌روزرسانی تجهیزات پیش برود. بدون آمبولانس‌های ایمن، مجهز و استاندارد، حتی گسترده‌ترین شبکه پایگاه‌ها نیز نمی‌تواند کارایی لازم را داشته باشد.

اظهارات معاون آموزشی سازمان اورژانس کشور بار دیگر اهمیت برنامه‌ریزی برای تأمین منابع، حمایت از تولید داخلی آمبولانس با استانداردهای روز و یافتن مسیرهای پایدار برای واردات در شرایط تحریم را برجسته می‌کند تا خللی در زنجیره امدادرسانی به مردم ایجاد نشود.