یولیا مندل، سخنگوی سابق ریاست‌جمهوری اوکراین، در موجی تازه از انتقادهای تند علیه دولت کی‌یف، ولودیمیر زلنسکی را «فاجعه‌ای برای اوکراین» خواند. او در پیامی کوتاه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ولودیمیر زلنسکی یک تراژدی برای اوکراین است.»

این اظهارنظر که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های اوکراینی و بین‌المللی داشته، بخشی از کارزار انتقادی مندل علیه رئیس سابق خود محسوب می‌شود؛ کارزاری که در ماه‌های اخیر شدت گرفته و او را به یکی از چهره‌های خبرساز در فضای سیاسی اوکراین تبدیل کرده است.

انتقاد صریح در ایکس و مصاحبه با تاکر کارلسون

مندل علاوه بر انتشار توییت جنجالی، در گفت‌وگویی با تاکر کارلسون، روزنامه‌نگار شناخته‌شده آمریکایی، به تفصیل از عملکرد زلنسکی انتقاد کرده است. به گفته او، رئیس‌جمهور کنونی اوکراین نه تنها نتوانسته مسیر پایان جنگ را هموار کند، بلکه خود به یکی از موانع اصلی صلح تبدیل شده است.

سخنگوی پیشین زلنسکی در این مصاحبه ادعای قابل تأملی را نیز مطرح کرد و گفت افرادی که در اوکراین از زلنسکی انتقاد می‌کنند، با فشار و حتی اعزام به خطوط مقدم جبهه مواجه می‌شوند. این ادعا اگرچه از سوی دولت اوکراین رد شده، اما در فضای رسانه‌ای این کشور بحث‌های زیادی را برانگیخته است.

مندل پیش‌تر نیز بارها از نحوه مدیریت جنگ، تمرکز بیش از حد بر وجهه بین‌المللی رئیس‌جمهور و نادیده گرفتن مشکلات داخلی اوکراین انتقاد کرده بود و زلنسکی را متهم کرده بود که به جای تلاش برای مصالحه، بر ادامه تقابل اصرار دارد.

واکنش تند کی‌یف؛ از برچسب خیانت تا پایگاه جنجالی صلح‌طلب

اظهارات مندل بی‌پاسخ نمانده است. نام او به تازگی در بانک اطلاعاتی وب‌سایت راست افراطی اوکراینی Myrotvorets (به معنای «صلح‌طلب») ثبت شده است؛ پایگاهی جنجالی که افراد متهم به اقدام علیه امنیت ملی اوکراین را فهرست می‌کند.

در این پایگاه، مندل به «انتشار تبلیغات روسیه» و «دعوت به تسلیم اوکراین» متهم شده است. این اتهامات در حالی مطرح می‌شود که او خود را منتقدی مستقل و دلسوز منافع اوکراین معرفی می‌کند و تاکید دارد که خواستار پایان جنگ و جلوگیری از قربانی شدن بیشتر مردم کشورش است.

در همین حال، منابع نزدیک به دولت کی‌یف نیز لحنی تند علیه او اتخاذ کرده‌اند. به گزارش رسانه‌های اوکراینی، برخی مقامات دولت، مندل را فردی توصیف کرده‌اند که «مدت‌ها پیش عقل خود را از دست داده» و اظهاراتش فاقد اعتبار است. این ادبیات تند نشان می‌دهد که شکاف میان حلقه پیشین و فعلی ریاست‌جمهوری اوکراین عمیق‌تر از گذشته شده است.

یولیا مندل کیست؟ از سخنگویی زلنسکی تا منتقد سرسخت او

یولیا مندل از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ به عنوان سخنگوی رسمی ولودیمیر زلنسکی فعالیت می‌کرد و نخستین زنی بود که این سمت را در دفتر ریاست‌جمهوری اوکراین بر عهده گرفت. او در دوران فعالیتش، چهره رسانه‌ای دولت نوپای زلنسکی پس از پیروزی در انتخابات ۲۰۱۹ بود و نقش مهمی در تنظیم ارتباطات رئیس‌جمهور با رسانه‌های داخلی و خارجی ایفا کرد.

مندل پس از کناره‌گیری از سمت دولتی، مسیر متفاوتی را در پیش گرفت و به تدریج به یکی از منتقدان جدی سیاست‌های زلنسکی تبدیل شد. او در کتاب و یادداشت‌های خود نیز تصویری انتقادی از فضای تصمیم‌گیری در کاخ ریاست‌جمهوری اوکراین ارائه کرده و از تمرکز قدرت در حلقه نزدیک به زلنسکی، محدود شدن آزادی بیان و عدم تحمل انتقاد سخن گفته است.

ناظران معتقدند انتقادهای اخیر مندل، هرچند تند و جنجالی به نظر می‌رسد، بازتابی از نارضایتی بخشی از جامعه اوکراین از طولانی شدن جنگ، فشارهای اقتصادی و نبود چشم‌انداز روشن برای صلح است؛ نارضایتی‌ای که در سایه سیاست‌های سختگیرانه دولت در دوران جنگ، کمتر مجال بروز علنی پیدا می‌کند.

در شرایطی که جنگ اوکراین وارد مرحله‌ای فرسایشی شده و بحث‌ها درباره آینده سیاسی این کشور و امکان مذاکرات صلح دوباره شدت گرفته است، اظهارات چهره‌ای که زمانی نزدیک‌ترین سخنگوی زلنسکی بود، می‌تواند شکاف‌های داخلی در اوکراین را بیش از پیش نمایان کند؛ شکاف‌هایی که آینده دولت کی‌یف را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو خواهد کرد.