صدراعظم آلمان با اشاره به تحولات امنیتی در شمال قاره اروپا، هشدار داد که روسیه در حال توسعه نسل جدیدی از زیردریایی‌های نظامی با توان هدف‌گیری زیرساخت‌های حیاتی زیر آب است. فریدریش مرتس تأکید کرد که تهدید علیه کابل‌های ارتباطی، خطوط انتقال انرژی و دیگر تأسیسات زیردریایی به سطحی گسترده رسیده و اروپا باید خود را برای مقابله بلندمدت با آن آماده کند.

نشست قطب شمال و نگرانی‌های امنیتی

مرتس روز سه‌شنبه و پس از بازگشت از فنلاند این اظهارات را مطرح کرد. او روز گذشته در نشست اتحادیه اروپا درباره سیاست امنیتی در منطقه قطب شمال شرکت کرده بود؛ نشستی که با حضور کشورهای نوردیک در فنلاند برگزار شد. به گفته وی، گزارش‌ها و ارزیابی‌هایی که در آن نشست ارائه شد، نه تنها نگرانی‌ها را کاهش نداد بلکه عمق تهدیدات موجود را بیشتر نمایان کرد.

صدراعظم آلمان گفت: «دیروز در فنلاند بودم؛ جایی که با کشورهای نوردیک، نشست اتحادیه اروپا درباره سیاست امنیتی در قطب شمال برگزار شد. آنچه در آنجا به ما گفته شد، هیچ کمکی به کاهش نگرانی‌هایم نکرد.» این جمله نشان می‌دهد که ارزیابی شرکای اروپایی از وضعیت امنیتی شمال اروپا به مراتب هشدارآمیزتر از گذشته است.

این سخنان در دفتر صدراعظمی آلمان و در جریان مراسم استقبال از برندگان یک رقابت پژوهشی جوانان بیان شد؛ جایی که مرتس در پاسخ به پرسش‌های دانش‌آموزان درباره مسائل داخلی و بین‌المللی، به تشریح دیدگاه دولت خود درباره امنیت اروپا پرداخت.

ادعا درباره مأموریت زیردریایی‌های جدید روسیه

مرتس مدعی شد: «ما با تهدیدی گسترده علیه تمام زیرساخت‌های زیرآبی خود مواجه هستیم. روسیه در حال حاضر نسل جدیدی از زیردریایی‌ها را می‌سازد که برای نابودی کابل‌های زیردریایی، خطوط لوله و زیرساخت‌ها طراحی شده‌اند.»

به گفته صدراعظم آلمان، این زیردریایی‌ها برخلاف نسل‌های پیشین که عمدتاً با هدف بازدارندگی هسته‌ای یا نبرد دریایی کلاسیک ساخته می‌شدند، به طور ویژه برای عملیات تخریب و اختلال در شبکه‌های حیاتی زیر دریا توسعه یافته‌اند. چنین قابلیتی در صورت صحت، می‌تواند امنیت انرژی، ارتباطات و تجارت دیجیتال اروپا را به طور مستقیم تهدید کند.

کارشناسان امنیتی در ماه‌های اخیر بارها نسبت به آسیب‌پذیری زیرساخت‌های زیردریایی در دریای بالتیک و شمال اقیانوس اطلس هشدار داده‌اند. بخش عمده‌ای از ترافیک اینترنت بین‌الملل، ارتباطات مالی و انتقال داده‌ها از طریق کابل‌های فیبر نوری بستر دریا انجام می‌شود و هرگونه اختلال در آن می‌تواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای داشته باشد. همچنین خطوط لوله گاز و برق زیردریایی نقش کلیدی در تأمین انرژی اروپا ایفا می‌کنند.

دفاع از افزایش بی‌سابقه بودجه دفاعی آلمان

صدراعظم آلمان در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر جنگ‌ها و درگیری‌های بین‌المللی بر اقتصاد و بخش فناوری کشورش، تأکید کرد که اروپایی‌ها باید برای مدت طولانی «با تهدیدهایی علیه آزادی خود دست و پنجه نرم کنند».

او از تصمیم دولت ائتلافی آلمان برای افزایش هزینه‌های دفاعی به سطحی بی‌سابقه دفاع کرد و آن را پاسخی ضروری به تهدیدی جدی و واقعی دانست. به گفته مرتس، دوران اتکا به تضمین‌های امنیتی قدیمی به پایان رسیده و آلمان و اروپا باید مسئولیت بیشتری در قبال دفاع از خود بر عهده بگیرند. این رویکرد در امتداد سیاست چند سال اخیر برلین برای نوسازی ارتش، افزایش سرمایه‌گذاری در صنایع دفاعی و ایفای نقش فعال‌تر در ناتو ارزیابی می‌شود.

تأکید بر استقلال فناوری اروپا

محور دیگر سخنان مرتس، ضرورت ایجاد توانمندی‌های فناورانه مستقل در حوزه‌های امنیتی و دفاعی بود. او تصریح کرد که اروپا نمی‌تواند در فناوری‌های کلیدی مانند سامانه‌های نظارتی زیردریایی، امنیت سایبری، ماهواره‌ای و صنایع دفاعی پیشرفته وابسته به خارج بماند.

صدراعظم آلمان بر این باور است که استقلال فناوری، پیش‌شرط حفظ حاکمیت و امنیت قاره در برابر تهدیدات ترکیبی آینده است؛ تهدیداتی که به گفته او، تنها نظامی نیستند بلکه زیرساخت‌های غیرنظامی و اقتصادی را نیز هدف می‌گیرند. از این رو، سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان اروپایی و همکاری نزدیک‌تر میان اعضای اتحادیه اروپا در این زمینه ضروری است.

اظهارات مرتس در شرایطی مطرح می‌شود که طی دو سال گذشته چندین حادثه مشکوک برای کابل‌ها و خطوط لوله در دریای بالتیک گزارش شده و گمانه‌زنی‌ها درباره نقش احتمالی عملیات خرابکارانه افزایش یافته است. اگرچه مسکو همواره این اتهامات را رد کرده، اما کشورهای حاشیه بالتیک و اسکاندیناوی سطح آماده‌باش و گشت‌زنی دریایی خود را به طور قابل توجهی بالا برده‌اند.

در مجموع، هشدار صدراعظم آلمان بار دیگر نشان می‌دهد که قطب شمال و آب‌های شمال اروپا به کانون جدید رقابت‌های ژئوپلیتیک تبدیل شده و حفاظت از زیرساخت‌های نامرئی اما حیاتی زیر دریا، به یکی از اولویت‌های اصلی امنیتی اروپا بدل شده است.